Wednesday, December 13, 2017

पुस्तक- परिचय लेख- लेख-संग्रह - पण का ?

पुस्तक परिचय -
-अरुण वि.देशपांडे 
------------------------------------------------

लेख-संग्रह -
पण का ?
-सौ.वृषाली कुलकर्णी 
-------------------------------------------------
वर्तमानपत्रातून प्रसिध्द झालेले लेखन वाचकांच्या पसंतीस प्राप्त होते ,त्यातूनच लेखकास हेच लेखन पुस्तकरूपाने यावे अशी इच्छा होणे अगदी सहाजिकच आहे ..आणि याचा दुसरा फायदा असा होतो की ..पुस्तक रूपाने हे साहित्य अधिकाधिक वाचकांच्या पर्यंत जाते 
वर्तमानपत्रातून एखादे सदर
 चालवतांना लेखन करणाऱ्या साहित्यिकावर मर्यादित शब्दात लेखन करण्याचे बंधन असते " आणि हे बंधन पाळून केलेले लेखन आणि ते सादर  वाचकप्रिय होणे ..हे त्या लेखकाचे आणि लेखनाचे मोठेच यश असते . अशा यशाच्या मानकरी होणार्या लेखिका आहेत सौ. वृषाली कुलकर्णी .
पुण्यनगरी "या दैनिकाच्या "प्रवाह "पुरवणीतून  ..लेखिकेचे हे लेखन "माझा दृष्टीक्षेप " या शीर्षकाने प्रसिद्ध झाले ,या लेखांना वाचकांचा प्रतिसाद कधी फोनवरून ,तर कधी वाचकांनी लिहिलेल्या पत्रून मिळत गेला ..हा अनुभव एकूणच लेखनाला अधिक आत्मिक असा बल देणारा ठरला ..हे नक्कीच खूप छान झाले ..आणि वृषाली कुलकर्णी  यांचे हे लेख आता पुस्तकरूपाने  "पण का ? या शीर्षकाने प्रकाशित झाले आहे ,त्या निमित्ताने लेखिकेचे  अभिनंदन करू या.


पण का ? या लेख संग्रहात  एकूण २४ लेख आहेत , या सर्व लेखांचे "माझ्या मते एक समान भाव-सूत्र आहे - ते म्हणजे ..स्त्री-मनातील अनेक भावनिक दुखांना मोकळेपणाने व्यक्त करण्याची संधीच दिली आहे .कारण "आपले कुणी तरी मनापसून ऐकतो आहे ,हा स्पर्श मनाचा कोंडमारा दूर करणारा ठरला आहे.,
या हृदयीचे -त्या हृदयी " ज्या सहजतेने आले आहे "  त्याचे श्रेय लेखिकेच्या ..एक सहृदय माणूसपण "असण्यात आहे .
"लेखिकेने अतिशय आपलेपणाने या स्त्रियांना बोलते केले आहे आणि त्यांच्या भावनिक,मानसिक दुखांना ऐउक्न घेतले ", हे असे केल्यावर या अनेक स्तीर्यंना किती हलके -किती मोकळे मोकळे वाटले असेल ? याची कल्पना हे लेखन वाचल्यानंतर येईल "..
माणसाचे मन किती विलक्षण असते ..मनाच्या ठायी असलेल्या अनेक  अवगुणांचे अस्वथ करणारे प्रत्याकारी दर्शन या संग्रहातील एकेक आत्मिक कहाणीतून येते आणि , हे वेदनादायक आणि असह्य जगणे " लेखिका आपल्याला ज्या शब्दातून घडवते ते अतिशय परिणामकारक असेच आहे. एक नक्की  की " पर -दुखः हे कितीही शितल "असू दे ..,या लेखातील नायिकांनी जे भोगलाय त्याबद्दलच्या त्यांच्या मनातील  धगधगत्या भावना वाचकांच्या मनाला दाहकता जाणवून देणाऱ्या आहेत..
व्यक्ती-तितक्या -प्रवृत्ती " या म्हणी सारखेच एक वाक्य या लेखनास वाचल्यावर माझ्या मनात सहज आले की -
"व्यक्ती एक असो वा अनेक ..त्याच्यात अनेक विकृत्ती असू शकतात ".

यातील २४ लेखातील विविध स्त्री-व्यक्ती रेखा ..या आपल्या भवताली असणार्या समाजातीलच आहेत , यातील अनेकांचे जगणे  हे निम्न -आर्थिक स्तरातील आहे ..यातील जगण्यात अनेक कमतरता असतात ,त्यामुळे त्यांच्या वाट्याला अनेक पदरी दुखः ,आणि वेदना आलेलेया आहेत ..ज्यामुळे त्यांचे जीवन जास्तच त्रासदायक आणि नकोसे वाटणारे असेच आहे "हे आपल्याला जाणवत राहते..

हसरे दुख: मधील उमा ", संशयाचं भूत - मधील रेखा ",  "एकटी -मधील रोहिणी ,कुणाच्या खांद्यावर कुणाचे ओझे "..या लेखातील - "शांता ", गोष्ट घटस्फोटाची -प्रतिभा , अज्ञानाचा अंधार -मधील रंजना ",
यांच्या वाट्याला आलेले भोग .विलक्षण असेच आहेत ..यातून सुटका नाही " हे जाणवल्यावर त्यांची असहायता ,अगतिकता ,हतबलता  आपल्या मनाला व्यथित करणारी आहे 
ज्याचं जळतं -त्यालाच कळतं " हे जितका भावनिक सत्य आहे -तितकेच हे व्यावहारिक कटू सत्य आहे " , या कहाण्यातील नायिकांच्या वाट्यास जे आले आहे ते इतरांच्या वाट्याला येऊ नये " त्या साठी तरी हे लेखन जनमानसात जायला हवे आहे.

लेखिका वृषाली कुलकर्णी यांचे हे लेखन तसे म्हटले तर एका मोठ्या उदात्त हेतूने केले आहे असे म्हणावेसे वाटते ,हे लेखन ज्या वेळी पुण्यनगरीतून "प्रकाशित होत होते .त्यावेळेस अनेक वाचकांनी आपल्याला सकरात्मक दृष्टीकोन लाभला हे आवर्जून कळवले " हे अगदी यथायोग्य आहे"  

साहित्यकार उमेश मोहिते यांनी या संग्रहास  यथोचित अशी प्रस्तावना दिली आहे .त्यांच्या विवेचनातील हा मुद्दा मला विशेष  महत्वाचा वाटतो..
"थोडक्यात - वृषाली कुलकर्णी यांनी संवेदनशील वृत्तीनं या सर्व शोषित व पिडीत स्तीर्यांना बोलकं केलं आहे आणि त्यांच्या दु:खच्या ,होरपळीच्या मुळांशी  जाण्याचा यशस्वी प्रयत्न केला आहे, त्यांच्या परवडीचे व अपेष्टांचे मूळ शोधून बघितले आहे, त्यवर मार्मिक भाष्यही केले आहे आणि त्यांनी स्त्री सहजसुलभवृत्तीन लीलया  हे साधलंही आहे.
चित्रकार -योगेश प्रभुदेसाई यांनी केले  " मुखपृष्ठ" लेखसंग्रहाच्या आशयास अधिक ठळक करते .याचा आवर्जून उल्लेख करतो आहे.
रावा प्रकाशन "कोल्हापूर ,यांनी हा  संग्रह प्रकाशित केला आहे.

लेखिका सौ.वृषाली कुलकर्णी यांच्या "पण का ? ", या लेख-संग्रहाचे साहित्य-क्षेत्रात खूप छान स्वागत होईल "हे नक्की . त्यांच्या लेखन-प्रवासास अनेक शुभेच्छा.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
पुस्तक-परिचय -
-अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
संपर्क -   ९८५०१७७३४२ 
------------------------------------------------------------
पण का ?
लेख-संग्रह -
पृ. १००  , मूल्य- रु.१५०/-
सौ.वृषाली कुलकर्णी 
संपर्क -   ७७९८११४५२५ 
-----------------------------------------------------------------
प्रकाशक - राहुल प्रताप कुलकर्णी 
रावा प्रकाशन -कोल्हापूर 
संपर्क -    ९४२२०४४४६१ 
----------------------------------------------------------------------

पुस्तक परिचय लेख- कविता - संग्रह - " अर्णव "

पुस्तक परिचय लेख-
कविता - संग्रह - " अर्णव "
कवी मन लाभलेले मनीष कानडे यांनी
त्यांच्या मन सागराचे शब्द मंथन केले ,ती अनुभूती त्यांनी चारोळी आणि कवितेतून व्यक्त केली आहे, त्यांच्या या रचनांचा संग्रह "  अर्णव" या शिर्षकाने प्रसिद्ध झाला आहे.
तरुण वयाच्या या कवीचे अनुभव विश्व त्याच्या परिघात असलेल्या कॉलेज, कॉलेज कॅम्पस, वास्तव्य असलेले पुणे शहर,आणि कवीला त्याच्या प्रवासाचे अनुभव , अशा एका मर्यादित वर्तुळाचे आहे हे जाणवते,
असे आले तरी या कविमानाला विशाल अशा समुद्राचे, सागराचे आकर्षण आहे, एक विलक्षण अशी ओढ या सागरा विषयी आहे,
असे ही म्हणता येईल की भावनांची भरती कवींच्या मन सागराला  अव्याहतपणे आलेली असते.
अशाच काव्यरचना प्रस्तुतच्या संग्रहात आहेत,
कवींच्या अंतरात असलेला असीम आशावाद या रचनाचा अंतरस्वर आहे असे सतत जाणवत राहाते .
कवीच्या हळव्या नि भावुक मनाच्या चित्रांकीत रचना संग्रहाच्या सुरेख स्वरूपात भर घालणाऱ्या आहेत.
पाना गणिक डाव्या बाजूला चारोळी रचना व उजव्या बाजूला  कविता रचना अशी मांडणी केली आहे.
या रचना कवीने वाचकांशी साधलेला मुक्त संवाद आहे, एक मित्र आपल्या खास अशा जिवलगा बरोबर या सगळ्या भावना शेअर करतो आहे अशा स्वरूपाच्या या सर्व रचना आहेत.
आपले आयुष्य एक प्रवास असतो, अशा प्रवासात आपले कुणी सोबत असावे हे सांगतांना कवी म्हणतो-
"आपले ध्येय गाठणे
हा एकच विचार मनात असावा
खडतर आयुष्याचा हा प्रवास
एकट्याचा मात्र नक्कीच नसावा...
(प्रवास पृ- ४७),
अनुभव शिदोरी सोबत असली की मनाला सांगणे सहज सोपे असते, ते कसे ते पहा..
"वाया गेलेली वर्षे
बरेच काही शिकवून गेली
परत तीच चूक न करण्याची
आश्वासनही घेऊन गेली ...( पृ- ५४),
खुले आकाश, भोवतालीचा निसर्ग हे सारे कवीचे आवडते सोबती यांच्या सहवासात कवी मन सहजतेने फुलून येते..
" निळक्षार आकाश
मला नेहमी खुणावतं
विचारांचा वेग
आणखी दुणावतं ..(पृ- ५६),
कवी प्रतिभा भरात येण्यासाठी निमित्त पाहिजे असतं ..त्यासाठी असे घडले तर ते हवेच असते
" एखादी अत्तराची कुपी
बऱ्याच दिवसांनी उघडल्यावर
जसा गन्ध दरवळतो
तसं पहिल्या पावसानंतर होतं..
(पहिला पाऊस..पृ- २५),
आठवणीत रमलेला हा कवी " सहज" या कवितेत सहजपणे लिहितो..
कॉलेजचे मंतरलेले दिवस खरंच किती छान होते
पैसा हाती नव्हता पण तरी ते दिवस लाखमोलाचे होते ..."
(पृ..१९),
मन सागरात भरती येते नि मग काय होतं..
"मनातल्या सागराची
आकाशी भेट होते
मनातील वादळात
मग शब्दफेक होते...( पृ- १२),
आठवणी आणि मन या एकत्र असतात, यात रमलेले आपले मन भावव्याकुल होऊन जाते
मग -आठवणी " या छान कवितेत कवी म्हणतो..
' अजूनही आहेत आठवणी
  खूप सांगण्या सारख्या
  अगदी रव्याच्या लाडूतील
   गोड रव्यासारख्या ...
(पृ- ९)
रसिक हो , 64 पृष्ठांच्या " अर्णव कविता संग्रहात अतिशय सहज शैलीत मनीष कानडे आपल्या कविमनास अभिव्यक्त करतात, या सर्वच रचना भावनिक विश्व साकार करून आपल्या मनाला आपलेसे करून घेतात ,
हे कवी मनीष कानडे याना खूप छान जमले आहे, यापुढेही त्यांच्या कवितेचा सहज प्रवास घडो अशा शुभेच्छा देतो.
प्रकाशक नंदिनी तांबोळी यांच्या नंदिनी पब्लिशिंग हाऊस - पुणे यांनी हा सुरेख संग्रह प्रकाशित केला आहे.
-------------------------------------------------------
पुस्तक परिचय लेखक -
अरुण वि. देशपांडे - पुणे.
संपर्क - 9850177342
------------------------------------
कवी - मनीष कानडे
9096748802
------------------ ------------------
अर्णव कविता संग्रह-
मुल्य- रु.100/ , पृ- 64
नंदिनी पब्लिशिंग हाऊस पुणे,
9422037714
---------------------------------------

Monday, May 15, 2017

पुस्तक -परिचय लेख- कविता संग्रह- स्वप्नसखा "

पुस्तक-परिचय लेख-
ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
मो-९८५०१७७३४२
------------------------------------------------------
कविता संग्रह - " "स्वप्नसखा"
---------------------------------------------
कवयित्रीं- कस्तुरी देवरूखकर यांचा पहिला कविता संग्रह " स्वप्नसखा" प्रकाशित झाल्यापासुन कविता- रसिकांच्ची दाद मिळवतो  आहे ", कवीस सुखावह वाटावी अशीच ही विशेष बाब आहे.
.कवयित्री -कस्तुरी देवरुखकर यांचे कविता लेखन फेसबुक माध्यमातून जसे वाचकप्रिय झालेले आहे तितकेच ते नियतकालिकातून आणि दिवाळी-अंकातून लक्षवेधी ठरलेले आहे.
प्रेमभावना"  आशय असलेल्या भावपुर्ण कवितांचा "स्वप्नसखा " हा संग्रह आहे . हा स्वप्नातला सखा राहतोय ती आहे हळव्या प्रेमाची सुंदर अशी प्रेम-नगरी . याचे एकेक वैशिट्य सांगायचे झाले तर ..कवितांच्या शीर्षकातून सांगणे अधिक छान वाटणारे  असे ठरेल. या प्रेम-नगरात -"शरदाचे चांदणे "(पृ..१५),आहे, साहजिकच "चांदण्यांचा सडा"(पृ.२८) नेहमीच पडणार हे सांगणे न लगे .
स्वप्न्सख्याच्या या नगरीत ....ऋतू प्रेमाचा असतो (पृ.३५) ,आणि वेळ सुद्धा किती समर्पक असते ती- .."लाघववेळ "(पृ.४०) ,आणि त्या वळणावर ..(पृ..४९) , तिन्ही सांज ..(पृ..५१ ) असली तरी ती "सांज ओली"(पृ.५२ ) असते. प्रेमाला पोषक असेच वातावरण असते.
या सख्यासोबत  प्रेमाची अनुभूती "(पृ.२१ )घेतांना प्रेमाची गाठ .."हळूहळू  "रेशीम गाठ "(पृ.४४) "कधी होते हे कळत नाही.हे  " एक जग स्वप्नांचे "(पृ.६४) आहे त्यात "काव्य्नगरी "(पृ.६७) ,आहे ,आणि "शब्द्नगरी "(पृ ७०) सुद्धा आहे अशा भावानुकुल वातावरण असलेल्या  ,प्रेमाच्या नगरात .."प्रेमाचा पाउस "(पृ.६३ )  पडत असतांना .एका लयीत " रिमझिम सरी" (पृ.५८ ) पडतात ..पहा न किती रम्य अशा नगरीत स्वप्न्साखा राहतोय.
इतके मनोरम वाचल्यानंतर प्रश्न पडेल की हा "स्वप्नसखा " आहे तरी कसा ..
"डाव मांडला सारीपाटाचा
स्वतहा हरून मला जिंकवी
असा माझा तो स्वप्न सखा ..(स्वप्नसखा ..पृ..१० ),,,

अशा सख्या विषयी वाटणारी ओढ व्यक्त करणारी ही कविता बघा ..
 "ओढ लागते जीवा ,तुला भेटण्याची
पापण्यांना सवय झाली आहे 'तुझी छबी पाहण्याची ..(ओढ ..पृ.१८ ),
अशी ओढ म्हणजे सख्याच्या भेटीस व्याकुळ झालेला जीव ..त्याची ही भावना ..
"घन अबोल व्यथांचा ओथंबून येत ,
थेंब आसवांचा ओंजळीत मावेना
रातराणीचा गंध ही मनास भावेना ...(घन व्यथांचा ..पृ..२३ ),
सखी आणि तिचा सखा ..या दोघांना नेहमीच आठवत असते "त्यांची भेट " ,
"अशाच एका पैलतीरी
तू मला भेटला होतास
पहिल्याच भेटीत तू माझ्या
हृदयाचा ठाव घेतला होतास ...( भेट ..पृ.२६ ),
प्रेम ही भावना जशी हृदयात असते तशीच दोन व्यक्तींच्या मनांतली ती भाव-भाषा असते , या " हृदयीचे -त्या हृदयी "समजण्यासाठी शब्द कधी बोलके असतात ,कधी हेच शब्द -"नि:शब्द " होऊन जाणारे असतात . "स्वप्न्साखा "संग्रहात अशा  कविता आहेत ."सध्या-सरळ शब्दात भावना व्यक्त करणे , निर्मल आशय आणि  सुंदर सुबोध अशी अभिव्यक्ती " हे कवयित्री -कस्तुरी देवरुखकर यांच्या कविता -लेखनाचे ठळक गुणविशेष "आहेत असे नमूद करावेसे वाटते.
स्वप्न्सखा "कसा आहे हे तर आपल्याला कळाले..त्याची सखी कशी आहे ,तिची इच्छा ती अव्यक्त ठेवत नाही .तर ती मोकळेपणाने सख्याला सांगतांना म्हणते आहे..
"तुझा शब्द न शब्द एकाय्चाय
तुझं प्रत्येक गुपित मनात साठवायचंय
तुझ्या प्रश्नाचं उत्तर मला बनायचंय
थोड जिव्हाळ्याचं अत्तर तुला द्यायचय...(सखी ..पृ..४५) ,
ही सखी स्वप्न्सख्याला  प्रेमाची सत्यता ते पदोपदी देते आहे ,तिची ही प्रीती - भावना ,त्यातले सच्चेपण "अनेक कवितेतून प्रवाहित झालेले आहे.
त्याचे उदाहरण - एक कविता ..सखीच्या प्रेमाबद्दल ..पुरेशी बोलकी असणारी ...
"सख्या ही नुसती डायरी नाही
आपल्या प्रेमाचे स्वप्न पावलो पावली आहे..
लिहिते मी तुझ्या हृदयीच्या पानांवर ,
अन काव्याला आपल्या..
शब्द तार्यांची चांदरात भावली आहे ..!"डायरी ..पृ.५०) .
अर्पण,समपर्ण ", त्याग ", निस्सीम प्रेम-वृत्ती , प्रेमातली साथीदारावर असलेला दृढ विस्वास, प्रेम्पुर्ती साठी मनात असलेला निश्चय ,,अविचल अशी निष्ठा मनात बाळगणारी ..अशी सखी ..या कवितेतून आपल्याला दिसते ,ती भेटते ..तिचा स्वप्न्सखा  आणि ती " असे हे मनोरम भावविश्व ..कवितेतून या संग्रहात आपल्याला अनुभवता येते .कवयित्री कस्तुरी देवरुखकर  यांचे हे काव्यशिल्प भाव-रूपाने  जितके सुंदर झाले आहे तितकेच भावरूप शब्द्योजने मुळे ते मनस्पर्शी असे झाले आहे.
काही कवितांची शीर्षके - "अभिलाषा "(पृ.१३ ), स्वप्न किनारे "(पृ..१७ ), प्रेमाचे कोडे "(पृ.४८)  मोरपीस "(पृ.६०) ,मन पाकळी "(पृ.६५ ) नि:शब्द " ((पृ.७८ ), नाती "(पृ.८४ ), भावबंध "(पृ.८८ ), रंग प्रेमाचा "(पृ.८८).
भावव्याकुळ -कविता ,प्रेम-भावना व्यक्त करणारी कविता ..सखा आणि त्याचे सखी ..यांच्या स्वप्नवत .प्रीतीचीअनेकरंगी भावकथा आहे .."स्वप्न्सखा "हा संग्रह वाचून वाचक असेच अनुभवेल हे नक्की..
या संग्रहाचे सुंदर आणि अनुरूप असे मुखप्रुष्ठ करणारे चित्रकार -श्री.संतोष घोंगडे यांचा आवर्जून उल्लेख करावा लागेल.
संपादक -प्रकाशक  श्री .घनश्याम पाटील यांची संपर्पक प्रस्तावना संग्रहाचे आकर्षण ठरावी अशीच आहे.चपराक प्रकाशन यांनी "स्वप्न्सखा "कविता संग्रह प्रकाशित केला आहे..
कवयित्री -कस्तुरी देवरुखकर यांच्या कविता लेखनास खूप खूप शुभेच्छा.
------------------------------------------------------------------------------------------
पुस्तक-परिचय लेख-
ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
मो-९८५०१७७३४२
------------------------------------------------------
कविता संग्रह - " "स्वप्नसखा"
सौ.कस्तुरी देवरुखकर
पृ.८८ , मूल्य- रु.१००/-
-----------------------------------------
प्रकाशक -
चपराक प्रकाशन ,
शुक्रवार पेठ -पुणे -४११००२ ,
संपर्क -७०५७२९२०९२
------------------------------------------------------------------------------------------

Monday, April 17, 2017

एकमत- रविवार -दि. १६-४-२०१७ -मध्ये प्रकाशित माझा पुस्तक -परिचय लेख .

एकमत - रविवार -दि.१६-एप्रिल -२०१७ -
सप्तरंग "- पुरवणीत - प्रकाशित माझा पुस्तक परिचय लेख.
-----------------------------------------------------------------------------------------
"घनश्यामल रेखा " मनगंध -ऋतुगंध एकची जाहले ....!
-------------------------------------------------------------
वाचक मित्र हो ,
आपल्या मनाला आनंद देऊ शकणारे पुस्तक आपल्या पर्यंत यावे या सारखा छान असा दुसरा योग नाही.कवयित्री तनुजा ढेरे यांच्या घनश्यामल रेखा " या कविता-संग्रहाने हा योग माझ्या वाट्याला आला .निखळ अशा भाव-कवितेने तरल अशी भावानुभुती दिली.,त्यांचे अभिनंदन.
भावूक आणि हळवी भाववृत्ती " हे या कवितेचे वैशिष्ट्यै आहे. कविता लेखना साठी आवश्यक असलेला "छंद ,काव्य,ध्यास आणि व्यासंग " या सगळ्या गोष्टींची जोपासना या कवयित्रीने अभ्यासूपणाने केली आहे हे या कविता लेखनातून जाणवते आणि ही कविता आपले हे रूप ठसठशीतपने रसिकांच्या मनावर बिंबवते.
लेखन सहज -सुंदर असले की ते भावणारे असते ..कवितेचे विषय आणि आशय कवयित्री ज्या मनोवेधेक शैलीतून मांडते आहे..ते वाचून वाचक सुखावतो.
पहिलावहिला संग्रह "या शब्दाने लेखक-कवींच्या लेखन-आविष्काराच्या पद्धतीबद्दल वाचक साशंक अवस्थेत लेखनाचे आस्वादन करीत असतो. तनुजा ढेरे यांच्या पहिल्या कविता-संग्रहाचे -कवितांचे वाचन करून झाल्यावर वाचक या कवितांची व कवयित्रीच्या कवितांची तारीफ केल्याशिवाय राहणार नाही हे नक्की.
आजकाल कविता बव्हंशी -मुक्तछंद स्वरूपात भेटणारी आहे.अशा कवितांच्या अवकाशात .सुंदर प्रतिमा ,लोभस निसर्ग रूप शब्दरूपात मांडणारी तनुजा ढेरे यांची कविता खूप वेगळी ,लालित्य शब्दकळा असलेली आणि मनास स्पर्श करून जाणारी भावकविता वाटते.
निसर्ग आणि माणसाची भाववृत्ती ..विविध भावना त्या भावनांचे विविध भावरंग..यांचा अतिशय सुरेल आणि सुरेख असा शब्द-मेळ साधण्याचा कवयित्रीचा प्रयत्न उत्तम साधला आहे.घनश्यामल रेखा संग्रहात एकूण ७६ कविता ..५ विविध शीर्षक विभगात समाविष केल्या आहेत .. १.रुणझुण ", १३ कविता , २- मनगंध - १६ कविता , ३- ऋतूगंध -१९ कविता, ४- "मनझुला"- १७ कविता आणि ५- "हिंदोळा "- ११ कविता .अशी ही विभागणी आहे.
मनातील भावना व्यक्त होण्यासाठी केलेला निसर्ग प्रतिमांचा वापर हा या कवितांचा मनोरम असा अविष्कार आहे.
आपल्या कवितेबद्दल कवयित्रीची भावना कशी व्यक्त होते ती पहा-
"माझ्या अंतरंगाचा आरसा
नाहीत नुसती जोडलेली अक्षरे
तर माझ्या अंतरंगात
प्रतिबिंबित प्रतिमा कविता माझी ...(उतरंड ..पृ..१३५ ),
हुरहुरत्या सांजवेळी .कशी असते मनाची - अवस्था ..
" रंग नभांचे गडद जांभूळी
क्षितीजलाली ही फुललेली
रे सांग मला तू सांजवेळी
आठवण का पानी दाटलेली ....( सांजपावली ...१२९ ),
मनातले प्रीतीचे गुपित असे गोड हे....
"तू सांग मला रे सांग मला
गुपित हळव्या मनातले
चांदण डोळ्यात बिल्लोरे
माझ्याचसाठी का फुललेले ...(चांदणं बिल्लोरे ..(पृ...१११) ,
कवयित्रीची निसर्गाप्रती असलेली मानसिक ओढ "ऋतुगंध "मालिकेतील कवितेतून अतिशय सुंदर व्यक्त झाली आहे.
शब्द - शब्दातून निसर्ग आपल्याला दिसतो..
शीर्षके - शिशिर , वसंत, बाभूळ , जास्वंद , गोकर्ण , गुलमोहर ,गुलबक्षी ,मोहर ,चंद्र केशरी ,पहाटगाणी ..इ.,
याच विभाग्तली ..ही एक गंध -नाद ल्यालेली एक कविता ..
कवयित्रीची निसर्गाप्रती असलेली मानसिक ओढ "ऋतुगंध "मधील कवितेतून अतिशय सुंदर व्यक्त झाली आहे.
"पहा कशी ही चैत्रात फुले फुलली
झुबे कानात सोनपिवळे घालूनी
अंगा खांद्यावर झाडे डोलू लागली
वारा खेळू लागला पानोपानी... (बहावा ....पृ..८३ )
मन आणि निसर्ग -यांच्यातील नाते .."मन गंध "मध्ये व्यक्त करणाऱ्या कविता आहेत..
"प्रेम ", "गुलाब ", कोरी पत्रे , "आयुष्य ", प्राजक्त ", रिमझिम ", संगमरवरी ", घननिळ" ई...
" खूप सोपं असतं
तुझं सुख तेच माझं सुख म्हणनं
तुला सुखात पाहतांना मला खूप आनंद होतो ..
म्हणनं ....( पृ..५३ )
निसर्गाच्या प्रतिमा मधून प्रेमभाव व्यक्त करणे ,ही कवयित्री तनुजा ढेरे यांच्या शब्दांची खासियत आहे.
याची प्रचीती "घनश्यामल रेखा "संग्रहातील कविता नक्कीच देते.
रुणझुण "..यातील.."पाउस रुणझुण ", हिरवा नारंग ", श्रावण ", या शीर्षकांच्या कविता हे सांगून जातात.
"थेंब दवाचं रेश्मी सजलं
मनात कोवळ उन भरुन
मोती टपोर अलगद उमललं
पातं गवताच हिरवं शहारलं....(दव ..पृ...३४..),
घनश्यामल रेखा "संग्रहातील कवितेतून पानोपानी असा निसर्ग खुललेला ,फुललेला ,बहरलेला आहे..आणि याचा भावनिक संबंध प्रीतीने भरलेल्या मनाशी आहे, रोजच्या जगण्याशी आहे..हे जाणवते आणि कवयित्री तनुजा ढेरे याची कविता आपल्या मनात एक जागा निर्माण करणारी एक वेगळी कविता ठरते.
प्रसिद्ध कवी- प्रा.अशोक बागवे यांनी तनुजा ढेरे या- कवयित्रीच्या कवितांचे सार्थ असे वर्णन करतांना म्हटले आहे की
निसर्ग आणि प्रीती यांचा मनोवेधक मेळ, अम्लान प्रतिमा आणि प्रीतीचा अंतस्थ वेग यांची अनोखी गुंफण करून हा कवितांचा शेला त्यांनी रसिकांच्या चरणी अर्पण केला आहे."
यापुढे ही कवयित्री तनुजा ढेरे यांची कविता अशीच आणखी नव्या लोभस रुपात भेटावी अशी अपेक्षा करून,त्यांच्या लेखन-प्रवासास शुभेच्छा देतो.
स्नेहांकित -
अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
पुस्तक-परिचय लेख-
अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
मो-९८५०१७७३४२
-------------------------------------------------------
घनश्यामल रेखा
(कविता संग्रह )
-तनुजा ढेरे .
पृ.१३६ , मूल्य-रु.१३०/-
-------------------------------------------------------------
प्रकाशक -
शारदा प्रकाशन
प्रा.संतोष राणे
नौपाडा ठाणे ,
संपर्क -९८२०१७६९३४
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
आजच्या दैं.एकमत मराठवाठयातील लातूर , सोलापूर, औंरगाबाद , उस्मानाबाद ,हिंगोली, नांदेड जिल्हयातून एकाच वेळी प्रकाशित होणाऱ्या या आवृत्तीतील " सप्तरंग "पुरवणीत 'घनश्यामल रेखा' या काव्यसंग्रहाचं पुस्तक परिचय सदराखाली अरूण देशपांडे सरांनी लिहलेलं परिक्षण...
धन्यवाद सर _/\_
सौ. तनुजा ढेरे

Wednesday, April 5, 2017

पुस्तक-परिचय लेख- कथा संग्रह - कॅप्सूल कथा by मीनाक्षी

पुस्तक परिचय -
-अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
-------------------------------------------------------
कथा संग्रह - कॅप्सूल कथा by मीनाक्षी
अनुभवी आणि गुणकारी कॅप्सूल -------------------------------------------------------------------------
इंटरनेट आणि फेसबूक माध्यमातून लेखन करणारे ... हे सगळे लेखक आणि कवी नवोदितच असतात असे नाही ,दर्जेदार लेखन करणारे अनेक लेखक-कवी फेसबुकवर लेखन करीत असतात .या लेखनास वाचक प्रतिसाद भरपूर लाभात असतो,..-या लेखनात असलेली वाचनीयता "हे एक प्रमुख कारण आहे.अशाच साहित्यिक मंडळीत नियमित लेखन करणाऱ्या एक लेखिका आहेत मीनाक्षी आडे -(दामले ).

त्यांचा पहिला कथा संग्रह - कॅप्सूल कथा by मीनाक्षी ", या वेगळ्या शीर्षकाने नुकताच प्रकाशित झाला आहे.
या कथा संग्रहात एकूण ३० कथांचा समावेश आहे..यातील काही कथा हे ललित लेख आहेत असे वाटेल.या कथा शब्द्संखेयेच्या दृष्टीने अतिशय आटोपशीर अशा आहेत ,त्यामुळे हा संग्रह वाचक एका बैठीकीत पूर्ण वाचू शकेल असा सुटसुटीत झाला आहे
या कथालेखनातून आपल्याला जीवन विषयक अनुभव वाचावयास तर मिळतातच ..आणि या कथानकाच्या ओघात ज्या व्यक्तिरेखा दिसतात ,भेटतात ..त्या आपल्या सभोवताली वावरणार्या आहेत "हा या लेखनाला असलेला "सामान्य -तत्वाचा स्पर्श "आहे असे मला वाटते.त्यामुळे कथानकातील प्रसंग,घटना ,हे अनुभवणारी ती माणसे ..कुणे परकी न वाटता .आपल्याच परिघातील ,परिसरातील वाटणारी आहेत..यामुळे त्यांच्या भावनांशी वाचक भावनिक पातळीवर सह्तेने जोडला जातो "याचे श्रेय लेखिका मीनाक्षी आडे यांच्या शैलीदार लेखनास दिले पाहिजे .
लेखिका म्हणून मीनाक्षी आडे यांनी कथातील व्यक्तिरेखा -चित्रण खूप आत्मीयतेने केले आहे असे म्हणावेसे वाटते.
उदा- आयुष्याची परीक्षा - परशा आणि नाईकमास्तर ,
दळण -कथेतील दिन्या आणि सुन्याची जोडी ,
कल्पतरू सम तो - कथेमधील - नेहा ,नेहाची आई सीमा -आणि तो "-सचिन...
कथा रातराणी मधील "नीमा, राजीनामा कथेमधली - सावनी ,"
सावर रे ...कथेमधली अपर्णा आणि रिक्षावाला ..किशन ...
दूर तो किनारा -मधली जोडी - क्षितीज आणि मनस्वी ,
या कथा मधून लेखिकेने त्यातील व्यक्तिरेखांच्या भावनाना ,प्रश्नाना न्याय देण्याचा प्रयत्न मनापासून केला आहे. आणि या व्यक्तींना सहानुभूती मिळावी "हा लेखिकेचा हेतू नाहीये हे सुद्धा जाणवेल "
ललित लेखनाचा बाज असलेले हे लेखन ओघवते असे आहे निवेदन शैली आकर्षक आहे ..यातील व्यक्ती संवादातून व्यक्त होतात -ते संवाद भावपूर्ण ..आणि आपल्या मनाला स्पर्श करून जाणारे आहेत.
लेखिका मीनाक्षी आडे यांचे लेखन पुस्तकरूपाने येण्याचा हा पहिला प्रयत्न आहे, लेखनाचा नाही ".हे आवर्जून सांगावेसे वाटते
आपल्या लेखनास मान्यवर साहित्यकांचे अभिप्राय प्राप्त होणे ,हे लेखकासाठी आनंदाचे असते .हा आनंद लेखिकेला मिळालेला आहे.
या संग्रहास प्रस्तावना - लेखिका व समीक्षक -डॉ.वसुधा वैद्य , नागपूर यांची आहे, आणि
"ब्लर्ब "-अभिप्राय दिलाय तो प्रसिद्ध साहित्यिक -श्री.विजय तरवडे , पुणे यांनी.
यासोबत मला आवर्जून उल्लेख करायचा आहे तो एक आणखी अभिप्रायाचा - -जो आहे लेखिकेच्या जेष्ठ बंधूंचा - डॉ.अरविन्द दामले ,यवतमाळ यांचा -
आपल्या शुभेच्छा -मनोगतात ते म्हणतात - कॅप्सूल कथांपैकी -आधुनिक थेरपी ,तिच्या काही कथा , आठवणी , सीताफळ " या सर्व गोष्टी सहज सुंदर सोप्या भाषेत .कसलाच बडेजाव बोजडपणा न दाखवता सहज सुंदर डौलात चालतात अन कधी कथा संपली हे पण कळत नाही. इतकं आपण त्यात गुंतत ही जातो.
वाचक हो- यापेक्षा वेगळं असं आणखी काय सांगायला हवं का ?
लेखिका मीनाक्षी आडे यांच्या लेखनास अनेक शुभेच्छा.
--------------------------------------------------------------------------------------
पुस्तक -परिचय -
अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
मो-९८५०१७७३४२
----------------------------------------------------------------------
कॅप्सूल कथा by मीनाक्षी
(कथा संग्रह )
मीनाक्षी आडे - सुरत (गुजरात )
मो-८९८०००१२७२
पृ -११२ , मूल्य-रु .११० /-
-----------------------------------------------------
प्रकाशक -
नंदिनी पब्लिशिंग हाउस
सिंहगड रोड-पुणे .
मो-९४२२०३७७१४
------------------------------------------------------

Wednesday, January 11, 2017

पुस्तक-परिचय लेख - अरुण वि .देशपांडे -अंतर्मनाचा डोळस प्रवास ....." दौंड -पुणे शटल..ले- डॉ.अमित बिडवे




 पुस्तक-परिचय लेख -
अरुण वि .देशपांडे


जरूर वाचावे असे काही ..
-----------------------------------------------------------
अंतर्मनाचा डोळस प्रवास ....."
दौंड -पुणे शटल..ले- डॉ.अमित बिडवे
-----------------------------------------------------------------------
एखादे पुस्तक वाचण्यासाठी म्हणून आपण हाती घेतो ..यातील लेखन वाचन झाल्यावर आपल्या मनाला एक वेगळेच समाधान वाटू लागते , हा आनंद आणि अनुभूती असते पुनर्प्रत्याची .." असेच काहीसे माझ्या मनाने नुकतेच अनुभवले ..निमित होते डॉ.अमित बिडवे यांच्या "दौंड -पुणे शटल" या ललित लेख असलेल्या संग्रह-वाचनाचे.
एक वाचक- लेखक -कवी म्हणून .मी नेहमीच नव्या -.नव्या पुस्तकांचे परिचय लेख आवडीने लिहित असतो., डॉ.अमित बिडवे यांचे हे पुस्तक मात्र मे-२०१० साली प्रकाशित झालेले आहे तसे जुन्या आवृतीचे पुस्तक ..
पण यातील लेखन आजच काय , यापुढे कधीही वाचले तरी सदा टवटवीत वाटावे असेच बहारदार आहे..छोटे-छोटे
लेख यात आहेत ..आणि या लेखनाची निर्मिती होण्याचे सारेच क्षण लेखकाने केलेल्या .दौंड-पुणे-दौंड "या प्रवासातले आहेत.निमित्त कोणते ही असो..दिसणाऱ्या प्रसंगातून त्यांनी आपल्या जीवनातील अविस्मरणीय घटना , व्यक्ती, आणि,प्रसंग यांची सुसंगत अशी छान घट्ट वीण विणली आहे की ..त्यांच्या भाव-विश्वाचे अतिशय सुंदर -भावपूर्ण असे दर्शन वाचकांना घडते .
या पुस्तकाचे उप शीर्षक आहे ते इंग्रजीत - A Journey Within .." हे अगदी यथार्थ ठरावे असेच आहे..कारण हा प्रवास कोरड्या मनाने , व्यावहारिक मनाने पोटभरी करण्यासठी प्रवास करणाऱ्या माणसाचा -व्यक्तीचा नसून " तो एका डोळस आणि हळव्या मनाच्या माणसाने केलेला डोळस असा प्रवास आहे.
पारिवारिक जीवन, वैयक्तिक जीवन , सामुहिक आणि सामाजिक जीवन " असे सर्व संदर्भ या लेखनातून येतात ,ते रुक्ष वाटणारे अजिबात नाहीत..कारण या लेखनाला आपुलकी -स्नेह- जिव्हाळा , कृतज्ञता , समाधान , या भावनांचा स्पर्श झाला आहे ..त्यामुळे यातील व्यक्ती- आपले मित्र आहेत असे वाचकाला लगेच जाणवू लागेल.
एकूण २३ लेख या संग्रहात आहेत.आणि त्यांचे ४ विभाग आहेत..
१.अनुभव , २-दौंड -पुणे शटल, ३-आप्त , ४-दोन कथा ..
कोणता ही लेख वाचा ..काही फरक पडणार नाही..कारण या लेखनाचे एक अंतरसूत्र आहे.. ते म्हणजे या लेखकाला सहवासात आलेलेया व्यक्ती कडून खूप काही असे जीवन विषयक तत्व -ज्ञान , विचार घेता आले आणि जीवनाकडे पाहण्याची विधायक अशी दृष्टी मिळाली आहे " हे सगळे कसे मिळाले ? कुणामुळे मिळाले ,याचे स्मरण म्हणजे हे सुरेख लेखन आहे.
दौंड -पुणे शटल" या विभागात सर्वात जास्त म्हणजे २३ लेख आहेत ..यात मानवी मनाचे वृत्ती दर्शन लेखकाने घडवतांना स्वतःला घडवण्याची प्रक्रिया कशी सुरु झाली ..याचे वर्णन खूप छान केले आहे ..या लेखनाची जी शैली आहे तिचे वर्णन मी "भावूक -हळवी -प्रांजल लेखन शैली " असेच करीन ...कारण हा लेखक -इतका भावूक आणि हळव्या मनाचा आहे की ..त्याला हमखास रडू येते ...आणि त्याच्या मनोसक्त रडण्याचे प्रसंग अनेक लेखात आहेत ,,हे भावुकपण अर्थातच वाचकांच्या मनाला भिडणारे आहे .
या १७ लेखातील मला विशेष भावलेले लेख आणि त्यांचे शीर्षक-
"सासुरवाडी ..(पृ..४८ ), " बबल्या"..(पृ..५६ ), " भिकारी ..(पृ..६५ ), माझ्या आज्ज्या .." (पृ..७५ ), पूल .."(पृ.८५ )
"आप्त " मध्ये ४ लेख आहेत ..बाबा , अम्मा, दोस्त आणि पाठ्क्या ..,
सरस व्यक्तिचित्रणे " असे का वाक्यात या लेखांचे वर्णन करता येईल.
सुरवातीच्या .अनुभव "मध्ये ६ लेख आहेत..जे खूप काही सांगणारे आहेत...हेच लेख नव्हे तर एकूणच हे लेखन आणि पुस्तक वाचकांना एकाच वेळी ..आठवणीचा आनंद, अनुभवांचे मोल , जीवन जगणे कसे असावे ?या बद्दलचा सकारात्मक विचार आणि माणूस किती महत्वाचा आहे " इतक्या गोष्टी बद्दल सांगते .
व्यवसाय आणि माणसाचे अंतरंगी मन .यांचा काही एक संबंध नसतो ..म्हणून डॉ.अमित बिडवे नावाचा माणूस एक ललित-लेखक आहे " याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे -..दौंड -पुणे शटल ", हे पुस्तक आहे.
१७ ऑक्टोबर २०१० ला या पुस्तकाची दुसरी आवृत्ती निघाली होती.. आता लवकरच तिसरी आवृत्तीची तयारी करावी ..अशी विनंती एक वाचक -मित्र म्हणून मी नक्कीच करतो.
डॉ. अमित बिडवे ..खूप खूप लेखन शुभेच्छा.
स्नेहांकित -
अरुण वि.देशपांडे -पुणे.

Thursday, December 22, 2016

पुस्तक परिचय लेख- काव्यानंद "काव्यसंग्रह.

पुस्तक -परिचय लेख-
-अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
----------------------------------------------
कविता आनंद देणारा प्रातिनिधिक कविता संग्रह -
"काव्यानंद "
-------------------------------------------------------------------------------
रसिक हो नमस्कार ,
कवितेची आवड असणारे रसिक वाचक आणि कविता लेखनाची आवड असणारे कवी .यांच्या भेटीचा आनंदयोग जुळून आलाय तो  फेसबुकवरील सर्वपरिचित समूह "काव्यानंद प्रतिष्ठान "यांच्या प्रातिनिधिक कविता संग्रहाच्या उपक्रमामुळे .समूह - संचालक श्री .सुनील खंडेलवाल आणि त्यांचे सहकारी .यांचा कविता-विषयक जिव्हाळा "काव्यानंद   संग्रहामुळे पुस्तकरूपाने सिद्ध झालेला आहे.याबद्दल त्यांचे मन:पूर्वक अभिनंदन.
यातील सहभागी कवी इंटरनेट व फेसबुक या माध्यमातून आपापल्या कविता-लेखनाने वाचाकंना परिचित झालेले आहेतच त्यांच्या कविता हाच त्यांचा परिचय आणि त्यांची ओळख आहे असे म्हणूयात.

कविता हणजे मनाची अभिव्यक्ती असते..कवी एक माणूस म्हणून आणि एक व्यक्ती  म्हणून समाजात वावरतांना अनेक जीवनानुभव घेत असतो  त्याचे संवेदनशील कविमन  कवितेतून व्यक्त होत असते .जीवन -अनुभवणे  किती वेगवेगळ्या पातळीवरचे असते ".हे कवीची कविता सांगत असते ."
याची प्रचीती या संग्रहातील कविता नक्कीच देतात.

काव्यानंद - संग्रहात  अनेक कविमित्र आपल्या कवितेतून व्यक्त झालेले आहेत "एका अर्थाने .हे"कवितेचे प्रतिनिधी आहेत ",अनेक भाव-भावनांच्या कविता यात  वाचावयास  मिळतात .सामाजिक  वैचारिक ,प्रेम- वात्सल्य या भावना,   ,निसर्ग  आणि माणूस "यांच्यातील नाते " अशा विविध विषयावरील कविता आहेत."याशिवाय "आई" हा सर्वप्रिय  विषयावर देखील कविता संग्रहातील कवींनी केल्या  आहेत .

कवी आशावादी असतो असे म्हणतात .कारण जीवनातील श्रेयस त्याला अपेक्षित असते ..अशा "आशावादी कविता "या संग्रहात आहेत.त्यामुळे .निराशेचा तीव्र असा सूर "या कवितेत आहे असे फारसे जाणवत नाही.
सहभागी कवींच्या सर्वच कविता मी मनापसून वाचल्या ..आणि जाणवले .हे मित्र उत्तम लेख्न-क्षमता असलेले कवी आहेत,हा संग्रह म्हणजे  त्यांच्या कवितेचा आणि प्रतिभेचा आरंभिक -अविष्कार आहे..म्हणूनच ..अधिक सराव आणि अभ्यासाने त्यांनी जाणीवेने कवितेने लेखन चालू ठेवल्यास ..त्यांच्या कविता अधिक सकस होण्यास नक्कीच मदत होईल.

सहभागी कवी आणि कवियत्री यांची संख्या लक्षणीय आहे ..त्यासाठी कविता संख्या - असे नियोजन आहे .सर्वच कवी -मित्रांच्या कवितांचा इथे सविस्तर उल्लेख करणे सहज्तेचे नाहीये .
मला भावलेल्या काही कविता अंश देतो आहे ..त्यावरून संगर्हतील कवितांचे आशय-स्वरूप याची कल्पना येऊ शकेल.

१. फुलत्या कळीन न खुडणे 
    पाळावया हे बंधन आहे 
क्रांतीज्योती सावित्रीला ,
हेच खरे तेंव्हा वंदन आहे....(सावित्री....अनिल लांडगे , पृ.३ )..
२.
 "निसर्गाचे अनेक अविष्कार आहेत
त्यातील एक अनमोल अनुभूती,कलाकृती
म्हणजे पौर्णिमेच्या रात्रीचे सुरेख आकाश ......(पौर्णिमेच्या रात्रीचे आकाश -सौ.अनिता सास्तूरकर ,पृ.८ ),
३- आई असे प्रथम गुरु
    तिचे बोट पहिली काठी 
    तिच्या स्पर्शाने आयुष्य सुरु
    प्रत्येक जन्म अपुरा आईच्या सेवेसाठी ...(आई ...संजय पाटील , पृ..२१ )

४."वीज नभातून आज गर्जते 
आकाशाचे गूढ गाणे 
 अमृत होवुनी अवनीवरती 
  बरसतात नवे तराणे ...(अमृतधारा ..विवेकानंद पोटे, पृ..२२ ),
५."थोरामोठ्यांना नमस्कार
    ह्यांच्या हिशेबात नाही बसत 
    वृद्धाश्रमात त्यांची अडमिशन
    करतात मात्र हसत हसत .....(बदल - अशोक कुमावत , पृ- २७ )
६. तुझ असणं नसणं 
    मजसोबत जोडलेल आहे
    कारण तू आणि मी 
    आता एकच आहे ....(अस्तित्व ..प्रकाश साळवी , पृ- २८ ),
७. तुझ्यामुळेच आई
    जगाला माझी जाणीव आहे
    रोज मात्र जगतांना 
    सतत तुझी उणीव आहे ...( आईची माया - सुनील  खंडेलवाल , पृ-४५ )
८. "कारण मी विसरते नेहमीच 
     तू आहेस क्षितीजपल्याड 
      अन मी तुझ्या आठवा सोबत 
       एकटीच क्षितिजाअल्याड...(क्षितिजा पल्ल्याड,- राणी कदम , पृ.६३),

९.  दर्द जीवाला तूच दिला, साह्ण्याचे बल तूच दिले
     दु:खः जरी खोल दरी , पंखी उरी बळ तूच दिले ...(मन माझे तुझ्या स्मरणात ..निसर्ग विश्व , पृ.६६),

१०." मनातल्या मनातही 
      वसे शब्दांचेच गाव
      जसे कोरून राहते 
      तुझे हृदयात नाव ..( काही शब्द साधे सोपे -  ऋचाकर्वे , पृ- ७२ ,)

११. विनंती माझी सर्व मातांना , आठवा आपली आई व बाळपण
      जाणून घ्या भावना लेकरांच्या व समजून घ्या त्यांचे कोवळेमन ...(कोवळे मन ..गीता विस्वास केदारे , पृ ७९),

आणि ...
या शिवाय काही कवींच्या कविता शीर्षकाचा आवर्जून उल्लेख करतो आहे.
१.-विवेकाचा आनंद जन्माला - मंजिरी पांढारकर , २. लेक वाचवा - सौ.अनघा पतके ,  ३. ओसाड - कमलेश शिंदे , ४.चामड्याची कुलपं - सुनंदा पाटील 
५- वसंत ऋतूत - धनंजय पाटील ,
६ -राधा कृष्ण -प्रियांका कुलकर्णी  , ७ -मन- सौ.अनुपमा जाधव ,
८ -पोलीस- कविता शिंदे , ९  -व्यसन - शैलजा वायझडे, ,१० नयनी नभ दाटला - सुनील बिराजदार 
११ -आई - निवेदिता गवई, १२ -प्रयत्नांती परमेश्वर - सुनिता महाबळ.
१३ सोबत- सुरज ,१४  विचाररूपी सुंदर फुल -श्रद्धा जोशी.१५  क्षण गहिवरला - भालचंद्र बालटे. १६-पिता- मनीषा भुरके मोकाशी- मनस्वी कविता.

जेष्ठ कवी-संत -चित्रकार .श्री.वि.ग .सातपुते -तथा विगसा (अप्पा )-यांच्या भावकविता या संग्रहाचे आकर्षण आहेत ,,या सर्वांच्या सोबत माझ्या कविता आपल्या अभिप्रायार्थ देता आल्या याचा मला आनंद वाटतो.
शेवटी एक महत्वाचे - 
 या कवितेची समीक्षा व त्यावरची टीका " यांचे  इथे प्रयोजन नाहीये ..पण याचा अर्थ असा नाहीये की. या निकषावर या संग्रहातील कविता पास होतील ", .. स्वतहा कवींनी त्या दृष्टीने विचार करावा 
तूर्तास -सर्वांना लेखन शुभेच्छा.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
पुस्तक -परिचय लेख-
-अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
संपर्क - ९८५०१७७३४२ 
----------------------------------------------
कविता आनंद देणारा प्रातिनिधिक कविता संग्रह -
"काव्यानंद "
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
प्रकाशक - सुनील खंडेलवाल 
काव्यानंद प्रतिष्ठान -पुणे 
संपर्क - ८८०५०११९७४ 
मूल्य-रु.१२५/- पृ- ९८ 
------------------------------------------------------------------------------