Tuesday, May 12, 2020

#संवादिनीकथासंग्रहपरिचयलेख - भाग-९ वा . ले- अरुण वि.देशपांडे

#संवादिनीकथासंग्रहपरिचयलेख -
 भाग-९ वा . ले- अरुण वि.देशपांडे 
कथा लेखक - १.प्रसन्नकुमार , २.जयश्री दाणी, ३.आरती मोरे -दरेकर 
-----------------------------------------------------------------------------------------
नमस्कार -
कुबेरकर आणि वाचक - मित्र हो 
----------------------------------------------------------
वाचकांना कथा-परिचय करून देण्याच्या निमित्ताने -कुबेर समूह प्रकाशित संवादिनी "
या कथासंग्रहाचे अनेकदा वाचन करण्याचा योग आलाय  

मित्रांनो ..प्रत्येक कथा एक जीवनानुभव देणारी , माणूस आणि व्यक्ती यातील फरक 
जाणवतो हे वेगवेगळे दर्शन थक्क मनाला थक्क करून जाणारे असेच आहे. 
मानवी जीवन किती आणि कसे गुंता -गुंतीचे असते ..हे जीवन जगतांना माणसाला 
किती वेगवेगळ्या पातळीवर वेगवेगळ्या पद्धतीने वागावे लागत असते "
असे खूप काही  या सगळ्या कथा-लेखनातून लेखकांनी नेमक्या -शब्दातून मांडलाय 

मित्र हो ,आज खालील तीन कथांबद्दल तुम्हाला सांगायचे आहे -
--------------------------------------------------------------------------------------------------
१. अनोखं लग्न - (पृ.११४ ), ले- प्रसन्नकुमार -  बंगळुरू
------------------------------------------------------------------------------------
कथा -आशयाला थेटपणे भिडणारी ही कथा तशी अनोखीच आहे असे म्हणता येईल.

कथा-नायिका -सुधाच्या स्वभाव-गुणाबद्दल सांगत सांगत ही कथा वेगाने पुढे सरकत जाते ,
 भीती हा शब्दच जिच्या कोशात नाहीये , लहानपणापासून धाडसी असलेल्या सुधाच्या 
स्वभ्वात "जिद्द ! या गुणाची भर पडलेली आहे , या श वर्णनामुळे  सुधा .ही व्यक्तिरेखा चार-चोघीसारखी 
सामन्य नाहीये हे लेखकाने वाचकांच्या मनावर छान ठसवले आहे.
ती कशी सामन्य नाहीये .! .हे कथेतून आपल्याला उलगडत जाते.  -नोकरीच्या क्षेत्रात न रमणारी 
 सुधा " समाजकार्याची आवड असणारी आहे. 
आवड असणे आणि प्रत्यक्ष  कृती-प्रवण असणे "  यात किती फरक असतो
हे- दाखवून  देणारी   सुधाची "-व्यक्तिरेखा लेखकाने ठसठशीतपणे रेखाटली आहे.

समाज-कार्यात स्वतःला झोकून देत कार्य करीत राहण्याची -सुधाची वृत्ती " खूप प्रेरक अशी झाली आहे ",
हे सगळे कार्य एखाद्या धडधाकट व्यक्तीने करणे काही आश्चर्याचे नाही .
सुधाच्या पायाचे हाड मोडल्यामुले ,  तिच्या पायामध्ये रॉड टाकावे लागले "
 या अपघाताने .सैन्यात भरती होण्याचे स्वप्न पूर्ण झाले नाही "

तरीही अनोखी सुधा ..खचली तर नाहीच - ती नाउमेद होऊन बसली नाही .. तिच्या स्वभावाला अनुसरून 
ती कार्यात सतत व्यस्त असते "
या कथेतून लेखकाने ..अनेक सकारत्मक असे संदेश ..सुधाच्या व्यक्तीरेखेतून  देण्याचा छान प्रयत्न केला 
आहे . कथेतील हे सकारात्मक वातावरण ..आपल्या मनात एक उमेद नक्कीच निर्माण करणारे आहे "
असे म्हणावेसे वाटते.
कथेत येणारे प्रसंग .आणि त्यातील सुधाचे वागणे , त्यातून काही नवीनच साधण्याचे उद्देश ",आणि 
तिच्या स्वभावातील निग्रही वृत्ती .. या सगळ्यासाठी ..ही कथा वाचायला पाहिजे ..
कथेचे शीर्षक - "अनोखी सुधा " असे असते तरी ते समर्पकच झाले असते. असे कौतुकाने म्हणतो बरे का !

लेखक -प्रसन्न कुमार लिखित ही कथा वाचकांना "प्रसन्न "करून टाकणारी आहे.
त्यांना लेखन शुभेच्छा ..!
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
२.
कथा - शिर्षक- धुरांच्या  रेषा  (पृ- १३१ ) , ले- जयश्री दाणी - नागपूर 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
नागपूरच्या-साहित्यकार  जयश्री दाणी- इंटरनेटवरील आणि प्रिंट -मिडीया मधील एक प्रसिध्द असे व्यक्तिमत्व आहे.
कथा-कविता -लेख ..अशा स्वरूपातील त्यांचे विपुल लेखन वाचकांच्या पर्यंत सातत्याने येत असते .
अशा या लेखिकेचा कथा सहभाग ..संवादिनी "संग्रहात आहे.

संग्रहातील "धुरांच्या रेषा "ही त्यांची कथा  अतिशय हळवी -भावोत्कट अशी ललित -शैलीतील कथा आहे ..
या कथेतील सुमती ..अतिशय भावूक , तरल आणि हळव्या  मनाची आहे . वास्तव आयुष्यात आणि स्वप्नवत दुनियेत 
जगणाऱ्यां माणसांच्या भावनिक -विश्वातली मानसिक तडफड लेखिका जयश्री दाणी यांनी  व्यक्त केली आहे.
ती मनाला स्पर्शून जाणारी आहे.

खरे तर सुमती ही  एक प्रातिनिधिक व्यक्तिरेखा आहे .. असे उध्वस्त भावविश्व सोबत घेऊन .वर्तमानात दुखः भोगणारी 
माणसे आपण भवताली पाहतच असतो . अशा माणसांच्या अबोल मनाच्या  भावना जणू लेखिकेने सुमितच्या माध्यमातून जणू बोलक्या केल्या आहेत.
 आपल्याच जोडीदारा कडून सतत भावनिक अवहेलना होत रहाणे हे फार मोठे असह्य दुखणे आहे . संवदेनशील माणसाच्या वाट्याला ..असे वास्तव-आयुष्य 
आले तर काय होते ? त्याचेच उत्तर सुमतीच्या भाव -विश्वाच्या झालेल्या दुर्दशेतून आपल्याला मिळते .

सुमितीचा स्मृती उत्सव ..तिच्या सोबतच्या माणसाना स्मृती-भृंश वाटणे " या पेक्षा दुसरे दुर्दैव काय असणार ?
तिच्या अंतरंगातले हे मानसिक -दुखः वाचकांना भाव-व्याकूळ करणारे आहे.
सुमितच्या घरातली माणसे भले ही तिच्या स्मृती उत्सवात तिच्या सोबत नसतील ..पण.या कथेचा वाचक .अगदी सहजपणे 
तिला  सोबत करील .

लेखिका जयश्री दाणी यांना लेखन -शुभेच्छा .
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

३.
कथा - शिर्षक-  Mercurous - (पृ. १३६  )- ले- आरती मोरे -दरेकर - पुणे.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
इंग्रजी शीर्षक असलेली ही कथा ..या संग्रहातील एक वेगळी कथा आहे. ज्याला मर्डर- मिस्ट्री " म्हणतात .या  रहस्यमय शैलीतील कथेच्या लेखिका 
आहेत  आरती मोरे -दरेकर . 
नेहमीच्या कथा वाचतांना ..परिचित शब्दातील प्रसंग-वर्णानातून  कथा पुढे जाते आणि काय असेल याचा अंदाज वाचक सहजपणे करू शकतो .
आरती मोरे -दरेकर यांची कथा ..वाचकाला  चकवे देत ..पुढे पुढे नेते .. हे या कथेचे यश आहे.

उच्चभ्रू वातावरण , श्रीमंत माणसाचे विश्व उभे करतांना ..त्यातील माणसांच्या वृत्तीवर लेखिका मार्मिक भाष्य करते .
आणि देश-विदेशाचे संदर्भ येतात त्यावरून ,,ही फार मोठ्या श्रीमंत व्यक्तीची कथा आहे ही सतत जाणवते . आणि यातली 
माणसे समान वृत्तीची आहेत .
सारे काही पैश्यासाठी " असे वागणार्या माणसांचे सूत्र एकच असते .हवे ते मिळवणे  ते . बाय हूक ऑर क्रूक ! 

या कथेतील व्यक्तिरेखा . श्रीयश , हंसाबेन , युवराज  आणि रावसाहेब "त्यांचे वागणे ,वावरणे .
कथेतील रहस्य अधिक गडद करणारे आहे. अशी थ्रिलर कथा लिहिणे सोपे नसते ,आणि ही 
कथा तशी तर अगदी छोटी कथा आहे, असे असून ही ..ही कथा गूढ आणि उत्कंठावर्धक वाटते याचे श्रेय लेखिकेचे आहे..

नेहा आणि आशिष यांच्या तपास कार्याचे पुढे काय झाले असेल ? वाचक हा विचार नक्कीच करेल 

लेखिका -आरती मोरे -दरेकर यांना लेखन शुभेच्छा .
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
  #संवादिनीकथासंग्रहपरिचयलेख -
 भाग-९ वा . ले- अरुण वि.देशपांडे - पुणे.
9850177342
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Friday, April 24, 2020

#संवादिनीकथासंग्रहपरिचयलेख - भाग -८ वा . ले- अरुण वि.देशपांडे .

#संवादिनीकथासंग्रहपरिचयलेख - भाग -८ वा . ले- अरुण वि.देशपांडे .
कथा लेखक -१.साधना मोरे - आरोटे २.संध्या हिंगे . ३. राहुल घायमुक्ते 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------- 
वाचकमित्र हो - नमस्कार -

या लेखमालेतून आपल्याशी हा लेखन संवाद साधतांना ,मला खूप काही साधता आल्याचा आनंद मिळतोय .
 संवादिनी कथा संग्रहातील ..कथा वाचून मग त्यावर लिहायचे ..त्यासाठी या कथा मन लावून  वाचत जातोय ,
तस तसे कथा लेखन , कथा-आशय , विषयानुरूप कथा लेखन, कथा रंगतदार कशी होते ? ,
कथा  आकर्षक   पद्धतीने कशी लिहायची ?
 कथेचा शेवट ..कोणता असावा ? जो  वाचकांच्या मनावर परिणाम करणारा असेल.,
मला माझ्या या सगळ्या प्रश्नाची उत्तरं ..संवादिनी "कथा संग्रहातील ..संवादी" कथांच्या वाचनातून मिळते आहे.'

कथालेखन करणार्यांना "संवादिनी "कथा संग्रहाची    शिफारस     कथा -लेखनासाठी .एक स्टडी -प्रोजेक्ट  म्हणून करीन ,
या निमित्ताने  वाचकांच्या वतीने पुन्हा एकदा ..
कुबेर प्रकाशन , प्रकाशक - श्री.संतोष जगन्नाथ लहामगे, आणि संवादिनी "कथा संग्रहातील सहभागी कुबेरकर 
साहित्यिकांचे अभिनंदन करतो.

आजच्या लेखात  खालील तीन कथांचा आस्वादक परिचय करून देतो आहे.

१. कथा - पोरखेळ ", (पृ. ९४ ) ले- साधना मोरे -आरोटे - मुंबई 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
पोरखेळ " ही कथा .एका दुर्दैवी "ती "ची आहे . या नायिकेच्या वाट्याला दुर्दैवाचे दशावतार आलेले आहेत , तिच्या "पोरवयात 
नशिबाने तिच्या आयुष्यात ..हा "पोरखेळ " सुरु केला आहे. लेखिका साधना मोरे -आरोटे यांनी कथेतील "ती " ही व्यक्तिरेखा 
अतिशय चपखल शब्दातून उभी करतांना .."ती "च्या नशिबाचे भोग वाचून वाचकांच्या मनात सहानुभूती निर्माण केली आहे.

अशा कथेतील भावुकता कधी कधी अतिरंजित वाटण्याचा धोका आसतो आणि सगळीच कथा कृत्रिम वाटण्याचा संभव असतो ",
पण लेखिकेने  "पोरखेळ " कथेतील  "ती " ची दुर्दैवी कहाणी सांगतांना मनस्पर्शी लेखन शैलीत ही कथा   फुलवली आहे ".

पोरखेळ " मधली "ती " ही व्यक्तिरेखा ,मराठी सिनेमातील .." सोशिक -नायिकेची " आठवण करून देते ".

या कथेची सुरुवात -पाहू या -
जवळपास पंचाहत्तरी पार केलेली ती  !
पांढरे स्वच्ह नऊवारी पातळ , पांढरं स्वच्छ नीटनेटक पोलकं  आणि ...
..आणि पांढरं कपाळ....!
 हो .. असंच म्हणयचे त्याकाळी उपहासाने लोक...

लेखिकेने  -या पाच ओळीतच .. नशिबाचा "पोरखेळ " आणि त्या खेळाने जिचे आयुष्य उध्वस्त झाले ,
 त्या " ती " चे व्याक्तिरूप  वाचकांच्या डोळ्यासमोर उभे केले आहे.
 शब्द  किती अर्थवाही असतात "त्याचे हे उदाहरण आपल्या समोर ठेवावे  वाटले .
स्त्री विषयक सर्व भाव-भावना ..या कथेतून पाहण्यास मिळतात . जरूर वाचावी अशी ही कथा आहे.

लेखिका साधना मोरे -आरोटे यांना लेखन शुभेच्छा.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


२. कथा - अव्यक्त प्रेम , (पृ. ९९ ), ले- संध्या सु.हिंगे - गोवा 
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ज्यांना त्यांचे इच्छित प्रेम मिळते ..ते नशीबवान असतात असे म्हणतात ", असे सुदैवी प्रेमी कमीच असतात म्हणून तर 
"प्रेमाची कोडे " सोडविणे अनेकांच्या नशिबात नसते . तसे पाहिले तर माणसाच्या आयुष्यात .."प्रेमाचे येणे " अकल्पनीय 
असेच असते . कधी योग्य वेळी तर कधी नको त्या वेळी " आयुष्यात प्रेम जडणे "  असे घडून जाते .

प्रस्तुतच्या
अव्यक्त प्रेम "या भाव-कथेतील अनुजाच्या वाटयाला आलेले प्रेम थोडे जगा वेगळेच आहे , म्हणूनच ते प्रत्यक्षात स्वीकारले जाणारे नाहीये ",
ही जाणीव ..अनुजाला आहेच ..कारण ते वास्तवातील कटू सत्य आहे. अनुजाची कहाणी वाचतांना आपल्याला हे कळून चुकते.
तेव्हा ..आपल्याला ..अनुजाच्या ..या -प्रेमाच्या भावने बद्दल वाटू लागते की.. खरेच ..माणूस कम-नशिबी असला की ..
सुख त्याच्या पासून लांब -लांबच राहते.

अनुजाच्या कथेतून लेखिकेने .. स्त्री - पुरुष  यांच्यातील  सुखाच्या बद्दल  -मन आणि शरीर , भावनिक आणि शारीरिक ..इच्छा आणि गरज , 
या बद्दल  वेगवेगळ्या दृष्टीकोनातून विचार मांडले आहेत ..
किती ही खुली जीवन शैली येवो , समाजिक - बंधनं " या नावाखाली ..
या सुखापासून  "एकट्या स्त्री ला  वंचितच ठेवले जाते , स्त्री या बाबतीत कधीच व्यक्त होऊ शकत नाही .. अव्यक्त भावना ..कधीच 
 बोलक्या करता येणार नाहीत ..हे  काटेरी सत्य .. मोठे बोचरे आहे.
लेखिका संध्या हिंगे ..यांची कथा नायिका -अनुजा . याच सामाजिक वातवरणात .रहाणारी आहे.
तिचे अक्त प्रेम ..ते सुद्धा .."एकतर्फी असलेले प्रेम",  कधी ही व्यक्त करू शकणार नाहीये .
अनुजाची ही अव्यक्त प्रेमाची शोकांतिका , वाचकांच्या लक्षात राहील अशीच आहे.

लेखिका संध्या हिंगे यांना लेखन -शुभेच्छा .

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

३.
कथा - सैलोमन काका  (पृ..१०४ ), ले- राहुल अरुण घायमुक्ते - पुणे.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
लेखक राहुल अरुण घायमुक्ते .. यांची कथा ..उत्तम असे व्यक्ती -चित्रण आहे . त्यांच्या भोवती फिरणारी कथा ..,त्यातील 
सगळी वर्णने , मनोगत , निवेदक सांगतो त्यातून .. आपल्या डोळ्यासमोर .कथेतील सैलोमन काका " अगदी 
हुबेहूब साकारून येतात . 
अतिशय समरसतेने हे लेखन झाल्यामुळे ..सैलोमन काका ..ही व्यक्तिरेखा .रसरशीत आणि 
जिवंत वाटू लागते .

लेखक -राहुल घायमुक्ते यांची लेखन शैली अतिशय प्रवाही आहे..कथा ओघवती आहे ..त्यामुळे .कथा वाचतांना 
कथेतील ..मी , आणि सैलोमन काका यांच्या सोबत आपण ही त्या वातावरणातील एक भाग बनून जातो .
 आणि सैलोमनकाकांच्या सोबत त्यांच्या ऑफिसात , वाड्यात , जुन्या घरात , सध्याच्या रहात्या बंगल्यात जाऊन सगळे काही 
पाहतो . ...हा लेखन ओघ , वेगवान कथनक ..अनुभवण्यासारखे आहे.

माणूस .आपले आयुष्य जगतांना ..किती पातळीवर .एक व्यक्ती म्हणून वागत असतो ..त्याचा स्वभाव , त्याचे वेळोवेळीचे 
वागणे ,घेतलेले  विसंगत निर्णय ,त्याचा जीवन विषयक दृष्टीकोन , असे खूप काही ..
 काकांच्या व्यक्तिरेखेतून लेखकाने अतिशय  सहृदयतेने रेखाटले आहे...ज्यातून माणूस कसा असतो  हे अनुभवणे खूप वेगळे आहे.

या कथेचा एकूणच बाजहा - "  माणूस , त्याचे  आयुष्य , जीवनानुभव " यावरती  चिंतनपर व्यक्त होण्यावर आहे , त्यामुळे ही 
तशी कथा गंभीर -आणि विचार-प्रवर्तक झाली आहे असे म्हणावेसे वाटते. 

"लाखो -करोडोंच्या संपत्ती पेक्षा  प्रेम ,आपुलकी  आणि मायेचे ते दोन शब्द  आपल्याला उंच झेपावण्यासाठी पुरेसे असतात ",
नाही तर लाखमोलाचा हिराही  त्याच कोळशाच्या खाणीत पडून रहातो .सैलोमनकाकांसारखा  !!
कथेचा हा शेवट ..कथेच्या चरित्र -नायकाला " खूप उंचीवर नेऊन ठेवतो.

लेखक -राहुल अरुण घायमुक्ते यांना लेखन शुभेच्छा .

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
लवकरच भेटू पुढच्या लेखात .अजून काही कथा बद्दल सांगेन.

#संवादिनीकथासंग्रहपरिचयलेख - भाग -८ वा . 
ले- अरुण वि.देशपांडे .
९८५०१७७३४२ 


---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

#संवादिनीकथासंग्रह - परिचय लेख -भाग -७ वा . ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.

#संवादिनीकथासंग्रह - परिचय लेख  -भाग -७ वा . ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
कथालेखक - १. नितेश पाटील. २. तुषार नातू . ३. केदार विलास दिवेकर .
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
नमस्कार वाचक मित्र हो-
#संवादिनीकथासंग्रह - परिचय लेख  -भाग -७ वा . आजच्या लेखात  खालील तीन कथांचा आस्वाद -परिचय करून देतो आहे.
 
१. कथा - स्वप्न धुमारे - (पृ.८२ )
लेखक - नितेश ज्ञानेश्वर पाटील (नित ) -पालघर 
------------------------------------------------------------------------------------
लेखक नितेश पाटील यांनी "स्वप्न धुमारे "या कथेत ..मनाच्या अंतरंगात शिरून ..स्वप्न आणि त्या स्वप्नांची वैज्ञानिक 
स्वरूप ,मनाशी त्याचा संबंध अशी  चिकित्सा करण्याचा प्रयत्न केला आहे.. 
.कथेची नायिका .."राघवी ", हिला कायम वाटत   असते की तिला पडणारी स्वप्न ", ही सूचक आहेत
..त्यामागची कारणे शोधणे तिच्या विचार- कक्षातले  नाहीये   .तिच्या विचारांना मर्यादा   आहेत "याची तिला जाणीव आहे., 
या स्वप्नाबाद्ल कुणाला कसे सांगावे ? या विचारांचे संकट  तिच्या मनावर गडदपणे असते.

राघवीला स्वप्नात जे काही दिसत असते..ते विचित्र आणि वाईट अशा स्वरुपाचेच असते. त्यामुळे तिची मनोवस्था उदासवाणी 
असते.. या तिच्या अवस्थेच्या वर्णनाने कथा सुरु होते . या वर्णनात  राघवीला नेहमीचा सुरूप - सुंदर असा नेहमीचा निसर्ग किती 
कुरूप दिसतो याचे वर्णन लेखकाने विरुध्द -स्वरूपाच्या प्रतिमा -शब्दातून केले आहे ..
जे खूप लक्षवेधी आणि मनात ठसणारे आहे.  नितेश पाटील यांची लेखन-शैली आकर्षक आहे हे या कथेतून जाणवते.

सतत पडणारी दु:स्वप्न तिला नेहमीच पूर्वसूचना देणारी आहेत असे वाटू लागते , पण, ती सांगितल्याने  ही स्वप्न ज्यांनी पाहिली नाहीत  ", 
लोकांचा संभ्रम कशाला वाढवायचा असाही प्रश्न तिला पडतो ..त्यामुळे तिला पडणारी स्वप्न आणि त्यातला अर्थ "दोन्ही तिच्या पुरते 
मर्यादित राहतात 
अशी मानसिक आणि वैचारिक गोंधळाची अवस्था ..असली म्हणजे व्यक्तीला स्वतःशी किती वेवेगळ्या पातळीवर मनाला 
सांभाळण्याची कसरत करावी लागते ." .हे अतिशय प्रभावीपणाने  "राघवी " या व्यक्तिरेखेतून लेखकाने दाखवून दिले आहे.
निसर्ग नियमानुसार ..आयुष्यची अखेर  होणे हे सर्वमान्यच आहे.. पण, हिरवे पान ..अकाली गळून पडणे ", त्याचे जाणे ..
हे यातना देणारेच आहे ना !   राघवी ची ही खंत , हे दु:क्ख या कथेतून सतत जाणवते. 

जाणीव -संपन्नमन " राघवीला एका विचाराप्रत आणून ठेवते ..तिच्या मनात होणारी वैचारिक जागृती , ज्ञान -विज्ञान निष्ठा "
या दोन्हीमुळे..स्वप्नांच्या -धुमाऱ्यातून बाहेर पडणे , मनाला पडणार्या प्रश्नांना बगल देत पुढे गेलेलं बरं .. हे तिचे स्वतःशी कबूल करणे "
खूप काही सांगून जाणारे आहे ".
नायिका - .राघवी ,तिची मैत्रीण शालिनी ..आणि दोघींचा विद्यार्थी पूर्वेश ..यांच्याबद्दल जाणून घेण्यसाठी 'स्वप्न धुमारे ही कथा 
जरूर वाचावी .
लेखक नितेश पाटील यांना लेखन शुभेच्छा .

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
कथा - २

शिर्षक - सिंड्रेला  (पृ..८७  )
ले- तुषार पांडुरंग नातू - नागपूर 
----------------------------------------------------------------
सिंड्रेला "ही अतिशय परिचित अशी जग-प्रसिध्द लोकप्रिय -स्वप्न -कथा आहे.  प्रस्तुतच्या संग्रहात .याच शीर्षकाच्या  कथेत .. सायली नावाच्या ."सिंड्रेलाची
हळवी  आणि भावूक प्रेमकथा .वाचावयास मिळते .
 सहजसुंदर लेखन शैलीचे लेखक म्हणून..तुषार नातू वाचकांना परिचित आहेत. त्याची प्रचीती या ही कथेतून वाचकांना येईलच.

सिंड्रेला " ही कथा .सायलीच्या आयुष्यात आकाशच्या रूपाने "प्रेम-भावना " येते . हे सगळे होण्यासाठी सायलीला ..मदत झालेली  आहे ती 
इंटरनेट - फेसबुक या माध्यमाची .
आकाशशी . मैत्र होण्या आधीचे सायलीचे आयुष्य आणि वास्तवातले जगणे ..तसे खडतरच आहे.. शारीरिक व्यंग असणे , अपंगत्व येणे "
या माणसाच्या दुर्दैवाने वाट्याला येतात .त्यात या व्यक्तींचा काही दोष नसतो . नशिबाचे भोग " म्हणत जगायचे ,
सायलीला .सावत्र आईच्या येण्याने ..सगळी दु:खः ,यातना , वेदना सोसाव्या लागलेल्या आहेतच.

आभासी जगात झालेल्या मैत्रीने सायलीचे आयुष्य बदलून जाते . कविमनाच्या सायलीला.आकाशच्या अनुरूप मैत्री मुळे.हवेहवेसे वाटणारे ,
पण..तिच्या सारख्या व्यंग असलेल्या ,अपंगत्व असलेल्या मुलीसाठी स्वप्नवत  वाटणारे आणि  अप्राप्य असे प्रेम आकाशमुळे मिळते 
पण, जेव्हा आकाश सायलीला 
समक्ष भेटेल , तिला पाहिलं  तेव्हा मात्र नक्कीच , सायलीचे खरे व्यक्ती-रूप "पाहून नक्कीच तो दुरावेल ..हे सायलीची भीती ...

 सायलीची ही व्याकूळ , हळवी भाव-व्यथा .. सिंड्रेला : कथेतून लेखक तुषार नातू यांनी अतिशय रोचकपणाने लेखन केली आहे.
त्यामुळे .... सायली "चे काय होणार ? या बद्दल वाचक  आस्थेने ही कथा नक्की वाचेल . सायली " सर्वार्थाने .."सिंड्रेला "म्हणून शोभते  .
छोटीशी असली तरी ..सिंड्रेला " कथा छान जमली आहे .
अशा  भावनिक कथा वाचकांच्या मनाला सहज भावून जातात .
लेखक - तुषार नातू यांना लेखन शुभेच्छा .

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 3.
कथा -
शिर्षक- काकपक्ष  (पृ. ९१  ), ले- केदार विलास दिवेकर - मुंबई 
------------------------------------------------------------------------------------------------------
संवादिनी कथासाग्रहातील मोजक्या अशा ..वेगळ्या ..धाटणीची "काकपक्ष " ही कथा ..यातील विषय परिचित आहे ,पण तो ज्या 
वेगळ्या पद्धतीने परिणामकारकरीत्या लेखकाने मांडला आहे ..ती पद्धत वाचकांसाठी नवी अशीच असणार आहे. 

पंचतंत्र -कथा , इसापनीती , चांदोबा .. आणि बालमित्रांच्या साहित्यातून आपल्याला
. बोलणारे पक्षी आणि प्राणी "नित्य भेटतात असतात . या स्वप्न-जगात बालमने  सहजतेने रमून जाणे .नैसर्गिक आहे.
 पण..केदार दिवेकर या लेखकाने .काकपक्ष " या कथेत .कावळा " आणि कावळ्यांची जमात ,कावळे-समाज , 
यांच्या  अव्यक्त भावनाना बोलते करून .. त्याचा संबंध थेट माणूस आणि त्याच्या समाजाशी जोडला आहे.तो विलक्षणआहे.

 पक्ष , पितृपक्ष , पक्ष - पंधरवडा " हे दिवस " माणसांच्या  भावनिक विश्वातले अतिशय महत्वाचे दिवस समजले जातात .
पारिवारिक कर्तव्य म्हणून म्हणा  हे पक्ष -कार्य  ..मनापासून आणि मनाविरुद्ध " "अस दोन्ही प्रकाराने करणारी माणसे दिसतात .
पक्ष " करणे ,आणि   पक्ष -कार्य " एकदाचे उरकून टाकणे ",  असे सर्व प्रकार " कसे होत असतात
.. हे या कथेतून वाचतांना कावळ्यांनी ..माणसांच्या वृत्ती आणि प्रवृत्तीवर बोचरे प्रहार केले आहेत , 
.
माणूस आणि त्याचा समाज , कावळे आणि कावळ्यांच्या समाज - यांच्या बद्दल लिहितांना .लेखक केदार दिवेकर यांनी  कथेत  .एक उपहासात्मक 
असे वातावरण उभे केले आहे असे म्हणावेसे वाटते 
, कावळ्यांच्या समाजाबद्दल कावळे जे व्यक्त होतात , त्यावरून  कावळे-समाज असो की  मानव-समाज " दोन्हीत साम्य आहे असे जाणवते 
 ..ते असे की .. सामुहिक जीवनावर , सामाजिक रूढी -  आणि परंपरा " यांचा विपरीत असाच प्रभाव असतो " आणि त्यातून "नवी पिढी 
कावळ्यांची असो की माणसांची .. .संघर्ष होतच असतो .प्रस्थापित -आणि विस्थापित " होणे हा त्याचाच परिणाम आहे.
कावळे आणि माणसांची ही "रूपकात्मक-कथा " माणसाला अस्वथ करणारी आहे.
छोट्याश्या कथेतून  मोठा आशय व्यक्त करण्याची किमया लेखक केदार दिवेकार यांना छान साधली आहे.

त्यांच्या लेखन-प्रवासासाठी शुभेच्छा.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
#संवादिनीकथासंग्रह - परिचय लेख  -भाग -७ वा .
  ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
9850177342

#संवादिनीकथासंग्रह -परिचय -भाग-६ वा -ले- अरुण वि.देशपांडे

#संवादिनीकथासंग्रह -परिचय -भाग-६ वा -ले- अरुण वि.देशपांडे
कथालेखक -१.राहुल दत्तात्रय राजोपाध्ये २. राहुल करुरकर  ३. मीनाक्षी आडे
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
कुबेर समूह प्रकाशित .संवादिनी कथासंग्रहाच्या प्रस्तुतच्या परिचय लेखमालेमुळे ,या संग्रहाच्या वाचकांच्या संख्येत
लक्षणीय भर पडते आहे. हे जाणवले आहे.

याचे कारण म्हणजे..संवादिनी संग्रहातील कथासाहित्य वाचनीय आहे ",त्यासाठी 
सर्व वाचकांच्या वतीने मी पुन्हा एकदा 
या सर्व कथालेख्कांचे अभिनंदन करतो.

आजच्या या लेखात आपण ज्या कथांचा आस्वाद घेणार आहोत ..त्या कथांचे एक विशेष सांगावेसे वाटते ,ते म्हणजे-
 या तीन ही कथा अगदी वेगवेगळ्या विषयावरच्या 
आहेत . या कथा वाचून झाल्या नंतर वाचकांच्या मनात संमिश्र भावना दाटून येतील "असे मी म्हणेन.

कथा -१ 
शीर्षक - परतफेड 
ले- राहुल दत्तत्रय  राजोपाध्ये -सांगली 
-----------------------------------------------------------------------------------
पाउस आणि महापूर ही निसर्ग -आपत्ती तर आहेच . पण यात भर घातली आहे ती  माणसाने .आपल्या स्वार्थापोटी ,हव्यासापोटी माणूस जे काही 
करून ठेवतो आहे ..त्यामुळे हे संकट जीवघेणे होऊन बसले. ते कसे ?

लेखक राहुल राजोपाध्ये यांची  "परतफेड " ही कथा " याच विषयावर व्यक्त होणारी आहे. 
या कथेतील किशोर आणि सपना " हे  अतिशय सामन्य जीवन जगणारे जोडपे आहे,

 हलाखीचे जीवन जगणार्या किशोरच्या आयुष्यात  "सपना " येते आणि किशोर ..मोठी स्वप्ने  पाहू लागतो
 अधिक सुखाच्या मागे लागलेल्या किशोरच्या,लोभापायी ..त्याची सारासार विचारशक्ती काम करीत नाहीये ..हे पाहून 
सपना "त्याचे मन वळवायचा  प्रयत्न करते ..

अवैध धंदे ,त्यातील धोके ,त्यातून उद्भवणारे संकट ",याचा किशोर काही एक विचार न करता ..पुढे पुढे जातो खरा ..पण ,
निसर्ग आणि नशीब .यांचे तडाखे ..कसे आणि कधी बसतील ..हे सांगता येणे कठीण असते .

महापुरात ..किशोरचे सर्वस्व वाहून जाते , त्याची प्रिय पत्नी .त्याच्या डोळ्यासमोर महापुरात वाहत जाते,बेपत्ता होते , आणि 
पूर ओसरल्यावर महापूर-ग्रस्तासाठीचे शिबीर सोडून किशोर ..घराकडे येतो ...आणि पुढे ?

मानवी स्वभाव आणि मानवी वृत्ती ..यामुळे माणूस स्वतःचे जीवन किती धोक्यात आणतो ,याचे उदाहरण किशोर या व्यक्तिरेखेतून 
लेखकाने दाखवले आहे. "परतफेड " या शीर्षकात अजून एक अर्थ ..लेखकास सुचवायचा असावा ..असे मला जाणवले , तो म्हणजे.
जैसी करणी -वैसी भरणी " हा तो अर्थ .

किशोरच्या दुष्कार्माची परतफेड निसर्गाने केली खरी .पण..त्याची किंमत ? किती ?

आततायीपणे चुकीच्या मार्गाने जाणाऱ्या   किशोरला  सावरण्याचा प्रयत्न करणारी सपना  ,"
सपनाची   ही व्यक्तिरेखा मनाला खूप चटका लावून जाणारी आहे.  त्यासाठी किशोर-सपना "ची कथा वाचायला हवी.  

या कथेत .लेखकाने -महापुरामुळे निर्माण झालेल्या परिस्थितीचे वर्णन मोजक्याच आणि परीणामकारक शब्दात केले आहे.
ओघवती अशी लेखनशाली  लेखकास  लाभली आहे . त्यांच्या लेखनास हार्दिक शुभेच्छा.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
२.
कथा 
शिर्षक- मुराद 
ले- राहुल करुरकर - लंडन 
------------------------------------------------------------------
कुबेर समुहातील अनेक सदस्य हे नोकरी आणि व्यवसायाच्या निमित्ताने  विदेशात वास्तव्यास आहेत .या पैकी राहुल करुरकर आहेत ,
.संवादिनी संग्रहात .वेगळ्या  विषयावरील ज्या काही कथा आहेत ..त्यातली .
राहुल करुरकर लिखित ."मुराद " ही कथा " ,तिच्या एकूणच कथा-रूपाने   वेगळी वाटणारी आहे.

अवयव -दान , अवयव -प्रत्यारोपण " हे  विषय माहिती होण्यास सहज-सुलभ नाहीयेत  ,याच विषयवार ही कथा आहे.
त्यात माहौल हॉस्पिटल , ऑपरेशन , ऑपरेशन -थियेटर " ,पेशंट,
रुग्ण , रुग्णसेवा , रुग्णाची नातेवाईक मंडळी " , डॉक्टर , त्यांचे निर्णय आणि मुख्य म्हणजे त्या त्या वेळी उद्भवणारी आणीबाणीची परिस्थिती  "
या सर्व गोष्टी ..लेखक राहुल करुरकर यांच्या कथेची परिणामकारकता इतकी वाढवतात की. 
या कथेतील -
आबिद आणि शायना हे एक जोडपे , आणि सतीश आणि अपर्णा  हे दुसरे जोडपे ", यांना ज्या भयानक परिस्थितीतून जावे लागते आहे, ज्या 
तणावाचा असह्य भार सहन करीत समोर आलेल्या संकटाशी सामना करायचा  , त्यातून मार्ग काढायचा आहे "
सगळ काही फारच कठीण वाटणारे ,मानसिक आणि भावनिक स्ट्रेस आहेत, त्यांची अवस्था कशी असेल ? 
वाचक सुद्धा या भयावह परिस्थितीचा साक्षीदार बनून ..आता पुढे काय होणार रे बाबा ..! असे नक्कीच म्हणेल.

आबिद-सायनाचा - जिगर का टुकडा "- मुराद ,, आणि सतीश -अपर्णाचा "बाळ " हे दोन अबोध नायक , या छोट्या जीवावर आलेले  मृत्यूचे सावट "
आणि अशा प्रसंगी .वागणार्या , विचार करणार्या माणसांच्या भवती .ही कथा केंद्रित होते .
.माणूस , त्याची वृत्ती , असाह्यता , हतबलता ,आणि चिवट आणि दुर्दम्य अशी आशावादी वृत्ती ',यांच्यावर .ही कथा व्यक्त होत जाते .

आबिद -शायना , सतीश -अपर्णा " यांच्यातील भावनिक आंदोलने " कथेतून येणारा एक अकल्पनीय अनुभव ठरावा .

कथेतील प्रमुख व्यक्तिरेखा या भिन्न -धर्मीय व्यक्ती आहेत " म्हणून या कथेतला तणाव अधिक वाटणारा आहे का " ?
एक वाचक म्हणून मला असे वाटले नाही .

प्रसंगातून माणूस वेगळा दिसतो , वेगळा व्यक्त होतो   , माणूस म्हणून त्यांच्यातील भावना  त्याचे व्यक्त होणे " यातच या कथेच्या विषयाचे आणि आशयाचे  वेगळेपण आहे.

लेखक राहुल करुरकर ..याच्याकडून असेच सरस कथा लेखन होवो, यासाठी त्यांना लेखन -शुभेच्छा .

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
३.
कथा -
शीर्षक - घननिळा
ले- मीनाक्षी आडे- सुरत 
-----------------------------------------------------
ललित रम्य निबंध सुरुवात असावी अश्या ..घननिळा "कथेत .
आरंभी सुंदर  असे निसर्गवर्णन आहे , सर्व परिचित असा श्रावणमहिना ,
त्यातला श्रावण सोमवार , या निमित्ताने शिवभक्त ,शिवदर्शन , श्रावणात सोमवारी भरणारी यात्रा " असा श्रावण -महिमा वाचावयास  मिळतो .

या कथेचा  नायक आहे  "गजा "नावाचा किशोरवयीन मुलगा .
श्रावण-सोमवारची  यात्रा " कथेच्या  नायकासाठी खूपच महत्वाची आहे.   
 
आपल्या धाकट्या भावासाठी -राजू साठी , बहिण -चिमीसाठी .मोटर आणि बाहुली "घेणे "गजाच्या आवाक्याबाहेरचे असते ,पण गजा हार न मानता 
जत्रेतल्या  सोमवारी ..महादेवाच्या  मंदिरासमोर दिवसभर बसून राहतो .
.बेलपान आणि फुले " त्याचे पैसे जमा करून ठेवायचे पोते " हे दोन्ही सोडून तो अजिबात हलत नाही .

प्रतिकूल परिस्थिती माणसाला स्वप्ने पाहू देत नसते , मनातल्या इच्छा अपुर्या राहतात ,पण, म्हणून इच्छापूर्तीसाठी काहीच करायचे नसते का ?

 झगडत , संकटाशी  सामना करीत , अडचणीवर मात करून ..
आपल्या स्वप्नाची  पूर्तता होणे "इच्छा पूर्ण होणे "  हा झगडून मिळवलेला आनंद  काही वेगळाच असतो .

.हे सर्व मिळवतांना . गजाला काय काय भोगावे लागले  ?,काय सहन करावे  लागले  ?
या सर्व प्रश्नांची उत्तरे ..  
.हार न मानता , चिकाटीने , प्रयत्न करीत रहाणार्या गजाच्या कथेत मिळतात .

लेखिका मीनाक्षी आडे..यांनी कथेतून ..गजाची वेगवेगळी भावना -रूपं खूप छान दाखवली आहेत. 
हिरमुसलेला गजा ,भूक लागल्यावर भाकरी नाही 
म्हणून खूप पाणी पिऊन पोटाला गप्प ठेवणारा गजा , 
गोळा केलेला बेल ,पोत्यात जमा केल्यवर पळून जातांना ,तारेचा काटा ,मांडीत घुसून 
रक्त निघाले तरी दुर्लक्ष करून पाळणारा गजा ,",   
 पैसे जमा झाल्याचे डोळे भरून पाहिल्यावर बाहुलीच्या दुकानाकडे पाळणारा गजा ".

ही कथा वाचल्यावर वाचक ... शाब्बास रे गजा " असे नक्कीच म्हणतील.

छान -नेटके असे लेखन "  लेखिका मीनाक्षी आडे  यांच्या अगोदर पुस्तकरूपाने प्रसिध्द झालेल्या  साहित्यातून वाचकांनी 
अनुभवलेले आहेच.
पुढील लेखन-प्रवासासाठी त्यांना शुभेच्छा .
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
  #संवादिनीकथासंग्रह -परिचय -भाग-६ वा -
ले- अरुण वि.देशपांडे  -पुणे.
9850177342 
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Tuesday, March 31, 2020

संवादिनी कथासंग्रह परिचय लेख- भाग -५ वा

#संवादिनीकथासंग्रह - परिचय लेख- भाग -५ वा . ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
कथा लेखक- १. अमित सोनवणे , २.शशांक गिरडकर , ३. रुपाली मोनीष खैरनार
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
रसिक वाचक-मित्र हो -
कुबेर समूह प्रकाशित संवादिनी कथासंग्रह -आतापर्यंत आपण या लेख-मालिकेचे चार भाग वाचले आहेत . या कथासंग्रहातील
कथा-लेखन हे वाचनीय आहे : हे आता वेगळ्याने पुन्हा-पुन्हा सांगायचे प्रयोजन राहिलेले नाही.
कुबेरकर लेखक आणि लेखिका यांचे पुस्तक-रूपाने आलेले कथा लेखन वाचकांच्या अपेक्षा नक्कीच वाढवणारे आहे ".
आजच्या लेखात आपण खालील कथांचा आस्वाद घेऊ या .
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
१.कथा -
शिर्षक- एक धागा सुखाचा (पृ. ४८ ), ले- अमित सोनवणे -नंदुरबार
------------------------------------------------------------------------------------------------
माणसाचे आयुष्य हे एक जरतारी वस्त्र आहे ..यात दु:खाचे धागे शंभर काय , हजारो असतात ,आणि सुखाचा धागा
मात्र एकच असतो , "
या अर्थाची प्रचीती यावी अशी एक सुंदर कथा या संग्रहात आहे.."एक धागा सुखाचा .."
..अभ्यंग "या तरुणाच्या कलात्मक ध्यासाची आणि त्या ध्यासाच्या पूर्ततेसाठी त्याने केलेल्या परिश्रमपूर्वक अशा वाटचालीची
कथा लेखक- अमित सोनवणे यांनी अतिशय सुरेख पद्धतीने खुलवली आहे.
सुख पाहता जवापाडे | दु:खः पर्वताएवढे || हेच अभ्यंगच्या आयुष्याचे गमक आणि सत्य आहे ..या वाक्याने कथेचा आरंभ होतो.
अभ्यंगचे वडील एक निष्णात असे हातमाग- कारागीर , पैठणी विणून ऐश्वर्य कमावणारे आपले वडील त्यांच्या संसाराचा सारीपाटाचा
डाव अर्ध्यावर टाकून .त्याला आणि त्याच्या आईला सोडून गेलेत ..नातेवाईक आणि इतर लोकांच्या त्रासामुळे अतिशय हलाखीचे
असे आयुष्य त्याच्या आईच्या वाट्याला आले ..आणि इथून अभ्यंगच्या आणि त्याच्या आईच्या संघर्षमय आयुष्य प्रवासास सुरुवात होते.
डॉक्टर होण्याचे स्वप्न बाजूला ठेवीत पैठणीच्या व्यवसायात काम करण्याची सक्ती त्याची आई करते , तो देखील हे काम करू लागतो ,
त्याच वेळी सर्वांना जाणवते ..त्याच्या बोटा मध्ये धागा विणायची अजब जादू पांडुरंगाने त्याला दिली आहे.
अप्रतिम काम करायचा ध्यास " ही देणगी अभ्यंगला त्याच्या वडिलांच्या कडून वारश्याने मिळाली आहे.
.
अभ्यंग "ही फक्त एका माणसाची व्यक्तिरेखा नाहीये ..
ही कथा आहे- ती एका .स्वप्नाळू आणि तितक्याच हळव्या मनाच्या तरुणाची ,
जो एक निष्णात कारागीर आहे, आपल्या हातातील जादुई कलेचे मोल किती आहे "याची जाणीव त्याला आहे.
परिश्रम , कल्पकता ,जिद्द आणि आत्मविश्वास असला की एरव्ही सामन्य वाटणारा माणूस किती अफाट असे सुंदर कलात्मक कार्य करू शकतो "
हे अभ्यंग " या व्यक्तिरेखेतून लेखक अमित सोनवणे यांनी खूप छान रेखाटले आहे.
, त्याच्या जीवनात त्याची स्फूर्ती बनून आलेली वैष्णवी ,त्यांच्यातील प्रेम ..हे सगळ या कथेला वेगळ परिमाण देऊन जातात .
अभ्यंग ची स्वप्नपूर्तीची ही कथा वाचकांना सुखद अनुभव देणारी आहे.
लेखक- अमित सोनवणे यांना लेखन शुभेच्छा .
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
२.
कथा -
शिर्षक- गण्या . (पृ. ५४ ) ले- शशांक गिरडकर , वर्धा .
--------------------------------------------------------------------------------------------
लेखक - शशांक गिरडकर यांची "गण्या " ही कथा ..एक उत्तम अशी व्यक्ती -चित्रण "असलेली छान अशी कथा आहे.
दोन जिवलग मित्रांची ही कथा ..माणूस ,त्याचे आयुष्य , तो करीत असलेला आयुष्य-प्रवास "यावर आहे.
"गरीब-श्रीमंत " या भेदाचा परिणाम या दोन मित्रांच्या मैत्रीवर कधीच झालेला नाहीये,
क्रिकेट आणि सिनेमाची आवड " इतकेच साम्य असलेले हे दोन मित्र अगदी भिन्न स्तरावरचे आयुष्य जगणारे असले तरी
त्यांच्यातील मैत्री आणि मनातील मैत्र-भाव कायम आहे .
आयुष्य आणि आयुष्यात माणूस निर्णय घेत असतो . " काही निर्णय आयुष्यात आमुल्राग बदल करतात ", कथेतील हे वाक्य
फार महत्वाचे आहे , आणि गण्याच्या आयुष्याला पूर्णपणे बदलून टाकणारा हा निर्णय घेणारी ..गण्याची ..प्रेमिका ,जी पुढे
त्याच्या आयुष्याला सावरणारी , घडवणारी अशी त्याची बायको होऊन त्याची कायमची सोबती , सहचरी झालेली आहे.
लेखक तिच्या विषयी भावनिक मनोगत यक्त करतो ..पण या शब्दातून गण्याच्या मैत्रिणीचे " प्रेमिका आणि पत्नी " अशा
दोन्ही स्वरूपातील व्यक्तिमत्वाचे सुरेख असे दर्शन आपल्याला लेखक घडवतो ,ते खूप छान आहे.
विमानात बसून प्रवास करणारा ..गण्या ..कायम जमींवर पाय असलेला गण्या , आणि , जरा ही न बदललेला तसाच "निरागस मित्र ..गण्या ,
गणेश आहे " ही भावनिक प्रचीती ..मनाला भारावून टाकणारी आहे.
आपण ही सहजपणे म्हणून जातो ..हे गणराया !
"गण्या " आहे तशी छोटीशी कथा ..पण मित्र -प्रेमाने अगदी काठोकाठ भरून गेलेली ही कथा मनस्पर्शी झाली आहे.
लेखक - शशांक गिरडकर यांना लेखन -शुभेच्छा .
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
३.
कथा -
शिर्षक- मुक्त (पृ.६३ ), ले- रुपाली मोनीष खैरनार - मुंबई .
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
संवादिनी या कथासंग्रहात ..मोजक्याच अशा काही कथा आहेत ..ज्या चाकोरीबाहेरच्या विषयावर आहेत, अशा विषयावर लिहिणे
म्हणजे ..कथेच्या परिचित अशा परिघाच्या बाहेर जाऊन एखाद्या चर्चित विषयावर लेखन करणे असते .
लेखिका ..रुपाली मोनिष खैरनार ..यांनी त्यांच्या "मुक्त " या कथेतून ..समलिंगी मनोवृत्तीच्या "व्यक्तीचे चित्रण केलेलं आहे.
पायल आणि राशी "या दोन युवतींच्या मैत्री सहवासाची कथा ..यात मानसिक आंदोलने , मानसिक पातळीवर मनामध्ये सुरु झालेले
विरोधी आणि अकल्पनीय असे मनो-व्यापार सुरु झाल्याची चाहूल लागते .
राशीत होत जाणारे हे बदल जाणवतात आणि..त्यामुळे पायल तिला आधार द्यायला जाते, एका वेगळ्या भावनिक स्तरावर
या दोघी जगू लागतात , अशा क्षणी आपणच एकेमेकीसाठी कसे नि किती महत्वाचे आहोत हे दोघीना कळू लागते ..पटायला लागते.
स्वतःच्या नव्या विश्वात ..राशी जितकी खोल खोल गुंतत जाते, तितकीच आपल्या सोबत ती पायलला पण खेचून नेत असते ,जणू काही
राशीच्या सहवासात पायल संमोहित होऊन गेलेली आहे. अशा मनोवास्थेत राशी ..म्हणते ..पायल ..तुही माझ्या सारखीच आहेस ..
"homosexual..."समलिंगी !!!!!
पायल आणि राशी .या तसे पाहिले तर उमलू पहाणार्या कालिका आहेत, पण.. किती भयानक चक्रात त्या सापडल्या आहेत, या जाणीवेने
आपणपण अस्वथ होऊन जातो .
या चक्रातून राशी आणि पायल "या मुलींना बाहेर काढणाऱ्या पायलच्या आईची ..नामिताची सुद्धा ही कथा आहे...
या कथेतील आगळे-वेगळे भाव-विश्व , पायल आणि राशी, पायलची जागरूक - आई -नमिता , दोन्ही मुलींचे परिवार ,
समुपदेशक डॉक्टर निशा ..आपल्या मनात दीर्घकाळ स्मरणात राहतील.
पूर्ण कथा वाचून पहा , खूप वेगळा अनुभव येईल .लेखन आणि शब्द योजना एकदम अचूक आहे, ज्यामुळे कथा तीव्र परिणाम साधून जाते.
आधुनिक जीवनशैलीच्या आहारी गेलेल्या समाज-समुहात ..या समस्येने आपले अस्तिव दाखवायला सुरु केले आहे.
अशा या समस्येवर लेखन करून
लेखिकेने "अतिशय महत्वाच्या अशा प्रश्नाकडे लक्ष वेधून धोक्याचा इशारा दिला आहे.
"मुक्ता " त्यांच्या लेखन-प्रवासातील एक लक्षणीय कथा ठरेल असे म्हणावेसे वाटते.
लेखिका रुपाली मोनीष खैरनार याना लेखन शुभेच्छा.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
भाग -५ वा .
ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
9850177342
-----------------------------------

संवादिनी कथासंग्रह परिचय लेख - भाग-४ था



#संवादिनीकथासंग्रह - परिचय

भाग - ४ था - ले- अरुण वि.देशपांडे
कथा -लेखिका - १.. निशा डांगे , २..पूजा लबडे-देसाई , ३..अलका वेद स्वप्नाली
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
रसिक वाचक हो नमस्कार ,
पहिले तीन लेख वाचल्यावर तुम्हाला कल्पना आलीच असणार ..की कुबेर समूह प्रकाशित - "संवादिनी "
या कथा -संग्रहातील कथांच्या मध्ये विषय विविधता आहे, नाविन्यपूर्ण मांडणी आहे ,कथालेखनाचे हे दोन मुख्य
घटक या संग्रहातील कथांमधून तुम्हाला नक्कीच जाणवतील .
आजच्या लेखात ज्या कथांचा आस्वाद-परिचय करून देणार आहेत त्या कथा या 3 लेखिकांच्या आहेत .
यातील पहिली कथा -
----------------------------------
१.कथा -
शीर्षक - वाळवी - (पृ.२७ )- ले- निशा डांगे-यवतमाळ
----------------------------------------------------------------------------------------------
या संग्रहातील विस्ताराने सर्वात मोठी असलेली कथा , "वाळवी " .
एखाद्या मेलोड्रामा फिल्मची स्क्रिप्ट वाटेल . या कथेतील व्यक्तिरेखा ..मधुरा आणि तिचा नवरा - विठ्ठल ..
दोन टोकाच्या आणि परस्पर विरुद्ध असणार्या आहेत.
..मधुरा "या नायिकेसमोर तिचा नवरा - विठ्ठल "
खलनायक वाटणारा माणूस आहे, त्याची वर्तन पद्धती , त्याला फक्त मधुरेचा जणू सूडच घायचा आहे,अशी आहे.
पती म्हणून तो विजोड आहे .
पत्नी म्हणून मधुराशी असलेलेले त्याचे नाते ..केवळ " त्याच्या सुख-सोयीसाठीचे आहे "असे समजून वागणारा हा विठ्ठल .
मधुराच्या आयुष्याला लागलेली वाळवी " आहे असे नक्कीच वाटेल.
मधुरा आणि विठ्ठल ..यांच्यातील नाते ..हे मधुरावर सर्वाथाने एक लादलेले नाते आहे . नायिका -मधुरा ही व्यक्तिरेखा
असहाय ,हतबल, सारे काही सहन करणारी "स्त्री "आहे .अशा स्त्रिया आपल्या अवतीभवती असणे अगदीच अशक्य नाहीये "
लेखिका निशा डांगे .यांच्या वाळवी "या कथेतील सर्व व्यक्तिरेखा "टेलर -मेड "आहेत असे म्हणावे वाटते
"ज्या कथानाकानुसार बेतलेल्या आहेत असे म्हणू या...त्यामुळे त्या खऱ्या-खुऱ्या न वाटता फक्त कथेचा भाग आहेत वाटून जातात .
यातील प्रसंग आणि घटना यांचे अगदी क्रमाने येणे .म्हणजे नायिकेवर -मधुरेवर कोसळणारे एक एक यातनादायक प्रसंगच आहे.
मधुराच्या वाट्याला आलेले अखंड दुर्दैव .आणि यास कारणीभूत ठरलेला विठ्ठल .वाचकांच्या लक्षात लक्षात राहील..
लेखिका -निशा डांगे यांच्या लेखनातील सफाईदारपणा , भाषा आणि वर्णन-शैली , बारकाईने केलेले सगळे वर्णन या गोष्टीमुळे
वाचक "वाळवी " कथा समरस होऊन वाचतील .
लेखिका -निशा डांगे यांच्या लेखनास शुभेच्छा .
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
कथा -२
शीर्षक -झाड ,(पृ.३८ ) ले- पूजा लबडे -देसाई ,पुणे .
---------------------------------------------------------------------------------------
संवादिनी कथासंग्रहातील - झाड "ही कथा - "एक वेगळी कथा आहे " असा उल्लेख करावा लागेल.
लेखिका -पूजा लबडे -देसाई यांची ही कथा आरंभापासूनच वाचकांच्या मनात मोठेच कुतूहल जागृत
करण्यात यशस्वी होते . ज्याला आपण वातावरण निर्मिती म्हणतो ते ."झाड "या कथेत छान जमून आले आहे.
चौधरी डेवलपर्स ",या संस्थेचे मालक मंगेशराव यांना वेड लागलाय ", झाड झालायं त्या बाबांचं " ,अशा वर्णनाने कथा पुढे सरकते ,
त्या वरून ही गूढ कथा वाटू लागते .. आणि घडणाऱ्या घटना या गुढतेत अधिकच भर टाकीत जातात . अशा प्रकारच्या कथेत
असणारे प्रत्येक पात्र आपल्या वागण्याने रहस्य वाढवत जाते.
आणि ही गूढता अधिक गहिरी कशी होत जाईल "याची काळजी घेत लेखिका पूजा -लबडे देसाई यांनी आपल्या छोट्या कथेत छान रंग भरले आहेत .
कथेचा पूर्वार्ध - आबासाहेबांच्या संपती आणि त्याच्या विल्हेवाट याबद्दलचा आहे,त्यांच्या आकस्मिक निधनाने या कथा विषयाची
गूढता अधिकच वाढते , हे सारे काही आबासाहेबांच्या संपत्ती मिळवण्याच्या हव्यासापोटी चालू आहे असेच वाटू लागते ..,
आणि अचानक ही कथा एका वेगळे वळण घेते . अनेक अनाकलनीय आणि संशयास्पद घटना घडत जातात , त्या सर्वांनाच
चक्रावून टाकणाऱ्या आहेत .
नवीन प्रोजेक्ट ,प्रोजेक्ट साईट , साईटसाठी ताब्यात आलेली जमीन ,प्रोजेक्टवर काम करणारी माणसे , यांच्यावर अचानक संकट
कोसळते , पण हे नेमके काय हे मात्र कळत नाही , माणसांचे गायब होणे , साईटवर आणि आजूबाजूला वेगाने उगवणारी
झुडूप आणि मोठी झाडं" हे काय आहे ?
या सगळ्या रहस्याचा उलगडा होतो त्यामागचे कारण अनपेक्षित आहे.
जे वाचून वाचक म्हणेन बापरे .हे असे असू शकते ?
त्यासाठी पूजा लबडे -देसाई यांची "झाड " ही कथा वाचायला हवी आहे.
त्यांच्या भावी लेखन प्रवासास शुभेच्छा.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
३.
कथा - शिर्षक- तो आणि ती ", (पृ. ४२ ), ले- अलका वेद स्वप्नाली
---------------------------------------------------------------------------------------------
कथा-लेखिका अलका वेद स्वप्नाली यांची"तो आणि ती " कथा अगदी ".कथेच्या फ्रेम मध्ये अगदी बंदिस्त आहे.पूर्ण कथा "तो आणि "ती"
यांच्या भोवती फिरते, विषयाला धरून हे कथालेखन असल्यामुळे कथेतील "तो आणि ती",या व्यक्तिरेखा ठळकपणे समोर येतात.
"तो आणि ती " , यांना व्यक्ती -नावे नाहीत , तरी यामुळे काहीच अडलेले नाहीये हे विशेष.
एका पती पत्नीच्या संसारिक जीवनातील "वादळ-वाटांची "ही प्रत्यकारी अशी भावनिक कथा आहे.
या कथेतील "ती " हे प्रधान -व्यक्तिरेखा आहे ,आणि तो" तिचा सर्वस्व आहे,हे तिच्या मनातल्या
भावनिक विचारांमुळे सतत जाणवते .
विसंवादात ही एक संवाद होत असतो जो , तो कसा एकमेकांना समजून घेण्याचा एक प्रवास आहे,.. हे या कथेेेतूून जााणवलेेेल सार आहे.
यामुळेच खरेतर "तो "आणि "ती "सावरले जातात याचे श्रेय एकट्या .. "ती " चे आहे.
या कथेतील "तो ला स्वतः बद्दल झालेली जाणीव - "यश मिळवायला शिकलो मी , पण अपयश
पचवायला शिकलो नाही ",हे जााणवण्याचे कारण-
'कसोटीच्या क्षणी या "तो च्या पाठीशी .."ती " भक्कमपणे उभी रहाते ," हे आहे.
स्त्री-व्यक्तिमत्वातील आणि कथा नायिका "ती " च्या
मनात असलेल्या वात्सल्य -भावनेचे उदात्त असे भावदर्शन " लेखिकेने "ती "च्या व्यक्तीमत्वातून
खूप छान घडवले आहे.
"ती " म्हणते लग्न म्हणजे खेळ नाही ..,जमलं नाही ,आवडले नाही , की डाव मोडायला ..
आपले कल्चर सुद्धा नेहमी हेच सांगत आले आहे.
कुटुंबातील सर्वांची एकमेकांना साथ-सोबत हवी तरच मोडलेले पुन्हा जोडले जाते .
वाचकांना एक भावनिक समाधान देणारी "तो आणि ती "ही कथा खूप आवडेल.
लेखिका -अलका वेद स्वप्नाली यांना लेखन शुभेच्छा
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
संवादिनी कथा -परिचय - भाग- ५ वा लवकरच ...
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
#संवादिनीकथासंग्रहपरिचय -भाग - ४ था -
ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
संपर्क - 9850177342
------------------------------------------------------------------------------------------------

Like
Comment