पुस्तक-परिचय लेख- कविता -संग्रह - कोवळी किरणं

कवयित्री- किरण पिंपळशेंडे यांच्या- कोवळी किरणं"या कविता संग्रहाचा परिचय करून देणारा लेख-

पुस्तक-परिचय - ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.

---------------------------------------------------------------------------------------------

कविता संग्रह - कोवळी किरणं "

-किरण पिंपळशेंडे

"मनास तजेला देणाऱ्या कविता -"

----------------------------------------------------------------------------------------------------

कविमन हे कायमच अस्वथ असते , त्याची ही अस्वथता व्यक्त झाल्या शिवाय थांबत नाही , यासाठीच त्याची कविता

त्याला मदत करीत असते . भावनांचा कोंडमारा , विचारांची घुसमट ..हे कविमन नेहमी अनुभवत असते , याची परिणीती

मग कवितेतून अभिव्यक्त होण्यात असते.

हे सगळी लक्षणे कविमन लाभलेल्या आणि आता कवयित्री म्हणून ओळखल्या जाणऱ्या किरण पिंपळशेंडे यांच्या व्यक्तीमत्वात 'आहेत असे म्हणता येते .

शब्द-मोहिनी "हे त्यांचे पहिले पुस्तक .. (चारोळी संग्रह) प्रकाशित झालेले आहे . चारोळी लेखन "हे कवितेंच्या प्रवासाची एक आश्वासक

सुरुवात असते ", किरण पिंपळशेंडे यांची लेखन वाटचाल पाहिली असता लक्षात येणारी ही गोष्ट आहे.

आपण जे पाहतो ..ते पाहून विसरून जाणे "हा सामान्य माणसांचा स्वभाव असतो, पण कविमनाचे तसे होत नसते ..त्याची कविता त्याला

परिस्थितीची जाणीव देत असते , भाव्तालीचे भान त्याला देत असते ..हे सर्व तो कवितेच्या मदतीने कधी व्यक्त करतो .

.ही अंतरीची ओढ ,आणि त्याच्या मनाची असोशी

.कोणत्याच कवीला शांत बसू देत नसते .. असे असतांना कवयित्री -किरण पिंपळशेंडे ..यांच्याही मनाची होणारी "घुसमट "

ज्या कवितेतून व्यक्त होते ती कविता ..या संग्रहातील ..शेवटची कविता आहे..

या कवितेतून कवीमनाची अवस्था खूप स्पष्टपणे जाणवते..

" घुसमट मनातली माझ्या

सांगू कशी कुणाला मी

व्यथा जीवनाची माझ्या

मांडू कशी शब्दात मी .. (घुसमट ..पृ..८० ),

कवयित्री किरण पिंपळशेंडे .यांचे कविता लेखन ..इंटरनेटच्या माध्यमातून , फेसबुक समुहातून वाचकांच्या समोर नियमितपणे येत असते.

या माध्यमामुले .. कवयित्री म्हणून त्यांची ओळख झाली आहे ..या आभासी दुनियेबद्दल व्यक्त होणारी कविता ..

"फेसबुकची आहे आभासी दुनिया

ह्या आभासी दुनियेची भारीच किमया ..!!! (पृ..३५ )

या आभासी दुनियेने भारी किमया केलीय आणि त्यांच्या कवितेला रसिकांच्या पर्यंत नेले आहे.

शब्दकळा प्रसन्न झाल्याशिवाय ..शब्दाचे सामर्थ्य जाणवत नाही ..आणि शब्द "हेच कवीचे अस्त्र आणि शस्त्र असते ", या शब्दांची मोहिनी

कविमनाला कविता लेखनासाठी प्रेरणा देत असते.. अशा या शब्दांच्या बद्दल कविमनात अपार भाव असणे अगदी सहाजिक आहे.

मनोगतातील कवितेत कवयित्री म्हणते -

"शब्दच अस्तित्व अन

शब्दांनीच दिली ओळख मला ...!!

शब्दच जीवन अन

शब्दांनीच जगणे शिकवले मला ..!!!

अशी शब्द-सोबत लाभली की मग, काय विचारावे .. काय काय सांगू , कसे कसे सांगू , किती सांगू ? असे प्रश्न पडतात आणि एकेक कविता

शब्दरूपात येते. कवितेशी जुळलेले नाते आणि कवी कविता कालिहितो ..? याचे उत्तर स्वतहा कवयित्री देते आहे..

खरच कविता माणसाला वेडं बनवते,

का वेडा माणूस कविता बनवतो ..!

असे वाटून आता उपयोग ही नसतो ..ते कसे ते या ओळीत पहा...

जीवनावर लिहावी , नात्यावर लिहावी ,

निसर्गावर लिहावी का प्रेमावर लिहावी ..

पण मला ती कशावरही लिहावीशी वाटते ...! (कविता ...पृ..३२ ),

कविता लिहितांना विषयाचे बंधन नकोच आहे ,आणि ते नकोसे वाटणारे असते , कारण कविमन मुक्तपणे व्यक्त होण्यासाठी अधीर झालेले असते ..

जे पाहिले , जे दिसले , त्या नंतर मनात जेजे काही तरंग उमटले ..त्या विचारांना कविता रूप देणे " त्याशिवाय कविमन शांत बसत नाही ",

अशी भारावून जाण्याची सवय कवयित्री पिंपळशेंडे यांच्यातील कवयित्रीला खूपच आहे "

त्यामुळे त्यांची कविता आजूबाजूचे सारे काही दाखवते ..ते शब्दातून आपल्याला दिसत नाही . असे असले तरी कविमनाने काय पाहिले आहे '

याबद्दल कवयित्री अगदी आंतरिक तळमळीने सांगते .. हे सांगणे म्हणजेच .."कवयित्री किरण पिंपळशेंडे यांची कविता

आहे " अशी ओळख निर्माण करणार्या कविता या "कोवळी किरणं " संग्रहात आहेत.

"पण मला ती कशावरही लिहावीशी वाटते . , या स्वतःच्या भावनेशी कवयित्री अगदी प्रामाणिक आहे, याच निर्मल भावनेचा

स्पर्श या सगळ्याच कवितांना झाल्यामुळे हा कविता संग्रह " कोवळी किरणं या नावाला अधिक अर्थपूर्ण करणारा आहे असे म्हणावेसे वाटते.

या कवितेला आणखी एक भावनेचा लोभस असा स्पर्श झालेला आहे ..हे भावना आहे परस्पर जिव्हाळ्याची ,व्यक्ती विषयक , आणि विविध

नाते- संबंधाबद्दलच्या कवितेतून व्यक्त होतांना कवयित्री अत्यंत भावूकपणे या सर्वांच्या बद्दल व्यक्त होते .

काही शीर्षक .. "आईस अर्पण , सुरेश भाऊ , चंदना , गुरु , नवरा , घनश्यामकिरण ", जोडीदार "

या अशा अनेक कविता भावनिक हळवेपणा जपणार्या आहेत.

कोवळी किरणं " संग्रहात एकूण ६२ कवितांचा समावेश आहे, संग्रह वाचून झाल्यावर ..वाचकांच्या मनात काही एक विचार सुरु करणे "

ही प्रक्रिया या कविता नक्कीच पार पाडतात .

कवी -मनास तटस्थ राहता येत नसते ..सगळ्या जगाशी त्याची बांधिलकी असते " या व्यापक भावनेचे

स्वरूप मात्र वेगळे असते .. ही बांधिलकी कधी भावनिक असते , कधी वैचारिक तर कधी व्यावहारिक असते ..

असे असले तरी ..एक कवी म्हणून व्यक्त होणे "ही एक जाणीव कवीस असते , यातूनच मग त्याची कविता त्यास अभिव्यक्ती प्रेरणा देत असते.

त्या दृष्टीने कवयित्री -किरण पिंपळशेंडे भाग्यवान आहेत "असे मी म्हणेन . त्यांची कविता कायम त्यांच्या सोबत असते..

या कवयित्रीचा हा प्रवास यापुढे ही सजगतेने चालू राहावा यासाठी खूप खूप शुभेच्छा .

"कोवळी किरणं "हा कविता संग्रह अतिशय आकर्षक स्वरूपात प्रकाशित केल्याबद्दल शब्दश्री प्रकाशन पुणे ,व प्रकाशिका - सौ.चंदना सोमाणी ,

आणि सौ.वनिता कोरटकर यांचे अभिनंदन .

संग्रहाचे अनुरूप असे मुखपृष्ठ करणारे कलावंत - बुद्धभूषण साळवे यांचे अभिनंदन.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

पुस्तक-परिचय -

ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.

संपर्क - 9850177342

--------------------------------------------------------------------

कवयित्री - किरण पिंपळशेंडे

संपर्क- 9960352905

------------------------------------------------------------------------------------

कविता संग्रह - कोवळी किरणं "

-किरण पिंपळशेंडे,

पृ.८० , मूल्य- १२०/-

प्रकाशक - शब्दश्री प्रकाशन , पुणे.

संपर्क -9623030870 / 8788987022

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Like

Comment

Share

पुस्तक-परिचय लेख -भाग-३ रा . ले- अरुण वि.देशपांडे . पुस्तक- संवादिनी कथासंग्रह

#संवादिनीकथासंग्रह - परिचय - भाग-३ रा 

कथा -१.तेजस भातकुलकर ,२.विशाल पोतदार ,३. प्रसाद भि.देशपांडे
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
नमस्कार मित्र हो -
या तिसऱ्या भागात खालील कथांचा आस्वाद -परिचय करून देतो आहे, या मुळे "संवादिनी"
कथा संग्रह तुम्ही नक्की खरेदी करून वाचाल.

आस्वाद परिचय लेखन-
-अरुण वि.देशपांडे-पुणे.
9850177342
-----------------------------------------------------
१.
कथा -शिर्षक-
प्रतीक्षा युगायुगांची ..(पृ.७ )..
ले- तेजस भातकुलकर-- वर्धा
---------------------------------------------------------------------------------------------
.एक बहुआयामी व्यक्तिमत्व म्हणून - वर्ध्याचे कुबेरकर तेजस भातकुलकर हे कुबेर समुहात सर्वपरिचित आहेत.
कुबेर प्रकाशनाने ..या संग्रहासाठी समूहातील साहित्यिकांच्या कथा मागवल्या होत्या .निवड समितीने या कथांना गुण-प्रप्तीनुसार
या कथांची निवड केली आहे .
या निवड-क्रमवारीत तेजस भातकुलकर यांची कथा -
"प्रतीक्षा युगायुगांची " सर्वाधिक गुण मिळवणारी कथा ठरली .
या बहुमानाने साहजिकच या कथेविषयी खूप उत्सुकता होती की..या कथेत नक्कीच काही विशेष असणार आहे ..

कथा वाचून झाल्यावर मनात एक प्रश्न उपस्थित झालाच ,तो म्हणजे-
कथा-तंत्र निकषानुसार ही कथा परिपूर्ण कथा "आहे का ?
मग ही कथा .या संग्रहात कशी आली ?

या प्रश्नाचे उत्तर कथेत माझ्या परीने मी शोधण्याचा प्रयत्न केला .
याचे उत्तर मला सापडले सुद्धा-

हे उत्तर आहे ते "- या कथेच्या विषयात आणि त्याच्या आशयात आहे, लेखकाने ललित लेखनाच्या शैलीत खुलवला आहे."!

.रुढार्थाने या कथेची नायिका " मोहिनी ", हे एक स्वर्गीय अशी अप्सरा आहे.
सौंदर्यवती मोहिनी - तिच्या स्वभावामुळे , अनावर भावनेमुळे अपराध करून बसते ..अशा अनावर भावना नियंत्रित करू शकलो नाहीत तर काय होते..?
याची ही कथा आहे..भावनांच्या भरात मोहिनी एका योगी-तपस्व्याची -तपो -साधना भंग करते ,परिणामी क्रोधीत योगी तिला शाप देतात आणि तिला मिळणार्या
शापामुळे ती या भू-तालावर येते .योगी महाराज मोहिनीला शाप देतात की-
"कामवासनेने ग्रस्त तुझा देहच तुझ्यासाठी संकट ठरणार आहे ",या पृथ्वीवरच तुला तुझे पुढचे जीवन व्यतीत करावे लागेल .समस्त पुरुष तुझ्या
देहासाठी आसुसलेले असतील आणि तुला कधीही मन:शांती मिळणार नाही ..."

शाप असला की त्याला उ:शाप असतो ..तसा तो मोहिनीला पण मिळतो .
शापित मोहिनीचे येणे आणि शापमुक्त होणे ...यातला कालखंड हजारो -शेकडो वर्षांचा आहे...एक स्त्रीच्या वाट्याला जे जगणे येते ,
त्यातील वेदना ,दुक्ख ,अवहेलना ..हे सारे त्यावेळी जसे होते. ते सारे आजच्या स्त्रीच्या वाट्याला जसेच्या तसे आले आहे ,उलट ही परिस्थिती
अति-भीषण ,भयावह अशी होते आहे .हा प्रवाहच या कथेचा आशय,आहे असे म्हणता येईल.

"मोहिनी "एक स्त्री-व्यक्तित्व न वाटता वर्षानु-वर्षे भोग भोगीत शाप-मुक्त होण्याची वाट पहाणारी दुर्दैवी स्त्री वाटते.
पुरुष , पुरुष -स्वभाव , स्त्री- आणि स्त्री -देहाविषयी त्यांच्या मनात असलेल्या वासनेच्या भावना .,हा वासना प्रवाह हजारो -शेकडो वर्षपासून वाहतो आहे ..

स्त्री म्हणजे -फक्त एक मादी आणि उपभोगाची वस्तू आहे असे मानणारे पुरुष ती या शापित जीवन-प्रवाहात पहात आली, अनुभवत आली
.हजारो वर्षे .होऊन गेली .यात काहीच बदल झाला नाही ,हे सत्य मोहिनी तिच्या शापित जीवनात अनुभवते .

या शापातून मुक्त होण्यासाठीची .योगीने घातलेली अट -ती अशा वातावरणात पूर्ण होणे किती कठीण आहे.?.ही भयंकर स्थिती मोहिनीचे दु:खः वाढवणारे आहे. .

ती अट- काय आहे ?, मोहिनीला शापमुक्त करणारा पुरुष तिला कधी भेटतो ? हे सर्व खूप रंजक आहे.

मोहिनीला आलेले जीवन-अनुभव सामाजिक जीवनाच्या विकृत -रूपावर प्रखर प्रकाश पाडणारे आहेत. मोहिनीच्या मनोगतातून व्यक्त केले गेलेले -
- हे भयानक वास्तव वर्तमानाला पुरेपूर लागू होणारे आहे , या विखारी -वृत्तीचे अस्वथ करून टाकणारे चित्रण " या कथेला सामान्य कथेपासून वेगळे ठरवणारे आहे.

लेखक तेजस भातकुलकर यांनी हे कथा लेखन ललित-रम्य निबंध - लेखन शैलीत आणि
अधिकांश लेखन निवेदनात्मक - वर्णनातून केले आहे .
त्यामुळे . परिसर -तपशील , व्यक्ती -रूप तपशील ,आणि इतर सविस्तर
तपसील वर्णनातून ही कथा पुढे पुढे जाते.
या कथालेखनाची भाषा, अलंकारिक - शब्द योजना " हे जरी खूप छान आणि वाचनीय असले तरी
या कलाकुसरीच्या मोहात लेखक जास्तच रमून गेले आहेत असे जाणवले .

यामुळे एक झाले ते म्हणजे --नायिका मोहिनीची कथा -,आणि तिची व्यथा झाकोळून गेली आहे असे म्हणावे वाटते.

अशी लेखन शैली नेहमीच अनुरूप ठरेल का? याचा विचार लेखक म्हणून तेजस भातकुलकर यांनी जरूर करून पहावा.
लेखकास पुढील लेखनासाठी लेखन शुभेच्छा.
-------------------------------------------------------
२.
कथा -शिर्षक-
जड झालेला रुपया- (पृ- १६ ), ले- विशाल पोतदार -सातारा
---------------------------------------------------------------------------------------------------
विशाल पोतदार यांनी आपल्या कथेतून दोन जिवलग मित्रांच्या 'सत्तर वर्षांच्या मैत्रीचा मोठा पट अगदी मोजक्या शब्दातून .आणि ते ही विषयापासून अजिबात न
भरकटलेल्या छोट्याश्या कथेतून अतिशय सुरेख फुलवला आहे.

या कथेतील महादेव .ज्याला महादू ..म्हादू असे म्हणतात ,आणि त्याचा मित्र दत्तू ..या दोघा मित्रांच्या बालपणीच्या काळात घडलेली घटना-

"गोऱ्या साहेबांच्या कडून दत्तूला बक्षीस म्हणून मिळालेला रुपया ..त्याच दिवशी हरवतो ....दत्तूला कुत्रा चावतो ..त्यात दत्तू
एका मोठ्या दगडावर आपटतो ...हा अपघात दत्तुचे जीवन दुक्ख्मय करणारा ठरतो , या अपघातात ..दत्तूची वाचा जाते .

खरे तर म्हादू..त्याला सापडलेला दत्तुचा रुपया ,त्याच्या जवळ आहे हे लपवून ठेवतो .पण आपल्या मित्राची अपघातात झालेली अवस्था पाहून .त्याला
रुपया आपल्या जवळ आहे "या विजयाचा आनंद होत नाही आणि महादू दत्तुचा .तो रुपया त्याला न देता
अंधारात भिकावून देतो ..फेकून दिलेला रुपया कुठे पडतो ? कुणालाच माहिती नसते .

दत्तुचा रुपया आपल्या जवळ होता ..हे न सांगणार्या म्हादुच्या मनात आपण मित्राला फसवले हे गोष्ट पुढे आयुष्यभर सलत राहते.
महादूच्या मनाला मत्सराचा एक क्षण ",पुढे आयुष्भर त्या जड रुपयाचे ओझे घेऊनच जगायला लावतो " त्याचीच ही कथा आहे.

पुढच्या काळात महादूला -तात्या आणि दत्तुंला बाबा "म्हणतात सगळे ..
या मित्रांच्या आयुष्यात पुन्हा अपघाताने .तो रुपया परत येतो ",त्या नंतर काय होते ?

कथेचा शेवट खूप परिणामकारक केला आहे . मनावरचे जड ओझे कसे हलके होते ..?
म्हदुच्या आणि दत्तूच्या मैत्रीची ही हृदुयस्पर्शी कथा आवर्जून वाचावी.

विशाल पोतदार यांना उत्तम कथा -लेखन जमले आहे ,याची प्रचीती "जड झालेला रुपया " या भावनिक कथेतून वाचकांना नक्कीच येईल.

त्यांच्या लेखन-प्रवासास शुभेच्छा.
------------------------------------------------------

३.
कथा - शिर्षक
-सर्कस
ले- प्रसाद भि.देशपांडे - बडोदा (गुजरात )
-----------------------------------------------------------------
साहित्यिकांच्या नव्या पिढीतील एक प्रतिभावान साहित्यिक म्हणून प्रसाद भि.देशपांडे ओळखला जातो.

उत्तम कवी असलेला प्रसाद तितकाच कसदार कथा लेखक आहे. हे त्याच्या साहित्य वाचनावरून जाणवते .
संवादिनी "संग्रहात ..त्याच्या "सर्कस " या कथेचा समावेश आहे.

या संग्रहात वेगळ्या विषयावरच्या मोजक्याच कथा आहेत ..असे मला जाणवले ..त्यात प्रसादच्या "सर्कस " कथेचा मी
उल्लेख नक्की करीन.

आपल्या समाज -मनाने काही गोष्टींच्याबद्दल काही एक निकष ठरवून ठेवलेले आहेत ..जसे माणूस,त्याचे रंग आणि रूप , त्याचे बाह्यरूप ,
या पेक्षा एखादा माणूस जर वेगळा असला ,तो दिसला की तो इतर माणसांच्या कायम कुचेष्टेचा विषय होऊन जातो .

बुटका माणूस, कुरूप माणूस , रंगाने काळाकुट्ट असलेला माणूस , अगदी ताडमाड उंची असलेला माणूस सुद्धा ,नेहमी चेष्टेचा ,
टिंगल -टवाळीचा विषय असतो.
शारीरिक व्यंग असलेला माणूस देखील यातून सुटत नाही. जणू धडधाकट आणि अव्यंग तेवढीच साजरी ,बाकी सारी हसण्यासाठी .

सर्कस " कथेचा नायक ..येशा ,,त्याची कमी उंची "हे त्याचे शारीरिक वैगुण्य ,त्यावर मात करून तो उत्तम कसरतपटू होतो ,

" उपजत विनोदबुद्धी -'या देणगीच्या जोरावर .. त्याला महत्वाचे स्थान मिळते .पण या सगळ्या मेहनतीचा काही उपयोग नाहीये .

हे कटू सत्य त्याला कळते ,ते..मंजुळा मुळे.., येशाच्या एकतर्फी प्रेमाचा ती ज्या पद्धतीने अवमान करते , हेटाळणी करते ,
त्यात तो अनाथ असल्याचा उल्लेख करते ,त्याची लायकी काढते , मंजुळा येशाशी अतिशय वाईट पद्धतीने वागते.

तिच्या कडून झालेला अपमान आणि उपहास मनात घेऊन येशा सर्कशीची दुनिया सोडून बाहेरच्या दुनियेत येतो..
हा या कथेला वळण देणारा महत्वाचा प्रसंग आहे..

नंतर मात्र ही कथा वेगळेच वळण घेते ..उत्तरार्धात -एखादा थ्रिलर -पिक्चर पाहतो आहोत .असे वाटणारे कथानक आपल्याला वाचण्यास
मिळते .
येशा हा व्यंग असलेला माणूस आहे, पण तो आहे संवेदनशील मनाचा ..म्हणूनच हार न मानता ,अन्यायाशी लढण्याची
त्याची कणखर मानसिकता लेखक प्रसाद भि.देशपांडेने प्रभावीपणे जाणवून दिली आहे.

नायक-येशा भोवती कथा फिरेल याची दक्षता लेखक घेतो ,त्यामुळे एक माणूस म्हणून येशा "वाचकांच्या मनावर ठसतो .

छान कथालेखनाबद्दल लेखकाचे अभिनंदन.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
कथा-आस्वाद लेखन-
-अरुण वि.देशपांडे-पुणे.
9850177342
----------------------------------------
संवादिनी -
कथा -संग्रह
पृ.१९६ , मूल्य- रु.२५०/-
प्रकाशक -
कुबेर प्रकाशन
संतोष जगन्नाथ लहामगे,
संगमनेर
संपर्क - ९९२२१११६६६
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
भाग- ४ लवकरच ....

पुस्तक-परिचय - अंतस्थ मनात .परिचय ले- अरुण वि.देशपांडे

पुस्तक-परिचय लेख-
ले-अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
९८५०१७७३४२
-----------------------------------------------------------

पुस्तक-परिचय -
कविता संग्रह -
----------------------------------------------
संवेदनशील मनाच्या सुस्पष्ट शब्द-चित्रकविता
अंत:स्थ मनात -
----------------------------
कविता -रसिकांच्या परिचयाचे कवी - व मित्र श्री.विजय जोशी यांचा तिसरा कविता संग्रह " अंत:स्थ मनात - ,
नुकताच प्रकाशित झाला आहे. त्यांच्या कविता इंटरनेटवर, आणि फेसबुक समुहात सातत्याने वाचणारा
त्यांच्या कवितेचा चाहता आणि , .त्यांना अजून प्रत्यक्ष्य न भेटलेला त्यांचा एक मित्र आणि वाचक आहे.
त्यांच्या कविता माझ्यापर्यंत येतात , तर कधीकधी मी त्यांच्या कवितांच्या शोधात असतो , याचे कारण
अगदी साधे आणि सरळ आहे " ते म्हणजे "या कवीच्या कविता मला आवडतात ".

"ओंजळ आणि मनतरंग ' अगोदरच्या दोन कविता संग्रहांनी कवी विजय जोशी यांच्या पदरात खूप काही टाकले आहे.,
ते किती विविध प्रकारचे आहे याबद्दल त्यांच्या परिचयातून कळून येते ..या गोष्टी वाटचाल सुखकर करणाऱ्या आहेत
,पण यापेक्षा ,

अधिक महत्वाचे हे आहे की ..
विजय जोशी या कवीचा कविता -लेखन प्रवास हा त्यांच्यस अधिकाधिक कविता -आकलनातुन" -आणि "अभ्यासातून होत आला आहे ,".
याचा त्यांना कसा आणि किती फायदा होतो आहे ,याचे खणखणीत उदाहरण म्हणजे प्रस्तुतचा त्यांचा
' अंत:स्थ मनात - हा नवा कविता संग्रह आहे.

मित्र हो -
या कविता किती अर्थपूर्ण आहेत , त्यांचे अंतरंग किती विविधरंगी आहे ,आणि विजय जोशी हे एक प्रतिभावान कवी आहेत "
हे सांगितले आहे ती कविता -क्षेत्रातील तीन नामवंतांनी ..हे आहेत-

१.जेष्ठ कवी - प्रा .अशोक बागवे -सर यांची विचक्षण अशी प्रस्तावना ,

२.कवी - सतीश सोळांकूरकर -यांच्या शुभेच्छा ,

३.कवी -लेखक - प्रसाद कुलकर्णी- यांच्या शुभेच्छा,

या मान्यवरांच्या मनोगतांना वाचल्यावर ..माझ्यासारख्य वाचकाने अजून वेगळे असे ते काय सांगावे ? नाही का ?

असे असले तरी ..या कवितेचा एक वाचक म्हणून कवी -विजय जोशी यांच्या कविता -संग्रहाने मला कसा वाचन आनंद दिला आहे
हे नक्कीच सांगावेसे वाटणारे आहे.

" अंत:स्थ मनात - हा संग्रह म्हणजे एक कविता -घर आहे अशी कल्पना करू या .
या घराला कवितांचे चार -चार अंगण लाभलेले आहेत ..
१.मुक्तशैलीतील कविता - मुक्तांगण , २. छंदोबद्ध रचना - (कवितांगण ), ३.मालवणीका व ४.गझलरंग ,

मित्र हो - कवितेच्या या एकेका अंगणात मी मनोसक्त बागडलो ,आणि मनापासून रमलो , हा कविता संग्रह वाचून झाल्यावर तुम्हाला
हाच अनुभव येईल हे नक्की .
ज्याला जे आवडेल त्याचा आनंद घ्यावा .अशा या कवितांच्या अंगणात मनाला खूप समाधान मिळते .

विजय जोशी हा कवी त्याच्या ..कवितेसाठी ,त्यातील शब्दांसाठी शब्दांचा उपासक झालेला आहे .त्याची भावना
अशी आहे -
" शब्दांची भक्ती करुनी
शब्दांना रिझवत गेलो
शब्दांची ओंजळ भरुनी
साहित्य पुजीत गेलो ..
अशा भक्तिभावाने आलेली कविता वाचकांना आवडणारी असणारच ना !

कविमन कवितेने झपाटून गेले की मग ..फक्त कविता ..कविता
आणि अशी अवस्था होऊन जाते ..

"लिहितो कविता गातो कविता
भाजतो कविता जगतो कविता ,
जीवन माझे व्यापून गेले
कविता कविता कविता कविता ...(कविता ..पृ..४६ ),

कवी आणि कविता .अशी एकरूपता मोठीच विलोभनीय आहे

सगळ्या विषयावर कवी सहजपणे व्यक्त होत असतो , स्वतहा बद्दल व्यक्त होतांना कवी म्हणतो ..
१
" मोकळं व्हायचं असतं त्याला
शब्दांच्या गर्भारपणातून
कवितेला प्रसूत करून ,
तेव्हा कुठे तो
मोकळा श्वास घेतो
प्रफुल्लीत मनाने ...(कवी ..पृ.४५ }

या कविमनाच्या अशा प्रफुल्लीत मनाचा अविष्कार असलेल्या अनेक कविता संग्रहात वाचावयास मिळतात .

२.माणसाच्या आयुष्यात अनेक गोष्टींचा अभाव असणे " हे नवीन नाही .. ही लढाई अशीच असते ना ?
" सुखाचं अवर्षण
संकटांची अतिवृष्टी
यांचा सामना करीत
आयुष्याच्या पिकाला
सुखाच्या लोंब्या
झुलू लागतात ...!!....(सुखाच्या लोंब्या..पृ...२८ )

३.
आपण आणि आपले आयुष्य म्हणजे एक न -उमजणारा असा प्रवास आहे, त्याची ही सुंदर रचना ..

"निघालो बाजारी ! सुख शोधण्यासी !
घरी पाह्ण्यासी ! विसरलो ...

मार्ग आयुष्याचा ! नास्तिक राहिला !
मग शेवटाला ! विठू विठू ! (आयुष्य ..पृ.५८ ),

४.आपल्या सर्वांचे जीवन यंत्रवत झालेले आहे, अशा मनाला ही कविता खूप भावणारी अशीच आहे ..
कारण अशी "पहाट " पाहण्याचे भाग्य फार कमी जणांना लाभत असते ..
" उन कोवळे
मंद गोजिरे
पंख फुलविती
पानां मधले
दवबिंदूचे
हिरे चमकती ... (रम्य पहाट ..पृ..६२ ),

५. आपल्या आयुष्यात श्री गुरूंचे स्थान अतिशय महत्वाचे आहे, त्या गुरूंचे स्मरण कवी करतो -
"तेजाचा प्रकाश ! गुरूचेच ठायी !
गुरुविना नाही ! ज्ञान जगी !

गुरु विश्व्यापी ! वसे ठायी ठायी !
सृष्टीचेच पायी ! चराचरी !! .... ( गुरु स्मरण ..पृ..६६ ),,

६. प्रेम करणाऱ्या दोन मनात राग-अनुराग , रुसवे-फुगवे ..म्हणजे प्रेमाचा लपंडाव असतो .अशी ही भाव कविता ..
जरी गर्दी मध्ये असतो
बसतो मी केविलवाणा
गळून सारा जातो
रुबाब ताठर बाणा
तू परत फिरुनी येता , खळी गालावरती खुलते ...(रुसतेस मजवरी जेव्न्हा ...पृ.७१ ),

७.गझल रंग या भागात ..शीर्षक नसलेल्या गजल आहेत ..
खालील काही शेर ..जे वेगवेगळ्या गजल रचनेतील आहेत..

" निर्मल जीवन झऱ्यासारखे देतच गेले मजला
आनंदाने घेतच गेलो नकार केला नाही ...(पृ..९३ ),

"का शोधसी सुखाला पैशात नित्यनेमे
या झोपडीत माझ्या आनंद वास आहे ...(पृ..९४ ),

आयुष्याचा रंगमंच हा इतका सुंदर
प्रत्येकाला इथे वाटते रंगावेसे ....(पृ..९६ ),

कितीक घे तू सुरेल ताना सुरावटीने ,
विना भैरवी मैफिल काही रंगत नाही ... (पृ..९९ )

मालवणीका .या प्रकारातील काव्य-गम्मत समजली की त्याचा आनंद अधिकच घेता येईल असे म्हणावेसे वाटते.
या संग्रहात शंभर कविता आहेत ..आणि इथे आठ-दहा कविता उदाहरणे देता आली ..म्हणजे परीच्यासाठी कवितांचे दहा टक्के प्रमाण
सुद्धा अंत:स्थ मनात - या संग्रहाची कल्पना येण्यास पुरेसे आहे.

या सर्व काव्य-रचना आणि त्यातील रचना सौंदर्याबद्दल सविस्तर वर्णन इथे वाचण्यापेक्षा संग्रह आणि कविता वाचून तेअनुभवणे
म्हणजे कवी विजय जोशी यांच्या काव्य -प्रतिभेला दाद देण्या सारखे होईल. तेव्हा " अंत:स्थ मनात - हा संग्रह जरूर वाचा .

कवी-मित्र विजय जोशी ..या छान संग्रहाबद्दल तुमचे अभिनंदन ,आणि पुढील प्रवासास शुभेच्छा .
मुखपृष्ठ चित्रकार श्री.रामदास खरे , ठाणे ..याच्या सुरेख कामगिरीचा कौतुकपूर्वक उल्लेख करतो.

अंत:स्थ मनात -कविता संग्रह .डोंबिवलीच्या अथर्व प्रकाशनाने आकर्षक स्वरूपात प्रकाशित केला आहे.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
पुस्तक -परिचय -लेख
ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
संपर्क - ९८५०१७७३४२
-----------------------------------------------------------------------------
कवी - विजय जोशी
डोंबिवली (पूर्व ),
संपर्क - ९८९२७५२२४२
-----------------------------------------------------------------------------------
कविता संग्रह -
अंत:स्थ मनात -
पृ.११० , मूल्य- रु.१५०/-
प्रकाशक -
अथर्व प्रकाशन डोंबिवली
संपर्क - ७५८८४१४२३९
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

#संवादिनीकथासंग्रह - परिचय भाग-२

#संवादिनीकथासंग्रह  -परिचय भाग - २ रा
कथा -१.तनुजा समित इनामदार ,२.स्मिता देशपांडे (मनस्मित ),३. नेहा खांदवे
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
नमस्कार मित्र हो -

प्रस्तुतच्या संवादिनी कथासंग्रहातील चाळीस कथांचा एक समान -धागा असल्याचे मला जाणवले .. संग्रहातील बहुसंख्य कथा या पारिवारिक चित्रण असलेल्या आहेत.

यातील व्यक्तिरेखा ,त्यांच्यातील नातेबंध , परस्पर - भावना आणि त्यातील जाणीवा , यांचे चित्रण या कथातून लेखक -लेखिकांनी केले आहे .

सामाजिक आणि आर्थिक जीवनस्तर, त्यातील विषमता आणि संघर्ष "या कथातून प्रभावीपणे चित्रित झालेला आहे.

संग्रहातील एकूण ४० कथा पैकी लेखिकांनी लिहिलेल्या २४ कथा आणि १६ कथा- या लेखकांनी लिहिल्या आहेत.

१.
कथा - शीर्षक - अचला ...(पृ.१२५ ).. ले- तनुजा समित इनामदार (मना )- पुणे.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
आजच्या आधुनिक जीवनशैलीत आलेल्या अनेक नव्या प्रव्हात एक चर्चित प्रवाह आहे तो म्हणजे - "लिव्ह -इन - रिलेशनशिप ".
हा विषय अजून तरी सोसायटीतील उच्चभ्रू वर्गापुरता आहे"असे जाणवते . ही सिस्टीम अजून सर्व-सामान्य वर्तुळात आलेली नाही ,
किंवा "आपण असे करायचे का ?" अशा विचारांनी अजून मूळ धरलेले नाहीये.
कॉर्पोरेट विश्व , त्यातील महत्वाकांशी स्त्री आणि पुरुष ", त्यांचे "इगोज ", सतत एकत्र राहण्याने तयार होणारे भावनिक नाते ",यातून
एकमेकांच्या सोबतीची अपरिहार्यता ",याचे स्वरूप म्हणजे ."लिव्ह -इन-रिलेशनशिप " असे म्हणता येईल.
अशा वातावरणात राहणारी माणसे- व्यक्ती यांच्यात भाव-भावना ,नाते-संबंध यातील सखोलपणा "यांचा तसा अभावच असतो ,
कारण बहुतेक करून या व्यक्ती -स्व-केंद्रित असतात , अशा दोन व्यक्ती सहवासात आल्या तरी त्या आपापले "इगोज " कुरवाळीत बसतात .
असे जगता -जगता ते सोबती म्हणून राहू लागतात .. ज्यावेळी त्यांचा "भ्रमनिरास "होतो त्याच वेळी ते वेगळे होऊन जातात..
अशा नात्यात मने जोडली गेलेलीच नसतात ..मग अशा मनाच्या व्यक्तींना दूर होणे "सहज जमते .
या कथेची नायिका -अचला - "लिव्ह -इन-रिलेशन "संकल्पना स्वीकारते . तिच्या आयुष्यात आलेल्या मिलिंदला ती गमावून बसते , तिच्या
आयुष्यात तिचा हा मिलिंद पुन्हा येतो ..त्यावेळी मिलीन्द्चा राग येऊनही अचला पुन्हा त्याला सामावून घेते .
अचालाचे हे भावनिक प्रेम ..तिच्या आणि मिलिंदच्या "लिव्ह -इन-रिलेशनशिपच्या " नात्यात एक गहिरा रंग भरणारे आहे..
लेखिका -तनुजा इनामदार यांनी कथानायीकेच्या - अचलाच्या व्यक्तिरेखेत स्वप्नाळू आणि भावूक्वृत्तीचे रंग छान भरले आहेत
अशा हळव्या -भावूक प्रेमकथा वाचकप्रिय असतात .

२.
कथा -शीर्षक - बायको आणि मैत्रीण ..(पृ..१६२ ), ले- स्मिता देशपांडे (मनस्मित )- पुणे.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
शैला आणि शेखर " एकेकाळी नवरा-बायको असलेल्या दोन व्यक्तींची ही कथा आहे. सुशिक्षित असणाऱ्या जोडप्यात भावनिक अपेक्षा ,
त्याने होणारे अपेक्षाभंग , विचारांच्या अभावी होणारे ठाम -गैरसमज " हे फार गंभीर परिणाम करार्या गोष्टी असतात .
असे झाले तर जोडलेली मने -लगेच दुराव्याच्या खाईत लोटली जातात .
वैचारिक अहं , बुद्धीमत्तेचा इगो , रूप-स्वरूपाचा गर्व , व्यक्ती-स्वातंत्र्य या कल्पनेचा सोयीनुसार केलेल्या कल्पना आणि अपेक्षा .
या सर्वातून बाहेर पडण्याचा एकच उपाय योग्य वाटायला लागतो ..तो असतो ."एकमेकापासून कायमचे वेगळे होणे ",.
काहीवेळा नंतर या गोष्टीचा पश्चाताप करण्याची वेळ येते .. पण,काही होऊ शकत नाही ..मग, वियोगाचे दुखः उराशी घेऊन
आयुष्य जगणारी जोडपी आपल्याला दिसून येतात.
बायको आणि मैत्रीण " या स्मिता देशपांडे लिखित कथेत शैला आणि शेखर या जोडप्याच्या असफल वैवाहिक जीवनाची कथा आहे.
विसंवादाचे अचूक चित्रण हे या कथेचे वैशिष्ट्य आहे..
"बायको -ही मैत्रीण होऊ शकत नाही , कारण तिला तसे होता येत नाही , पत्नीच्या नात्याला असलेली मर्यादा सत्य म्हणून स्वीक्रणे
पुरुषाला जडच जाते.
आणि "मैत्रीण - ही बायको "होईलच याची खात्री देतायेत नसते.. हे असे का ?
उत्तर नसलेला हा प्रश्न "बायको आणि मैत्रीण "या कथेत अस्फुटपणे जाणवतो.
लेखिका स्मिता देशपांडे यांच्या लेखनातील सहजता छान आहे.

३.
कथा - शीर्षक - दगड ..(पृ.१६९ )..ले- नेहा खांदवे -पुणे.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
तरुणाईच्या तारुण्य-सुलभ जगण्याला प्रेमभावनेचा स्पर्श होणे ",हे नैसर्गिक भावनेचे लक्षण असते . अशा प्रेम-भावनेचा स्पर्श झालेल्या
मनाचा एक प्रोब्लेम असतो तो म्हणजे - कधी कधी एखाद्या मनातले प्रेम हे अखेर पर्यंत अव्यक्तच राहून जाते ",
अशा अव्यक्त राहिलेल्या प्रेमाच्या वाट्याला कसे दुक्ख येते, किती यातना सहन कराव्या लागतात ". ?
आशिष आणि शरयू यांही कथा अव्यक्त राहिलेल्या प्रेमाची आहे . कथा-नायक आशिष .शरयू वर एकतर्फी प्रेम करणारा आहे.
भावनिक प्रेमाच्या आहारी जाऊन हा भावूक प्रेमवीर स्वताच्याच दुनियेत राहून शारायुवर प्रेम करतो .
या आशिषला वास्तवात मात्र ..शरयू वर त्याचे प्रेम आहे " हे सांगण्याचे धाडस सुद्धा झालेले नाही . आपले प्रेम व्यक्त करायचे तो
कितीदा तरी मनोमन ठरवतो आणि प्रत्यक्षात व्यक्त करण्याचे रहित करतो ..त्याची कारणे ..त्याचे समर्थन तोच करून मोकळा होतो..
परिणामी ..आपण असफल प्रेमी आहोत अशी त्याची धारणा होते . पराभूत मनोवृत्तीचा आशिष शरयूवर दगड भिरकावतो ,
त्यात ही गंमत म्हणजे तो दगड .शारायुला न लागता ..तिच्या गालाला स्पर्शून खाली पडतो ",

शरयुचा स्पर्श झालेल्या दगडाला आशिष म्हणतो ..सात वर्षात मला जे जमले नाही ,ते तुला क्षणात जमले ..मी दगड का झालो नाही ?
भाबड्या मनोवृत्तीच्या आशिषची असफल प्रेम कहाणी लक्षात राहते ती .आशिष या व्यक्तिरेखेमुळेच.
भावनिक लेखन करणे लेखिका नेहा खांदवे यांना छान जमते ..हे या कथेवरून जाणवते.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

रसिक -वाचक मित्र हो , कुबेर प्रकाशनच्या- या नवीन कथा संग्रहाचा परिचय वाचून इतर कथा वाचण्यासाठी आपण
संवादिनी "हा कथा संग्रह जरूर घ्यावा

संग्रहातील कथांच्या बद्दल काही निरीक्षणपर मत नोंदवतो आहे -
या कथा शब्द संख्या -मर्यादेने फार मोठ्या नाहीत .
कथेच्या शिर्षकानुसार कथा साकारल्या आहेत .त्यामुळे कथा भरकटलेली नाही ",हे महत्वाचे आहे.

कथा लेखनाचे तंत्र आणि मंत्र " काटेकोरपणे सांभाळून कथा लेखन करणे हे सोपे नसते , ,संवादिनी "मधील कथा , कथा -लेखन -तंत्राची
फार तोडमोड करणाऱ्या नाहीयेत ",
या सर्व कथा आटोपशीर आणि वाचनीय झाल्या आहेत हे नक्की.

संवादिनी "मधील कथेतील व्यक्तिरेखा ठळकपणे आपल्या समोर येतात ..या व्यक्ती ..आपल्याला परक्या न वाटता .आपल्यातीलच वाटतात .
कथा-लेखकांच्या लेखनातील सहजता ",व सफाईदारपणा यामुळे या सर्व कथा वाचक सलगपणे वाचू शकतो ",हे या लेखनाचे यश आहे.

रसिक -वाचक मित्र हो , कुबेर प्रकाशनच्या- या नवीन कथा संग्रहाचा परिचय वाचून इतर कथा वाचण्यासाठी आपण
संवादिनी "हा कथा संग्रह जरूर घ्यावा

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
पुस्तक परिचय -
ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
संपर्क - ९८५०१७७३४२
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
संवादिनी -
कथा -संग्रह
पृ.१९६ , मूल्य- रु.२५०/-
प्रकाशक -
कुबेर प्रकाशन
संतोष जगन्नाथ लहामगे,
संगमनेर
संपर्क - ९९२२१११६६६
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
भाग- ३ - लवकरच ....

#संवादिनीकथासंग्रह - भाग-१ ला

पुस्तकपरिचय - भाग - १
ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
--------------------------------------
#संवादिनीकथासंग्रह - परिचय भाग- १ला
------------------------------------------------------------------------
नमस्कार मित्र हो -
आज दि.१६-०२-२०२० - रविवार - लुम्बिनी गार्डन -येरवडा येथे आपल्या कुबेर समूहाचा - कुबेर -साहित्यिक कट्टा -पुणे.
हा उपक्रम संपन्न होतो आहे
आजच्या या कार्यक्रमात माझा सहभाग मी "पुस्तक-परिचय " लेख स्वरूपात सदर करीत आहे

कुबेर समूहाच्या -कुबेर प्रकाशन विभागाच्या वतीने प्रकाशक श्री..संतोष जगन्नाथ लहामगे यांनी प्रकाशित
केलेल्या कुबेर समूहाच्या .संवादिनी - या दुसऱ्या कथासंग्रहाचा - परिचय करून देतांना
त्यातील काही निवडक कथांवर माझे अभिप्राय-मनोगत व्यक्त करणार आहे.

मित्र हो - या निमित्ताने कुबेर -समूह आणि त्यातील उपक्रमाबद्दल थोडेसे सांगणे योग्य होईल -
आभासी म्हणवल्या जाणाऱ्या फेसबुक जगतातच नव्हे तर प्रत्यक्ष्य सार्वजनिक जीवनात आपल्या अनेक सामाजिक उपक्रमामुळे सर्वांना परिचित
असलेल्या कुबेर -समूह , आणि कुबेर फौंडेशन " या नावांना आता नामांकित वलय नक्कीच प्राप्त झालेले आहे.

समूह संस्थापाक श्री.संतोष
जगन्नाथ लहामगे यांच्या संकल्पना नुसार कुबेर समूहाच्या माध्यमातून ,कुबेरकर सभासदांचे
सामाजिक कार्य सर्वोतोदूर सातत्याने चालू असते.

कुबेर समुहात फक्त सामाजिक कार्य-उपक्रमच चालू असतात असे मात्र नाही .या अशा उपक्रमा बरोबरच
"कुबेर -समुहात साहित्य-कला -संकृती - संगीत -आध्यात्मिक - योगसाधना - पारिवारिक - अशा विविध विषयावर कुबेरकर
व्यक्त होत असतात .

तर अशा कुबेर -समूहातील लेखक-कवी सभासदांसाठी कुबेर विविध साहित्य-विषयक लेखन उपक्रमांचे आयोजन केले जाते.
समूहाच्या साहित्यिक- कट्टा "या उपक्रमातून कुबेरकर साहित्यिक आपल्या साहित्याचे सादरीकरण करीत असतात .

कुबेर समुहाने ..कुबेर दिवाळी अंक २०१७ साली सुरु केला ,२०१८ आणि २०१९ ,अशी सलग तीन वर्षे
कुबेर दिवाळी अंकास उत्कृष्ट दिवाळी अंक " पुरस्कार प्राप्त झाले आहेत./ होत आहेत .

दिवाळी अंका पाठोपाठ ..कुबेर प्रकाशन सुरु झाले ..आरंभ " या कथासंग्रहापासून या उपक्रमाचा आरंभ झाला .
या यशानंतर कुबेर प्रकाशनाने
कुबेर समुहातील कथा-लेखकांच्या निवडक कथांचा संग्रह - संवादिनी " नुकताच प्रकाशित केला आहे.

समुहातील कथालेखकांचा एक विशेष ", इथे सांगणे महत्वाचे ठरेल ते म्हणजे ..
हे सगळे लेखक साहित्यिक क्षेत्रात नावलौकिक असलेले आहेत.त्यांचे स्वतःचे स्वतन्त्र असे विपुल साहित्य पुस्तकरूपाने अगोदरच प्रसिध्द झाले आहे
एका अर्थाने संवादिनी "हा प्रथितयश कुबेरकर कथा-लेखकांचा "प्रातिनिधिक कथा -संग्रह आहे ".
कुबेर समूहाच्या -संगमनेर येथे झालेल्या वार्षिक -स्नेह संमेलनात -दि.०५ जानेवारी -२०२० रोजी "संवादिनी "या कथा संग्रहाचे प्रकाशन झाले .

प्रस्तुतच्या संवादिनी कथासंग्रहातील चाळीस कथांचा एक समान -धागा असल्याचे मला जाणवले .. संग्रहातील बहुसंख्य कथा या पारिवारिक चित्रण असलेल्या आहेत.

यातील व्यक्तिरेखा ,त्यांच्यातील नातेबंध , परस्पर - भावना आणि त्यातील जाणीवा , यांचे चित्रण या कथातून लेखक -लेखिकांनी केले आहे .

सामाजिक आणि आर्थिक जीवनस्तर, त्यातील विषमता आणि संघर्ष "या कथातून प्रभावीपणे चित्रित झालेला आहे.

संग्रहातील एकूण ४० कथा पैकी लेखिकांनी लिहिलेल्या २४ कथा आणि १६ कथा- या लेखकांनी लिहिल्या आहेत.

संग्रहातील कथांच्या बद्दल काही निरीक्षणपर मत नोंदवतो आहे -
------------------------------------------------------------------------
या कथा शब्द संख्या -मर्यादेने फार मोठ्या नाहीत .

कथेच्या शिर्षकानुसार कथा साकारल्या आहेत .त्यामुळे कथा भरकटलेली नाही ",हे महत्वाचे आहे.
कथा लेखनाचे तंत्र आणि मंत्र " काटेकोरपणे सांभाळून कथा लेखन करणे हे सोपे नसते , ,संवादिनी "मधील कथा , कथा -लेखन -तंत्राची
फार तोडमोड करणाऱ्या नाहीयेत ",
या सर्व कथा आटोपशीर आणि वाचनीय झाल्या आहेत हे नक्की.

कथा लेखकांनी .कथेतील आशयाची नेटकी मांडणी करीत ,कथेतील व्यक्तिरेखांच्या भावना वाचकांच्या मनापर्यंत पोचविल्या आहेत ,
वरील विवेचनावरून हे कथालेखन छान जमून आलेले आहे "असे म्हणता येईल."

संवादिनी "मधील कथेतील व्यक्तिरेखा ठळकपणे आपल्या समोर येतात ..या व्यक्ती ..आपल्याला परक्या न वाटता .आपल्यातीलच वाटतात .

कथा-लेखकांच्या लेखनातील सहजता ",व सफाईदारपणा यामुळे या सर्व कथा वाचक सलगपणे वाचू शकतो ",हे या लेखनाचे यश आहे.

आज मी या संग्रहातील सहा कथा- लेखकांच्या कथा बद्दल सांगतो आहे
.. हे सहा लेखक आपल्या सोबत आजच्या साहित्यिक कट्टा "उपक्रमात सहभागी झालेले आहेत..
आपल्या सर्वांच्या तर्फे मी त्यांचे अभिनंदन करतो.

१. संग्रहाच्या अनुक्रमणिकेत क्रमांक -३ वर असलेली कथा -शीर्षक - "वटपौर्णिमा (पृ.२० )-ले- लक्ष्मीकांत रांजणे ..
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
या कथेतील "पांडू आणि बायडी ", या जोडप्याच्या संसारिक अवस्थेचे चित्रण लेखकाने अतिशय सुरेखपणे केले आहे. वरकरणी त्रयस्थपणाने पाहणार्यांना
नवरा-बायकोची ही जोडी ",त्यांच्यातील नाते विसंवादी आहे असेच वाटते . अगदी परस्पर -विरोधी मानसिकता असलेले हे जोडपे आहे., सामन्य परिस्थितीचे
आयुष्य आणि त्यातील जगणे या नवरा-बायकोच्या वाट्याला आलेले आहे..

पांडू आणि बायडी " या दोन विसंगत व्यक्तींना लग्नाच्या बंधनाने एकत्र आणले आहे . लग्न, विवाह ,आणि वैवाहिक जीवन " या संस्काराबद्दल लेखक -
लक्ष्मीकांत रांजणे ' यांनी मौलिक असे चिंतनपर विचार व्यक्त केले आहेत ..ते म्हणतात ..
" नवरा-बायकोच्या भांडणाच्या मुळाशी "खोलवर एक प्रेमाचा धागा गुंतलेला असतो ", आणि हाच धागा दोघांना घट्ट बांधून ठेवतो.

कथानायिका - बायडीच्या मनात ..वटपौर्णिमा "या सणाच्या दिवशी आपला नवरा -पांडू " एक दारुडा आहे ", ही भावना अजिबात येत नाही ,
त्याचे कारण - नवरा-बायकोच्या नात्यात असलेला .हा प्रेमाचा घट्ट धागा ", त्यामुळे आपल्या दारुड्या नवऱ्याशी -पांडुशी त्याची बायको-बायडी "हिचे वागणे
तडजोड वाटत नाही .

बायडीच्या अशा वागण्याचे समर्थन लेखकाने मनाला भिडणाऱ्या शब्दात केले आहे,
ते असे ....
"तडजोड हा विजय नाही - की - तो पराभवपण नसतो ", तो असतो माणसातील सोशिकतेचा विजय".
वटपौर्णिमा "या कथेची नायिका बायडी ", ही व्यक्तिरेखा या छोट्याशा कथेला एका वेगळ्या उंचीचे परिमाण देणारी आहे.

२.कथा -शीर्षक - भिन्न ..की अभिन्न ? (पृ.५८ )- ले- वैशाली फाटक -काटकर
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
या कथेत दोन व्यक्तिरेखा - निकिता आणि रंजना यांची ही कथा आहे. सुखसंपन्न आयुष्य जगणाऱ्या निकिता मैडम,आणि अभावग्रस्त आयुष्य
जगावे लागणारी रंजना .
वरकरणी या दोन व्यक्तिरेखा जशा दिसतात , आतून मात्र त्या तशा नाहीत . दोघीही निराशा आणि वैफल्याने ग्रस्त झालेले
मन सोबत घेऊन जगत आहेत . पण दोघींच्या सारख्या भावना ..त्याची कारणे वेगळी आहेत ..ही कारणे म्हणजे या कथेचा विषय आहे.

विपरीत परिस्थितीवर मात करून आपली जगण्याची लढाई रंजना आनंदाने लढते आहे ", आणि निकिता मैडमला रंजनाच्या अशाच स्वभावाचा हेवा
वाटायला लागतो . कारण मैडमच्या वैभवसंपन्न आयुष्याला -त्यातील जगण्याला "एक कमीपणाची झालर आहे ", ही खंत खूप वेदनादायक आहे ,
या भावनेमुळे मैडमना रंजनाच्या संसाराबद्दल असूया वाटू लागते , तिच्या मनाबद्दल आपल्या मनात हेवा-मत्सर "या भावना जागृत होतात ",याची जाणीव
निकितामैडमना अधिकच व्यथित करून टाकते .
स्वतःच्या सुरक्षित दिसणार्या जीवनातील "असुरक्षिता त्यांच्या मनाला अधिकच एकाकी बनवणारी आहे ",आणि ही जाणीव निकिताच्या मनाला खूपच
बोचरी आणि दुखदायी वाटणारी आहे.

हे कथा -दोन स्त्रियांची आहे यातील निकिता -यांच्याकडे सगळं असूनही ,हातात मात्र काहीच नाहीये ,आणि..
खूप काही नाही हे जाणवून देखील ..आहे त्यात आनंद मानीत ,मोठ्या हिम्मतीने जगणारी , न मोडणारी - न वाकणारी रंजना ",
ही रंजना "या कथेची लक्षवेधी नायिका ठरावी.
अशा या दोन व्यक्तिरेखा ठळकपणे वाचकांच्या मनात नक्कीच साकारून येतात .

लेखिका -वैशाली फाटक -काटकर यांची लेखनशैली कथेला रोचक बनवणारी आहे.

३.
कथा - शीर्षक - "सुटका "..(पृ..१२० ).ले- प्रल्हाद दुधाळ
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
उत्तम लेखक म्हणून प्रसिध्द असलेली प्रल्हाद दुधाळ यांचे ललित लेखन संग्रहरूपाने प्रसिध्द आहेच. या लेखकाचे कथालेखन ही
प्रवाही आणि ओघवत्या शैलीतले आहे.
संग्रहातील त्यांची कथा सुटका - कथानायिका लता ", तिच्या आयुष्यात झालेल्या लग्नरूपी फसवणुकीमुळे तिला सोसाव्या लागलेल्या वेदनांची
करूण- कहाणी आहे.

आजकाल विवाह जुळणे , लग्न-जमणे या गोष्टी online -विवाह जमवून देणाऱ्या संस्थामुळे ,वेबसाईट मुळे सोपे झाले आहे .
या माध्यमातून
कशी फसवणूक होऊ शकते याची ही कथा आहे.
एका अर्थाने " एका महत्वाच्या सामाजिक गरजेच्या समस्येवर ही कथा भाष्य करते आहे ..ही समस्या येत्या काळात उग्र स्वरूपातील भीषण असे
संकट ठरू शकते ",असे सूचक कथानक "सुटका " या कथेतून लेखक प्रल्हाद दुधाळ यांनी मांडलेले आहे.
कौटुंबिक जीवनात भावनिक वातावरण , परस्परतील विस्वास , संकटकाळी असणारे आधाराची माणसे "या सर्व गोष्टी किती मोलाचे असतात ",
या कथेतून लेखकाने फार सुरेखपणे चित्रित केले आहे .
लतावरील संकाटात ..तिच्या सोबत असणाऱ्या इतर व्यक्तिरेखा म्हणूनच कथा -
नायिके इतक्याच महत्वाच्या ठरतात.

लताच्या मानेवरचे ओझे उतरवणे , या जोखडातून तिची मुक्तता होणे " हीच तिची "सुटका " आहे हे या कथेतून प्रभावीपणे व्यक्त झाले आहे.

रसिक -वाचक मित्र हो , कुबेर प्रकाशनच्या- या नवीन कथा संग्रहाचा परिचय वाचून इतर कथा वाचण्यासाठी आपण
संवादिनी "हा कथा संग्रह जरूर घ्यावा .
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
पुस्तक परिचय -
ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
संपर्क - ९८५०१७७३४२
----------------------------------------------------------------------------------------------
संवादिनी -
कथा -संग्रह
पृ.१९६ , मूल्य- रु.२५०/-
प्रकाशक -
कुबेर प्रकाशन
संतोष जगन्नाथ लहामगे,
संगमनेर
संपर्क - ९९२२१११६६६
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
भाग-२ रा लवकरच ....

पुस्तक-परिचय लेख- ललित लेख संग्रह - कवडसे सोनेरी ...अंतरीचे !

पुस्तक-परिचय लेख- 

ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.

-----------------------------------------------

भावविश्व संपन्न करणारे लेखन - " 

ललित लेख संग्रह - 

कवडसे सोनेरी ..अंतरीचे  ! -

------------------------------------------------------------------------------------------

प्रसन्नचित्त करून टाकणारे लेखन -वाचनास मिळणे " वाचकांसाठी हा नक्कीच  एक खूप वाचन-आनंद योग असतो .ललित लेखनात हे सामर्थ्य 

असते ", याची अनुभूती एक वाचक म्हणून मी नुकतीच अनुभवली ..

या  ललित लेखसंग्रहाचे नाव आहे  "कवडसे सोनेरी ..अंतरीचे  ! याचे लेखक आहेत   लेखक-कवी -विस्वास देशपांडे . त्यांचे हे पहिलेच पुस्तक .

.

लेखकाविषयी  अधिक सांगावेसे  वाटते की -

चाळीसगाव येथील - आ.बं. हायस्कूलचे ते मुख्याध्यापक होते .कनिष्ठ महाविद्यालयात त्यांनी इंग्रीजीचे अध्यापन केले .

 "आदर्श शिक्षक " पुरस्काराने  सन्मानित  विस्वास विष्णू देशपांडे - म्हणजे  एक विद्यार्थीप्रिय शिक्षक " ही त्यांची खरी ओळख आहे .

इंटरनेटवर म्हणजेच .. फेसबुक आणि त्यावरील  विविध साहित्यिक समूह या सोशल माध्यमावर सुद्धा देशपांडेसर सात्याने विपुल लेखन  करीत असतात .

"प्रभातपुष्प ," "विचारप्रभात " ,संवादिनी " या त्यांच्या काही लोकप्रिय लेखमाला आहेत.

वाचन, लेखन, प्रवास आणि संगीत हे विश्वास देशपांडेसरांचे आवडते छंद आहेत . त्यांच्या या छंदास आणि आवडीस .त्यांच्यातील .अभ्यासपूर्ण ,चिंतनशील 

आणि सहजतेने काही  चांगले  सांगावे  अशी आंतरिक तळमळ असणार्या  हितचिंतक -शिक्षकाची साथ लाभली आहे .

नेमक्या या विशेष गुणांमुळे ..या लेखनातून एक व्यासंगी जेष्ठ मार्गदर्शक संवाद साधतो आहे असे जाणवत राहते .

काही वेळा आपण असे म्हणतो की ..लेखक आणि त्याचे लेखन ..खूप नशीबवान असते .ज्या पुस्तकातून त्यांचे लेखन प्रसिद्ध झालेले असते ,ते पुस्तक ,

त्यातील लेखन अल्पावधीतच वाचकप्रिय ठरते ", देशपांडेसरांच्या या संग्रहाबद्दल अगदी असेच म्हणावेसे वाटते . सगळीच भट्टी मस्तपैकी 

जमून आलेली आहे . १६७ पृष्ठांच्या या ललित लेख संग्रहात ..५४ लेख आहेत ..एका पेक्षा एक असे सरस लेख आहेत.

या संग्रहास प्रस्तावना दिली आहे  ..प्रा.प्रवीण दवणे यांनी .  जे स्वतःच एक उत्तम ललित लेखनकार आहेत,  लेखक विश्वास देशपांडे यांच्या 

ललित लेखनाबद्दल लिहितांना त्यांनी  जे विचार व्यक्त केले आहेत ..त्यातून ललित लेखन "या लेखन-प्रकाराबाद्ल आपल्याला माहिती होते आणि 

लेखक विश्वास देशपांडे यांच्या या  लेखनाचे  व्यापक असे साहित्यिक स्वरूप आणि त्यातील सौंदर्य उलगडले आहे.

प्रा.दवणे सर म्हणतात..

"अंतरीचे हे सोनकवडसे ..एकाएकी प्रगट झालेले नाहीत . त्यामागे तीन तपांचे जीवनचिंतन आहे. अध्यापनाच्या व्यवसायाने दिलेले मनन आणि त्या आधी 

निरीक्षणाची शिदोरी आहे. जगण्या बद्दलचा  सकारात्मक दृष्टीकोन व विश्वास हाहि विश्वास देशपांडे यांच्या प्रस्तुत लेखनाचा  विशेष आहे. मनाला उभारी देणाऱ्या 

प्रकाशात्म्क  लेखांमुळे या ग्रंथाला समुपदेशात्मक लेखनाचं वेगळ मूल्य प्राप्त झालं आहे . हे सोनेरी कवडसे जीवनातील शाश्वत मुल्यांकडे घेऊन जातात ,

हे मला महत्वाचे वाटते. "

या लेखनाचा एक वाचक म्हणून मला काय वाटले - तर ,

मी माझ्या शाळेत असतानंचे दिवसच मला पुन्हा या पुस्तकाच्या निमित्ताने आठवले ..कारण ..एखाद्या दिवशी वर्गावर एखाद्या तासाला नियमित शिक्षक येऊ शकले नाही 

की तो तास साक्षात हेड-सर घेत असत .आणि त्या तासात जे काही कानावर पडायचे ",ते कायमचे मनात साठवले जायचे ", .

अग्दी तसेच मी हे लेख वाचत असतांना अनुभवले ..कारण लेखक - विश्वास देशपांडे हे विद्यार्थीप्रिय शिक्षक होते ",  मुख्य म्हणजे हेड-सर होते "

या पुस्तकातील एकेक लेख म्हणजेच या हेड - सरांनी घेतलेला तास आहे ", आणि  वाचक सहजपणे या सरांचा विदार्थी होऊन जातो.

असे विलक्षण आणि वेगळे असे काय आहे या लेखनात ?

सहजता आहे, आत्मिक -जवळीक साधणारे हितगुज आहे, मोठ्या व्याक्तीमात्वाब्द्द्ल व्यक्त होतांना आदरभाव कसा असावा याचे उदाहरण आहे. सामन्य व्यक्ती असो 

वा असामन्य व्यक्तिमत्व असो ..दोन्हीबद्दल अंत:करणपूर्वक जपलेली कृतज्ञता आहे, जी व्यक्त करतांना या लेखनातून आदर्श -व्यक्तिमत्व साकारले गेले  आहेत..

लेखक विश्वास देशपांडे ..स्वतःच्या लेखनाबद्दल म्हणतात -

आशावादी आणि सकारात्मक विचात ठेवून जीवनाला आनंदाने सामोरे जायचे असते . माझ्या या सगळ्या लेखांमध्ये असाच प्रकारची सकारात्मकता ,आशावाद आपल्याला 

आढळेल . निरासेचा ,दु:खाचा स्वर आढळणार नाही ".

सरांच्या या मनोगतातून एक स्पष्ट झाले आहे की.. जीवनात शोधायचा तो आनंद , यश, कार्यपूर्तीचा आनंद , स्वप्नपूर्तीचा आनंद, कठोर परिश्रमांना मिळालेले रसाळ फल ,

हे सगळ वाट्याला केव्हा येतं ? , त्याच्याच यशोगाथा म्हणता येतील असे अनेक लेख या संग्रहात आहेत.

हे सर्व लेख अगदी नेटके आणि सुबक आकाराचे आहेत. त्यातील विषयाला अन्रुरूप असे शीर्षक ,आपल्या जवळच्या व्यक्तीविषयी सांगतांना जी आस्था असते , त्या आस्थेतुंच 

लेखक पूरक माहिती देतो , आणि त्या माहितीचा आपल्या मनावर सकरात्मक परिणाम होईल .असे चिंतनपर भाष्य करून लेखाचा शेवट करतो..

खरेच ..हे सर्व परिणामकारक असे लेखन आहे.

साहित्य , संस्कृती , लोककला , संगीत , समाजिक पर्यावरण , व्यक्ती-विशेष ..यात सर्व क्षेत्रातील अलौकिक ,असामन्य , थोर ,कीर्तिवंत आणि लोकप्रिय व्यक्तींबद्दल "

असे लेख आहेत .. ही अशी विविधता म्हणजे लेखकाच्या बहुआयामी व्यक्तिमत्वाचे दर्शन घडवणारे आहे.

लेखन मजकूर -  उदाहरणे देणे म्हणजे.. पुस्तकाचे वाचन अगोदरच केल्या सारखे होईल ,कारण तुम्ही हे पुस्तक नक्कीच वाचावे असे आहे .म्हणून या ठिकाणी मी 

काही लेखांची शीर्षके - आपल्याला सांगतो..

स्वप्न साकारले " (पृ..१६ ), "सोशल मिडीया : एक दुधारी शस्त्र  (पृ.२५ ), 

एक अवलिया गायक - किशोर कुमार (पृ..४१ ) , " लाईफ इज ब्युटीफुल  (पृ..४६ ), "विंदा : कवीमनाचा माणूस  (पृ,५२ ), , "एक दुजे के लिये - (पृ.६४ ),

"बापमाणूस - (पृ,७६ ), " रहस्य गीतारहस्यच  - (पृ,८२ ), "मन प्रसन्न करणारी गाणी ..(पृ.९० ), " आपल्या मुलांचे पालक व्हा ..मालक नको  (पृ. १०२ ),

गदिमा आणि गीतरामायण  ", (पृ..१०६ ), तरुणांनी ज्ञानेश्वरी का वाचावी ? (पृ.१३४ ),  गानसरस्वती  "(पृ..१४८ ), गानसम्राज्ञी  (पृ..१५८ ).

विश्वास देशपांडेसर, तुमच्या या लेखनाने खूप आनंद दिलाय , तुमच्या आगामी पुस्तकाची प्रतीक्षा आहे, त्यासाठी शुभेच्छा .

कवडसे सोनेरी ..अंतरीचे  !, संग्रहाचे सुरेख मुखपृष्ठ करणाऱ्या कलावंत  चैताली नाचणेकर यांच्या कामगिरीचे खूप खूप कौतुक केले पाहिजे .

पुण्याच्या विश्वकर्मा पब्लिकेशन यांनी या पुस्तकाचे प्रकाशन केले आहे.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

  पुस्तक-परिचय लेख- 

ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.

संपर्क - ९८५०१७७३४२ 

-----------------------------------------------

ललित लेख संग्रह - 

कवडसे सोनेरी ..अंतरीचे  ! -

पृ -१६७ , मूल्य-रु.२२५ /-

ले- विश्वास देशपांडे 

संपर्क -९३७३७११७१८ 

------------------------------------------------------------------------------------------

प्रकाशक - विश्वकर्मा पब्लिकेशन्स, पुणे.

संपर्क - ९१६८६८२२०० 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------