Tuesday, March 31, 2020

पुस्तक-परिचय लेख- कविता -संग्रह- मुग्धायणी

पुस्तक-परिचय -लेख-
ले- अरुण वि.देशपांडे.
-------------------------------------------------------------------
मुग्धायणी- कवितासंग्रह
"मंत्रमुग्ध करणाऱ्या रचना"
-----------------------------------------------
नियमित लेखनामुळे इंटरनेट, फेसबूक या माध्यमातून आता निशा डांगे"या कवयित्री म्हणून परिचित झालेल्या आहेत.याशिवाय
एक लेखिका ,आणि साहित्यक्षेत्रात एक कार्यकर्ता, कुशल आयोजिक- संघटक म्हणून त्यांनी स्वतःची ओळख निर्माण केली आहे.
"मुग्धायणी " या आकर्षक शीर्षकाने त्यांचा पहिला कविता संग्रह नुकताच प्रकाशित झाला आहे. १२० पृष्ठांच्या पुस्तकात निशा डांगे"
या कवयित्रीच्या ७९ कवितांचा अविष्कार रसिकांना वाचावयास मिळतो. कवयित्रीची लेखन-निष्ठा आणि कवितेवर असलेली श्रद्धायुक्त
भावना " यामुळे या कविता लेखनासाठी कवयित्री म्हणून निशा डांगे घेत असलेल्या लेखन-परिश्रमांची कल्पना येते .
त्यांच्या कवितांचे "हे पहिलेच संग्रह-रूप असले तरी , त्यांचा लेखन-प्रवास मात्र नवखेपणाचा नाहीये , संग्रहातील ७९ विविध कविता
वाचून झाल्यावर जाणवते की या कवयित्रीच्या .. कविता .या लय , ताल ,यांचे भान सांभाळणार्या आहेत.
आपली कविता रसिकांच्या मनापर्यंत न्यायची असेल तर त्यासाठी . कवितेंत आशय नेमकेपणाने मांडता येणे साधले पाहिजे ",
निशा डांगे यांच्या कवितेने आशयभान जपलेले आहे.
मुग्धायणी" संग्रहातील कविता वाचून पाहिल्यावर कवीचे व्यक्त होणे "ही एक साधी गोष्ट नाहीये ,हे जाणवू लागते.कारण यात विविध
कविता प्रकार ,आणि भाव-भावनाचे अविष्कार व्यक्त झालेले दिसतील.
कविता सापडणे, तिची सोबत मिळणे, संवाद करणारे शब्द मित्र म्हणून मिळणे , आणि एक कवी म्हणून वाचकांशी भावबंध जुळणे"
कवीच्या वाट्याला येणारे हे भाग्ययोग .कवयित्री निशा डांगे यांच्या वाट्याला त्यांच्या कविता-लेखनामुळे आले आहेत .
कवयित्री -निशा डांगे यांच्या मुग्धायणी
या संग्रहातील कवितां बद्दल एक गोष्ट आवर्जून सांगावीशी वाटते की- हे कविता लेखन त्यांनी मनातून ,समरस होऊन केले आहे.
मनातील सारे काही सांगण्यासाठी माझ्या शब्दातून मांडण्यासाठी
" माझी कविता आहे ना"! ही त्यांना त्यांच्या आतल्या मनाने दिलेली हाक आहे .
ही आंतरिक साद म्हणजेच रसिकांशी साधलेला संवाद म्हणजे निशा डांगे यांच्या कविता आहेत.
या संग्रहाचा आरंभ - त्यातली पहिली १७ पाने - ही कवयित्री निशा डांगे यांच्या कविता लेखनाबद्दल
मान्यवरांनी व्यक्त केलेल्या अभिप्रायपर मनोगतास दिलेली आहेत..
यात - आदरणीय डॉ. विजया वाड यांचे प्रास्तविक आणि मलपृष्ठावरचे समर्पक ब्लर्ब ,आहे .
तसेच अभिनेते भारत गणेशपुरे ..यांनी -कवितांची गाणी व्हावी "ही व्यक्त केलेली इच्छा आहे.
जेष्ठ साहित्यिक कवी "सुजन "(गझलकार- श्रीकृष्ण चंद्राकांत कीर ),यांनी कवितांच्या उल्लेखासाहित दिलेलेया रस-ग्रहण शुभेच्छा आहेत .
,"हिंदी-साहित्यिका -अनिता नाईक यांच्या शुभेच्छा ",मित्र-किशोर बळी यांच्या शुभेच्छा ,
या सोबतच
आम्ही लेखिका " या संस्थेचे संस्थापक अध्यक्ष - मोहन कुलकर्णी ..यांनी कवयित्रीच्या कवितांचे ,लेखन प्रवासाचे केलेले कौतुक आणि आनंद " आहे.
याशिवाय कवयित्रीचे "जरासे मनातले .."हे मनोगत आहे.
ही अशी इतकी विविधता असतांना -मग .. माझ्या या परिचय लेखात ..मी पुन्हा कविता ओळींची उदाहरणे देणे " म्हणजे पुनरुक्ती करण्यासारखे आहे,
त्यामुळे या संग्रहातील कवितांची उदाहरणे देण्याचे टाळीत फक्त निशा डांगे यांचे "कवयित्री म्हणून त्यांच्या कवितांत मला जे जे जाणवले ते थोडक्यात
सांगण्याचा प्रयत्न केला आहे.
लेखिका -कवयित्री - निशा डांगे यांच्या लेखन -प्रवासास शुभेच्छा
चित्रकार - अरविंद शेलार यांनी संग्रहाच्या शिर्षकानुरूप असे सुरेख ,आकर्षक असे मुखपृष्ठ केले आहे आहे.त्यांच्या कामगिरीला आदरयुक्त सलाम .
परीस पब्लिकेशन -सासवड , यांनी हा कविता संग्रह प्रकाशित केला आहे.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
पुस्तक -परिचय
ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
संपर्क - 9850177342
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
कवयित्री -लेखिका
निशा डांगे
पुसद - जि.यवतमाळ
संपर्क- 8329065797
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
मुग्धायणी-कविता संग्रह
निशा डांगे,
पृ. १२० , मूल्य- रू- १४०/-
प्रकाशक -
परिस पब्लिकेशन ,
सासवड , ता.पुरंदर , जि.पुणे.
संपर्क - 9049657965
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Like
Comment

पुस्तक-परिचय लेख- कविता -संग्रह - कोवळी किरणं

कवयित्री- किरण पिंपळशेंडे यांच्या- कोवळी किरणं"या कविता संग्रहाचा परिचय करून देणारा लेख-
पुस्तक-परिचय - ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
---------------------------------------------------------------------------------------------
कविता संग्रह - कोवळी किरणं "
-किरण पिंपळशेंडे
"मनास तजेला देणाऱ्या कविता -"
----------------------------------------------------------------------------------------------------
कविमन हे कायमच अस्वथ असते , त्याची ही अस्वथता व्यक्त झाल्या शिवाय थांबत नाही , यासाठीच त्याची कविता
त्याला मदत करीत असते . भावनांचा कोंडमारा , विचारांची घुसमट ..हे कविमन नेहमी अनुभवत असते , याची परिणीती
मग कवितेतून अभिव्यक्त होण्यात असते.
हे सगळी लक्षणे कविमन लाभलेल्या आणि आता कवयित्री म्हणून ओळखल्या जाणऱ्या किरण पिंपळशेंडे यांच्या व्यक्तीमत्वात 'आहेत असे म्हणता येते .
शब्द-मोहिनी "हे त्यांचे पहिले पुस्तक .. (चारोळी संग्रह) प्रकाशित झालेले आहे . चारोळी लेखन "हे कवितेंच्या प्रवासाची एक आश्वासक
सुरुवात असते ", किरण पिंपळशेंडे यांची लेखन वाटचाल पाहिली असता लक्षात येणारी ही गोष्ट आहे.
आपण जे पाहतो ..ते पाहून विसरून जाणे "हा सामान्य माणसांचा स्वभाव असतो, पण कविमनाचे तसे होत नसते ..त्याची कविता त्याला
परिस्थितीची जाणीव देत असते , भाव्तालीचे भान त्याला देत असते ..हे सर्व तो कवितेच्या मदतीने कधी व्यक्त करतो .
.ही अंतरीची ओढ ,आणि त्याच्या मनाची असोशी
.कोणत्याच कवीला शांत बसू देत नसते .. असे असतांना कवयित्री -किरण पिंपळशेंडे ..यांच्याही मनाची होणारी "घुसमट "
ज्या कवितेतून व्यक्त होते ती कविता ..या संग्रहातील ..शेवटची कविता आहे..
या कवितेतून कवीमनाची अवस्था खूप स्पष्टपणे जाणवते..
" घुसमट मनातली माझ्या
सांगू कशी कुणाला मी
व्यथा जीवनाची माझ्या
मांडू कशी शब्दात मी .. (घुसमट ..पृ..८० ),
कवयित्री किरण पिंपळशेंडे .यांचे कविता लेखन ..इंटरनेटच्या माध्यमातून , फेसबुक समुहातून वाचकांच्या समोर नियमितपणे येत असते.
या माध्यमामुले .. कवयित्री म्हणून त्यांची ओळख झाली आहे ..या आभासी दुनियेबद्दल व्यक्त होणारी कविता ..
"फेसबुकची आहे आभासी दुनिया
ह्या आभासी दुनियेची भारीच किमया ..!!! (पृ..३५ )
या आभासी दुनियेने भारी किमया केलीय आणि त्यांच्या कवितेला रसिकांच्या पर्यंत नेले आहे.
शब्दकळा प्रसन्न झाल्याशिवाय ..शब्दाचे सामर्थ्य जाणवत नाही ..आणि शब्द "हेच कवीचे अस्त्र आणि शस्त्र असते ", या शब्दांची मोहिनी
कविमनाला कविता लेखनासाठी प्रेरणा देत असते.. अशा या शब्दांच्या बद्दल कविमनात अपार भाव असणे अगदी सहाजिक आहे.
मनोगतातील कवितेत कवयित्री म्हणते -
"शब्दच अस्तित्व अन
शब्दांनीच दिली ओळख मला ...!!
शब्दच जीवन अन
शब्दांनीच जगणे शिकवले मला ..!!!
अशी शब्द-सोबत लाभली की मग, काय विचारावे .. काय काय सांगू , कसे कसे सांगू , किती सांगू ? असे प्रश्न पडतात आणि एकेक कविता
शब्दरूपात येते. कवितेशी जुळलेले नाते आणि कवी कविता कालिहितो ..? याचे उत्तर स्वतहा कवयित्री देते आहे..
खरच कविता माणसाला वेडं बनवते,
का वेडा माणूस कविता बनवतो ..!
असे वाटून आता उपयोग ही नसतो ..ते कसे ते या ओळीत पहा...
जीवनावर लिहावी , नात्यावर लिहावी ,
निसर्गावर लिहावी का प्रेमावर लिहावी ..
पण मला ती कशावरही लिहावीशी वाटते ...! (कविता ...पृ..३२ ),
कविता लिहितांना विषयाचे बंधन नकोच आहे ,आणि ते नकोसे वाटणारे असते , कारण कविमन मुक्तपणे व्यक्त होण्यासाठी अधीर झालेले असते ..
जे पाहिले , जे दिसले , त्या नंतर मनात जेजे काही तरंग उमटले ..त्या विचारांना कविता रूप देणे " त्याशिवाय कविमन शांत बसत नाही ",
अशी भारावून जाण्याची सवय कवयित्री पिंपळशेंडे यांच्यातील कवयित्रीला खूपच आहे "
त्यामुळे त्यांची कविता आजूबाजूचे सारे काही दाखवते ..ते शब्दातून आपल्याला दिसत नाही . असे असले तरी कविमनाने काय पाहिले आहे '
याबद्दल कवयित्री अगदी आंतरिक तळमळीने सांगते .. हे सांगणे म्हणजेच .."कवयित्री किरण पिंपळशेंडे यांची कविता
आहे " अशी ओळख निर्माण करणार्या कविता या "कोवळी किरणं " संग्रहात आहेत.
"पण मला ती कशावरही लिहावीशी वाटते . , या स्वतःच्या भावनेशी कवयित्री अगदी प्रामाणिक आहे, याच निर्मल भावनेचा
स्पर्श या सगळ्याच कवितांना झाल्यामुळे हा कविता संग्रह " कोवळी किरणं या नावाला अधिक अर्थपूर्ण करणारा आहे असे म्हणावेसे वाटते.
या कवितेला आणखी एक भावनेचा लोभस असा स्पर्श झालेला आहे ..हे भावना आहे परस्पर जिव्हाळ्याची ,व्यक्ती विषयक , आणि विविध
नाते- संबंधाबद्दलच्या कवितेतून व्यक्त होतांना कवयित्री अत्यंत भावूकपणे या सर्वांच्या बद्दल व्यक्त होते .
काही शीर्षक .. "आईस अर्पण , सुरेश भाऊ , चंदना , गुरु , नवरा , घनश्यामकिरण ", जोडीदार "
या अशा अनेक कविता भावनिक हळवेपणा जपणार्या आहेत.
कोवळी किरणं " संग्रहात एकूण ६२ कवितांचा समावेश आहे, संग्रह वाचून झाल्यावर ..वाचकांच्या मनात काही एक विचार सुरु करणे "
ही प्रक्रिया या कविता नक्कीच पार पाडतात .
कवी -मनास तटस्थ राहता येत नसते ..सगळ्या जगाशी त्याची बांधिलकी असते " या व्यापक भावनेचे
स्वरूप मात्र वेगळे असते .. ही बांधिलकी कधी भावनिक असते , कधी वैचारिक तर कधी व्यावहारिक असते ..
असे असले तरी ..एक कवी म्हणून व्यक्त होणे "ही एक जाणीव कवीस असते , यातूनच मग त्याची कविता त्यास अभिव्यक्ती प्रेरणा देत असते.
त्या दृष्टीने कवयित्री -किरण पिंपळशेंडे भाग्यवान आहेत "असे मी म्हणेन . त्यांची कविता कायम त्यांच्या सोबत असते..
या कवयित्रीचा हा प्रवास यापुढे ही सजगतेने चालू राहावा यासाठी खूप खूप शुभेच्छा .
"कोवळी किरणं "हा कविता संग्रह अतिशय आकर्षक स्वरूपात प्रकाशित केल्याबद्दल शब्दश्री प्रकाशन पुणे ,व प्रकाशिका - सौ.चंदना सोमाणी ,
आणि सौ.वनिता कोरटकर यांचे अभिनंदन .
संग्रहाचे अनुरूप असे मुखपृष्ठ करणारे कलावंत - बुद्धभूषण साळवे यांचे अभिनंदन.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
पुस्तक-परिचय -
ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
संपर्क - 9850177342
--------------------------------------------------------------------
कवयित्री - किरण पिंपळशेंडे
संपर्क- 9960352905
------------------------------------------------------------------------------------
कविता संग्रह - कोवळी किरणं "
-किरण पिंपळशेंडे,
पृ.८० , मूल्य- १२०/-
प्रकाशक - शब्दश्री प्रकाशन , पुणे.
संपर्क -9623030870 / 8788987022
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Like
Comment

Friday, March 13, 2020

पुस्तक-परिचय लेख -भाग-३ रा . ले- अरुण वि.देशपांडे . पुस्तक- संवादिनी कथासंग्रह


#संवादिनीकथासंग्रह - परिचय - भाग-३ रा 

कथा -१.तेजस भातकुलकर ,२.विशाल पोतदार ,३. प्रसाद भि.देशपांडे
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
नमस्कार मित्र हो -
या तिसऱ्या भागात खालील कथांचा आस्वाद -परिचय करून देतो आहे, या मुळे "संवादिनी"
कथा संग्रह तुम्ही नक्की खरेदी करून वाचाल.
आस्वाद परिचय लेखन-
-अरुण वि.देशपांडे-पुणे.
9850177342
-----------------------------------------------------
१.
कथा -शिर्षक-
प्रतीक्षा युगायुगांची ..(पृ.७ )..
ले- तेजस भातकुलकर-- वर्धा
---------------------------------------------------------------------------------------------
.एक बहुआयामी व्यक्तिमत्व म्हणून - वर्ध्याचे कुबेरकर तेजस भातकुलकर हे कुबेर समुहात सर्वपरिचित आहेत.
कुबेर प्रकाशनाने ..या संग्रहासाठी समूहातील साहित्यिकांच्या कथा मागवल्या होत्या .निवड समितीने या कथांना गुण-प्रप्तीनुसार
या कथांची निवड केली आहे .
या निवड-क्रमवारीत तेजस भातकुलकर यांची कथा -
"प्रतीक्षा युगायुगांची " सर्वाधिक गुण मिळवणारी कथा ठरली .
या बहुमानाने साहजिकच या कथेविषयी खूप उत्सुकता होती की..या कथेत नक्कीच काही विशेष असणार आहे ..
कथा वाचून झाल्यावर मनात एक प्रश्न उपस्थित झालाच ,तो म्हणजे-
कथा-तंत्र निकषानुसार ही कथा परिपूर्ण कथा "आहे का ?
मग ही कथा .या संग्रहात कशी आली ?
या प्रश्नाचे उत्तर कथेत माझ्या परीने मी शोधण्याचा प्रयत्न केला .
याचे उत्तर मला सापडले सुद्धा-
हे उत्तर आहे ते "- या कथेच्या विषयात आणि त्याच्या आशयात आहे, लेखकाने ललित लेखनाच्या शैलीत खुलवला आहे."!
.रुढार्थाने या कथेची नायिका " मोहिनी ", हे एक स्वर्गीय अशी अप्सरा आहे.
सौंदर्यवती मोहिनी - तिच्या स्वभावामुळे , अनावर भावनेमुळे अपराध करून बसते ..अशा अनावर भावना नियंत्रित करू शकलो नाहीत तर काय होते..?
याची ही कथा आहे..भावनांच्या भरात मोहिनी एका योगी-तपस्व्याची -तपो -साधना भंग करते ,परिणामी क्रोधीत योगी तिला शाप देतात आणि तिला मिळणार्या
शापामुळे ती या भू-तालावर येते .योगी महाराज मोहिनीला शाप देतात की-
"कामवासनेने ग्रस्त तुझा देहच तुझ्यासाठी संकट ठरणार आहे ",या पृथ्वीवरच तुला तुझे पुढचे जीवन व्यतीत करावे लागेल .समस्त पुरुष तुझ्या
देहासाठी आसुसलेले असतील आणि तुला कधीही मन:शांती मिळणार नाही ..."
शाप असला की त्याला उ:शाप असतो ..तसा तो मोहिनीला पण मिळतो .
शापित मोहिनीचे येणे आणि शापमुक्त होणे ...यातला कालखंड हजारो -शेकडो वर्षांचा आहे...एक स्त्रीच्या वाट्याला जे जगणे येते ,
त्यातील वेदना ,दुक्ख ,अवहेलना ..हे सारे त्यावेळी जसे होते. ते सारे आजच्या स्त्रीच्या वाट्याला जसेच्या तसे आले आहे ,उलट ही परिस्थिती
अति-भीषण ,भयावह अशी होते आहे .हा प्रवाहच या कथेचा आशय,आहे असे म्हणता येईल.
"मोहिनी "एक स्त्री-व्यक्तित्व न वाटता वर्षानु-वर्षे भोग भोगीत शाप-मुक्त होण्याची वाट पहाणारी दुर्दैवी स्त्री वाटते.
पुरुष , पुरुष -स्वभाव , स्त्री- आणि स्त्री -देहाविषयी त्यांच्या मनात असलेल्या वासनेच्या भावना .,हा वासना प्रवाह हजारो -शेकडो वर्षपासून वाहतो आहे ..
स्त्री म्हणजे -फक्त एक मादी आणि उपभोगाची वस्तू आहे असे मानणारे पुरुष ती या शापित जीवन-प्रवाहात पहात आली, अनुभवत आली
.हजारो वर्षे .होऊन गेली .यात काहीच बदल झाला नाही ,हे सत्य मोहिनी तिच्या शापित जीवनात अनुभवते .
या शापातून मुक्त होण्यासाठीची .योगीने घातलेली अट -ती अशा वातावरणात पूर्ण होणे किती कठीण आहे.?.ही भयंकर स्थिती मोहिनीचे दु:खः वाढवणारे आहे. .
ती अट- काय आहे ?, मोहिनीला शापमुक्त करणारा पुरुष तिला कधी भेटतो ? हे सर्व खूप रंजक आहे.
मोहिनीला आलेले जीवन-अनुभव सामाजिक जीवनाच्या विकृत -रूपावर प्रखर प्रकाश पाडणारे आहेत. मोहिनीच्या मनोगतातून व्यक्त केले गेलेले -
- हे भयानक वास्तव वर्तमानाला पुरेपूर लागू होणारे आहे , या विखारी -वृत्तीचे अस्वथ करून टाकणारे चित्रण " या कथेला सामान्य कथेपासून वेगळे ठरवणारे आहे.
लेखक तेजस भातकुलकर यांनी हे कथा लेखन ललित-रम्य निबंध - लेखन शैलीत आणि
अधिकांश लेखन निवेदनात्मक - वर्णनातून केले आहे .
त्यामुळे . परिसर -तपशील , व्यक्ती -रूप तपशील ,आणि इतर सविस्तर
तपसील वर्णनातून ही कथा पुढे पुढे जाते.
या कथालेखनाची भाषा, अलंकारिक - शब्द योजना " हे जरी खूप छान आणि वाचनीय असले तरी
या कलाकुसरीच्या मोहात लेखक जास्तच रमून गेले आहेत असे जाणवले .
यामुळे एक झाले ते म्हणजे --नायिका मोहिनीची कथा -,आणि तिची व्यथा झाकोळून गेली आहे असे म्हणावे वाटते.
अशी लेखन शैली नेहमीच अनुरूप ठरेल का? याचा विचार लेखक म्हणून तेजस भातकुलकर यांनी जरूर करून पहावा.
लेखकास पुढील लेखनासाठी लेखन शुभेच्छा.
-------------------------------------------------------
२.
कथा -शिर्षक-
जड झालेला रुपया- (पृ- १६ ), ले- विशाल पोतदार -सातारा
---------------------------------------------------------------------------------------------------
विशाल पोतदार यांनी आपल्या कथेतून दोन जिवलग मित्रांच्या 'सत्तर वर्षांच्या मैत्रीचा मोठा पट अगदी मोजक्या शब्दातून .आणि ते ही विषयापासून अजिबात न
भरकटलेल्या छोट्याश्या कथेतून अतिशय सुरेख फुलवला आहे.
या कथेतील महादेव .ज्याला महादू ..म्हादू असे म्हणतात ,आणि त्याचा मित्र दत्तू ..या दोघा मित्रांच्या बालपणीच्या काळात घडलेली घटना-
"गोऱ्या साहेबांच्या कडून दत्तूला बक्षीस म्हणून मिळालेला रुपया ..त्याच दिवशी हरवतो ....दत्तूला कुत्रा चावतो ..त्यात दत्तू
एका मोठ्या दगडावर आपटतो ...हा अपघात दत्तुचे जीवन दुक्ख्मय करणारा ठरतो , या अपघातात ..दत्तूची वाचा जाते .
खरे तर म्हादू..त्याला सापडलेला दत्तुचा रुपया ,त्याच्या जवळ आहे हे लपवून ठेवतो .पण आपल्या मित्राची अपघातात झालेली अवस्था पाहून .त्याला
रुपया आपल्या जवळ आहे "या विजयाचा आनंद होत नाही आणि महादू दत्तुचा .तो रुपया त्याला न देता
अंधारात भिकावून देतो ..फेकून दिलेला रुपया कुठे पडतो ? कुणालाच माहिती नसते .
दत्तुचा रुपया आपल्या जवळ होता ..हे न सांगणार्या म्हादुच्या मनात आपण मित्राला फसवले हे गोष्ट पुढे आयुष्यभर सलत राहते.
महादूच्या मनाला मत्सराचा एक क्षण ",पुढे आयुष्भर त्या जड रुपयाचे ओझे घेऊनच जगायला लावतो " त्याचीच ही कथा आहे.
पुढच्या काळात महादूला -तात्या आणि दत्तुंला बाबा "म्हणतात सगळे ..
या मित्रांच्या आयुष्यात पुन्हा अपघाताने .तो रुपया परत येतो ",त्या नंतर काय होते ?
कथेचा शेवट खूप परिणामकारक केला आहे . मनावरचे जड ओझे कसे हलके होते ..?
म्हदुच्या आणि दत्तूच्या मैत्रीची ही हृदुयस्पर्शी कथा आवर्जून वाचावी.
विशाल पोतदार यांना उत्तम कथा -लेखन जमले आहे ,याची प्रचीती "जड झालेला रुपया " या भावनिक कथेतून वाचकांना नक्कीच येईल.
त्यांच्या लेखन-प्रवासास शुभेच्छा.
------------------------------------------------------
३.
कथा - शिर्षक
-सर्कस
ले- प्रसाद भि.देशपांडे - बडोदा (गुजरात )
-----------------------------------------------------------------
साहित्यिकांच्या नव्या पिढीतील एक प्रतिभावान साहित्यिक म्हणून प्रसाद भि.देशपांडे ओळखला जातो.
उत्तम कवी असलेला प्रसाद तितकाच कसदार कथा लेखक आहे. हे त्याच्या साहित्य वाचनावरून जाणवते .
संवादिनी "संग्रहात ..त्याच्या "सर्कस " या कथेचा समावेश आहे.
या संग्रहात वेगळ्या विषयावरच्या मोजक्याच कथा आहेत ..असे मला जाणवले ..त्यात प्रसादच्या "सर्कस " कथेचा मी
उल्लेख नक्की करीन.
आपल्या समाज -मनाने काही गोष्टींच्याबद्दल काही एक निकष ठरवून ठेवलेले आहेत ..जसे माणूस,त्याचे रंग आणि रूप , त्याचे बाह्यरूप ,
या पेक्षा एखादा माणूस जर वेगळा असला ,तो दिसला की तो इतर माणसांच्या कायम कुचेष्टेचा विषय होऊन जातो .
बुटका माणूस, कुरूप माणूस , रंगाने काळाकुट्ट असलेला माणूस , अगदी ताडमाड उंची असलेला माणूस सुद्धा ,नेहमी चेष्टेचा ,
टिंगल -टवाळीचा विषय असतो.
शारीरिक व्यंग असलेला माणूस देखील यातून सुटत नाही. जणू धडधाकट आणि अव्यंग तेवढीच साजरी ,बाकी सारी हसण्यासाठी .
सर्कस " कथेचा नायक ..येशा ,,त्याची कमी उंची "हे त्याचे शारीरिक वैगुण्य ,त्यावर मात करून तो उत्तम कसरतपटू होतो ,
" उपजत विनोदबुद्धी -'या देणगीच्या जोरावर .. त्याला महत्वाचे स्थान मिळते .पण या सगळ्या मेहनतीचा काही उपयोग नाहीये .
हे कटू सत्य त्याला कळते ,ते..मंजुळा मुळे.., येशाच्या एकतर्फी प्रेमाचा ती ज्या पद्धतीने अवमान करते , हेटाळणी करते ,
त्यात तो अनाथ असल्याचा उल्लेख करते ,त्याची लायकी काढते , मंजुळा येशाशी अतिशय वाईट पद्धतीने वागते.
तिच्या कडून झालेला अपमान आणि उपहास मनात घेऊन येशा सर्कशीची दुनिया सोडून बाहेरच्या दुनियेत येतो..
हा या कथेला वळण देणारा महत्वाचा प्रसंग आहे..
नंतर मात्र ही कथा वेगळेच वळण घेते ..उत्तरार्धात -एखादा थ्रिलर -पिक्चर पाहतो आहोत .असे वाटणारे कथानक आपल्याला वाचण्यास
मिळते .
येशा हा व्यंग असलेला माणूस आहे, पण तो आहे संवेदनशील मनाचा ..म्हणूनच हार न मानता ,अन्यायाशी लढण्याची
त्याची कणखर मानसिकता लेखक प्रसाद भि.देशपांडेने प्रभावीपणे जाणवून दिली आहे.
नायक-येशा भोवती कथा फिरेल याची दक्षता लेखक घेतो ,त्यामुळे एक माणूस म्हणून येशा "वाचकांच्या मनावर ठसतो .
छान कथालेखनाबद्दल लेखकाचे अभिनंदन.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
कथा-आस्वाद लेखन-
-अरुण वि.देशपांडे-पुणे.
9850177342
----------------------------------------
संवादिनी -
कथा -संग्रह
पृ.१९६ , मूल्य- रु.२५०/-
प्रकाशक -
कुबेर प्रकाशन
संतोष जगन्नाथ लहामगे,
संगमनेर
संपर्क - ९९२२१११६६६
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
भाग- ४ लवकरच ....

पुस्तक-परिचय - अंतस्थ मनात .परिचय ले- अरुण वि.देशपांडे

पुस्तक-परिचय लेख-
ले-अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
९८५०१७७३४२
-----------------------------------------------------------
पुस्तक-परिचय -
कविता संग्रह -
----------------------------------------------
संवेदनशील मनाच्या सुस्पष्ट शब्द-चित्रकविता
अंत:स्थ मनात -
----------------------------
कविता -रसिकांच्या परिचयाचे कवी - व मित्र श्री.विजय जोशी यांचा तिसरा कविता संग्रह " अंत:स्थ मनात - ,
नुकताच प्रकाशित झाला आहे. त्यांच्या कविता इंटरनेटवर, आणि फेसबुक समुहात सातत्याने वाचणारा
त्यांच्या कवितेचा चाहता आणि , .त्यांना अजून प्रत्यक्ष्य न भेटलेला त्यांचा एक मित्र आणि वाचक आहे.
त्यांच्या कविता माझ्यापर्यंत येतात , तर कधीकधी मी त्यांच्या कवितांच्या शोधात असतो , याचे कारण
अगदी साधे आणि सरळ आहे " ते म्हणजे "या कवीच्या कविता मला आवडतात ".
"ओंजळ आणि मनतरंग ' अगोदरच्या दोन कविता संग्रहांनी कवी विजय जोशी यांच्या पदरात खूप काही टाकले आहे.,
ते किती विविध प्रकारचे आहे याबद्दल त्यांच्या परिचयातून कळून येते ..या गोष्टी वाटचाल सुखकर करणाऱ्या आहेत
,पण यापेक्षा ,
अधिक महत्वाचे हे आहे की ..
विजय जोशी या कवीचा कविता -लेखन प्रवास हा त्यांच्यस अधिकाधिक कविता -आकलनातुन" -आणि "अभ्यासातून होत आला आहे ,".
याचा त्यांना कसा आणि किती फायदा होतो आहे ,याचे खणखणीत उदाहरण म्हणजे प्रस्तुतचा त्यांचा
' अंत:स्थ मनात - हा नवा कविता संग्रह आहे.
मित्र हो -
या कविता किती अर्थपूर्ण आहेत , त्यांचे अंतरंग किती विविधरंगी आहे ,आणि विजय जोशी हे एक प्रतिभावान कवी आहेत "
हे सांगितले आहे ती कविता -क्षेत्रातील तीन नामवंतांनी ..हे आहेत-
१.जेष्ठ कवी - प्रा .अशोक बागवे -सर यांची विचक्षण अशी प्रस्तावना ,
२.कवी - सतीश सोळांकूरकर -यांच्या शुभेच्छा ,
३.कवी -लेखक - प्रसाद कुलकर्णी- यांच्या शुभेच्छा,
या मान्यवरांच्या मनोगतांना वाचल्यावर ..माझ्यासारख्य वाचकाने अजून वेगळे असे ते काय सांगावे ? नाही का ?
असे असले तरी ..या कवितेचा एक वाचक म्हणून कवी -विजय जोशी यांच्या कविता -संग्रहाने मला कसा वाचन आनंद दिला आहे
हे नक्कीच सांगावेसे वाटणारे आहे.
" अंत:स्थ मनात - हा संग्रह म्हणजे एक कविता -घर आहे अशी कल्पना करू या .
या घराला कवितांचे चार -चार अंगण लाभलेले आहेत ..
१.मुक्तशैलीतील कविता - मुक्तांगण , २. छंदोबद्ध रचना - (कवितांगण ), ३.मालवणीका व ४.गझलरंग ,
मित्र हो - कवितेच्या या एकेका अंगणात मी मनोसक्त बागडलो ,आणि मनापासून रमलो , हा कविता संग्रह वाचून झाल्यावर तुम्हाला
हाच अनुभव येईल हे नक्की .
ज्याला जे आवडेल त्याचा आनंद घ्यावा .अशा या कवितांच्या अंगणात मनाला खूप समाधान मिळते .
विजय जोशी हा कवी त्याच्या ..कवितेसाठी ,त्यातील शब्दांसाठी शब्दांचा उपासक झालेला आहे .त्याची भावना
अशी आहे -
" शब्दांची भक्ती करुनी
शब्दांना रिझवत गेलो
शब्दांची ओंजळ भरुनी
साहित्य पुजीत गेलो ..
अशा भक्तिभावाने आलेली कविता वाचकांना आवडणारी असणारच ना !
कविमन कवितेने झपाटून गेले की मग ..फक्त कविता ..कविता
आणि अशी अवस्था होऊन जाते ..
"लिहितो कविता गातो कविता
भाजतो कविता जगतो कविता ,
जीवन माझे व्यापून गेले
कविता कविता कविता कविता ...(कविता ..पृ..४६ ),
कवी आणि कविता .अशी एकरूपता मोठीच विलोभनीय आहे
सगळ्या विषयावर कवी सहजपणे व्यक्त होत असतो , स्वतहा बद्दल व्यक्त होतांना कवी म्हणतो ..
१
" मोकळं व्हायचं असतं त्याला
शब्दांच्या गर्भारपणातून
कवितेला प्रसूत करून ,
तेव्हा कुठे तो
मोकळा श्वास घेतो
प्रफुल्लीत मनाने ...(कवी ..पृ.४५ }
या कविमनाच्या अशा प्रफुल्लीत मनाचा अविष्कार असलेल्या अनेक कविता संग्रहात वाचावयास मिळतात .
२.माणसाच्या आयुष्यात अनेक गोष्टींचा अभाव असणे " हे नवीन नाही .. ही लढाई अशीच असते ना ?
" सुखाचं अवर्षण
संकटांची अतिवृष्टी
यांचा सामना करीत
आयुष्याच्या पिकाला
सुखाच्या लोंब्या
झुलू लागतात ...!!....(सुखाच्या लोंब्या..पृ...२८ )
३.
आपण आणि आपले आयुष्य म्हणजे एक न -उमजणारा असा प्रवास आहे, त्याची ही सुंदर रचना ..
"निघालो बाजारी ! सुख शोधण्यासी !
घरी पाह्ण्यासी ! विसरलो ...
मार्ग आयुष्याचा ! नास्तिक राहिला !
मग शेवटाला ! विठू विठू ! (आयुष्य ..पृ.५८ ),
४.आपल्या सर्वांचे जीवन यंत्रवत झालेले आहे, अशा मनाला ही कविता खूप भावणारी अशीच आहे ..
कारण अशी "पहाट " पाहण्याचे भाग्य फार कमी जणांना लाभत असते ..
" उन कोवळे
मंद गोजिरे
पंख फुलविती
पानां मधले
दवबिंदूचे
हिरे चमकती ... (रम्य पहाट ..पृ..६२ ),
५. आपल्या आयुष्यात श्री गुरूंचे स्थान अतिशय महत्वाचे आहे, त्या गुरूंचे स्मरण कवी करतो -
"तेजाचा प्रकाश ! गुरूचेच ठायी !
गुरुविना नाही ! ज्ञान जगी !
गुरु विश्व्यापी ! वसे ठायी ठायी !
सृष्टीचेच पायी ! चराचरी !! .... ( गुरु स्मरण ..पृ..६६ ),,
६. प्रेम करणाऱ्या दोन मनात राग-अनुराग , रुसवे-फुगवे ..म्हणजे प्रेमाचा लपंडाव असतो .अशी ही भाव कविता ..
जरी गर्दी मध्ये असतो
बसतो मी केविलवाणा
गळून सारा जातो
रुबाब ताठर बाणा
तू परत फिरुनी येता , खळी गालावरती खुलते ...(रुसतेस मजवरी जेव्न्हा ...पृ.७१ ),
७.गझल रंग या भागात ..शीर्षक नसलेल्या गजल आहेत ..
खालील काही शेर ..जे वेगवेगळ्या गजल रचनेतील आहेत..
" निर्मल जीवन झऱ्यासारखे देतच गेले मजला
आनंदाने घेतच गेलो नकार केला नाही ...(पृ..९३ ),
"का शोधसी सुखाला पैशात नित्यनेमे
या झोपडीत माझ्या आनंद वास आहे ...(पृ..९४ ),
आयुष्याचा रंगमंच हा इतका सुंदर
प्रत्येकाला इथे वाटते रंगावेसे ....(पृ..९६ ),
कितीक घे तू सुरेल ताना सुरावटीने ,
विना भैरवी मैफिल काही रंगत नाही ... (पृ..९९ )
मालवणीका .या प्रकारातील काव्य-गम्मत समजली की त्याचा आनंद अधिकच घेता येईल असे म्हणावेसे वाटते.
या संग्रहात शंभर कविता आहेत ..आणि इथे आठ-दहा कविता उदाहरणे देता आली ..म्हणजे परीच्यासाठी कवितांचे दहा टक्के प्रमाण
सुद्धा अंत:स्थ मनात - या संग्रहाची कल्पना येण्यास पुरेसे आहे.
या सर्व काव्य-रचना आणि त्यातील रचना सौंदर्याबद्दल सविस्तर वर्णन इथे वाचण्यापेक्षा संग्रह आणि कविता वाचून तेअनुभवणे
म्हणजे कवी विजय जोशी यांच्या काव्य -प्रतिभेला दाद देण्या सारखे होईल. तेव्हा " अंत:स्थ मनात - हा संग्रह जरूर वाचा .
कवी-मित्र विजय जोशी ..या छान संग्रहाबद्दल तुमचे अभिनंदन ,आणि पुढील प्रवासास शुभेच्छा .
मुखपृष्ठ चित्रकार श्री.रामदास खरे , ठाणे ..याच्या सुरेख कामगिरीचा कौतुकपूर्वक उल्लेख करतो.
अंत:स्थ मनात -कविता संग्रह .डोंबिवलीच्या अथर्व प्रकाशनाने आकर्षक स्वरूपात प्रकाशित केला आहे.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
पुस्तक -परिचय -लेख
ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
संपर्क - ९८५०१७७३४२
-----------------------------------------------------------------------------
कवी - विजय जोशी
डोंबिवली (पूर्व ),
संपर्क - ९८९२७५२२४२
-----------------------------------------------------------------------------------
कविता संग्रह -
अंत:स्थ मनात -
पृ.११० , मूल्य- रु.१५०/-
प्रकाशक -
अथर्व प्रकाशन डोंबिवली
संपर्क - ७५८८४१४२३९
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------