पुस्तक-परिचय लेख- चांदोबाचा दिवा

 पुस्तक परिचय-" लेखक- अरुण वि.देशपांडे
---------------------------------------------
" चांदोबाचा दिवा " ... बालमित्रांसाठी धमाल बालकवितासंग्रह -
-----------------------------------------------------------------------

विजयकुमार देशपांडे हे सोलापूरचे कवी, गझलकार, चारोळीकार, त्याचबरोबर मिस्कील आणि हलकेफुलके लेखन करणारे साहित्यकार आहेत. विविध वर्तमानपत्रांच्या पुरवणी, मासिके आणि दिवाळी अंकातून यांचे साहित्य प्रकाशित झाले आहे. बालमित्रांसाठीही ते आवर्जून लेखन करतात. किशोर मासिकात कविता प्रकाशित, तसेच पुणे आकाशवाणीवरून त्यांचे बालकवितावाचन प्रसारित झाले आहे.
इंटरनेटच्या दुनियेत त्यांनी स्वतःचा वाचक-वर्ग निर्माण केला आहे.
"लेखन प्रपंच" या त्यांच्या ब्लॉगवर त्यांचे साहित्य उपलब्ध असते.
या वाटचालीत त्यांच्या ४० बाल -कवितांचा संग्रह "चांदोबाचा दिवा " या शीर्षकाने प्रकाशित झाला आहे., त्याचा परिचय मी करून देत आहे.
बालकवितांना आशयानुरूप रेखाटने आणि चित्र असणे, या कवितांच्या बालवाचकांसाठी खूप उपयोगाचे असते. "चांदोबाचा दिवा" या संग्रहातील कवितांच्या सोबत मस्त रंगी-बेरंगी आकर्षक चित्रांमुळे, हे पुस्तक सुरेखच झाले आहे.
बालमनाला आवडणाऱ्या विषयावरील कविता, कवी-विजयकुमार देशपांडे यांनी अतिशय सहजतेने लिहिल्या आहेत.
पक्षी-प्राणी, खेळ आणि खेळणी, आई-बाबा..आणि बाळाची दोस्त मंडळी- अशा कितीतरी विषयावरील कविता वाचनीय झाल्या आहेत.

काही कवितांचे उल्लेख आवर्जून करतो--
१. आकाश, आकाशातला चांदोबा ,चमचमत्या चांदण्या.. किती छान दृश्य असते हे.. या कवितेतील बाळ त्याच्या आईला म्हणते-
आई ग आई
चांदोबा -चांदण्या
ठेऊन अंगणात
रात्री छान खेळेन
त्यांच्या प्रकाशात... (शीर्षक कविता -पृ.४६)
२. खेळकर-खोडकर असा बाळ घरातला गुणीबाळ, कौतुकाने काही म्हणा, त्याला ते आवडत असते. या कवितेतील
लाडोबा- आहे घोडोबा.. तो म्हणतो..
घोडोबा मी घरी लाडका
खेळायला पुढे पुढे
शंभर टक्के परीक्षेत गुण
अभ्यासातही सदा पुढे ...(दोन पायांचा घोडोबा ..पृ.३८)
३. बाळाला खाऊ घालणे म्हणजे बाळाच्या आईसाठी सोप्पे काम मुळीच नसते ,अशावेळी बाळाचे दोस्त आले की अशी मजा येते..त्याची ही कविता -
बाळाची अंगत पंगत
पक्षी प्राण्यांची संगत
हातवारे बाळाचे
वाढत आहे रंगत .....(इवल्या इवल्या बाळाचे..पृ.२५)
४. चिऊताई आणि चिमुकला बाळ यांचे मैत्रीचे नाते खूप गोड असते. अंगणात येऊन गाणे म्हणणारी चिऊताई बाळाची आवडती आहे- यात आश्चर्य ते काय ?
दाणे पडले टप टप टप
चिमण्या गोळा पट पट पट
चिव चिव करता टिपती दाणे
टिपता टिपता म्हणती गाणे ...( चिव चिव गाणे ..पृ.१६)
५. बागेमधेे जाणे, तिथे मनमुराद खेळणे, फुलांनी बहरून गेलेल्या बागेत फेरफटका मारणे सर्वांनाच आवडते, ही कविता बागेत गेल्यावर, काय काय छान आहे हे सांगते..
बागेमधली विविध फुले
रंगामाधुनी कशी बहरती
रंग लेउनी मोहक अंगी
वाऱ्यावरती गंध पसरती ...(बागेमधला फेरफटका ..पृ..१४)
या शिवाय-- "ससा आणि कासव", "बंडू आणि परी", "अजबगजब", "ससे आणि जादुगार", "झुकझुकगाडी ", "माझे विमान", "शाळा ".. अशा अनेक कविता आहेत.. ज्यातून बालमनाचे भावविश्व साकारण्यात, कवी विजयकुमार देशपांडे मनापासून रमून जातात, जाणवत राहते .
साधीसोपी शब्दरचना, आवडते आणि परिचित विषय, कवितेला असलेला मायेचा, कौतुकाचा, वात्सल्याचा भावस्पर्श.. यामुळे विजयकुमार देशपांडे यांच्या या बाल-कविता लहानथोर सर्वांनाच खूप आवडतील- असा विश्वास वाटतो.
कवितेस अनुरूप रेखाटने चितारणाऱ्या कलावंत- कु.साक्षी संजय पुजारी यांच्या चित्रांचा उल्लेख करायला हवा. त्यांचे अभिनंदन ! प्रकाशिका- सौ. संयोगिता स्वामी व कुजबुज प्रकाशन लातूर.. यांनी हा सुंदर बालकवितासंग्रह प्रकाशित करून, बालमित्रांना कवितेचा खाऊ दिला आहे. त्यांना धन्यवाद !
["सखे तुझ्यासाठी" हा विजयकुमार देशपांडे यांचा चारोळीसंग्रह, या बालकवितासंग्रहासोबतच प्रकाशित केलेला आहे..]
------------------------------------------------------------------
पुस्तक-परिचय -
ले- अरुण वि.देशपांडे, पुणे
मो-९८५०१७७३४२
"चांदोबाचा दिवा" [बालमित्रांसाठी धमाल बालकवितासंग्रह]
------------------------------------------------------------------
"चांदोबाचा दिवा" (बालकवितासंग्रह).. कवी- विजयकुमार देशपांडे, संपर्क -९०११६६७१२७
पृ.४८, मूल्य- फक्त ४०/-

आभाळमाया - (प्रातिनिधिक कविता संग्रह ) -स्वागत पुस्तकाचे - अरुण वि.देशपांडे -पुणे.

स्वागत पुस्तकाचे -

अरुण वि.देशपांडे -पुणे.

-------------------------------------

आभाळमाया -

(प्रातिनिधिक  कविता संग्रह ) 

संपादक - डॉ.अरविंद नेरकर 

------------------------------------------------------------------------

शब्द्गांधार " या सु-परिचित  दिवाळी-अंकाचे  संपादक अशी ओळख असलेले डॉ.अरविंद नेरकर एक उत्तम संपादक आहेत तसेच एक प्रकाशक देखील आहेत .

. अनेक लेखक -कवींच्या  साहित्याला  त्यांनी पुस्तकरूपात वाचकांच्या समोर आणलेले आहे.

. त्यांनी संपादित केलेला  आभाळमाया हा प्रातिनिधिक कविता -संग्रह डिसेंबर -२०१५ ला प्रकाशित झाला आहे.

२२ कवींच्या प्रत्येकी ६ कविता या प्रमाणे एकूण १३२ कवितांचा सुंदर शब्द-नजराणा असा हा कविता-संग्रह आहे"असे म्हणावेसे वाटते

. हे २२ कवी आणि त्यांच्या काव्य-प्रतिभेचे  विविध -रंगी स्वरूप ही एक छान अनुभूती आहे. कविता आणि त्यांचे आशय आणि विषय  यांची विविधता हे ही या संग्रहातील कवितांचे वैशिष्ट्य आहे. 

कवी मनास अभिव्यक्तीची ओढ असते ,आणि लिहिण्याची उर्मी कविता रूपातून येते ..यातील कवी  जे विविध वयोगटाचे प्रतिनिधी आहेत -त्यांच्या लेखनाच्या प्रेरणा अर्थातच वेगवेगळ्या आहेत. अनुभव, दृष्टीकोन ,जाणीवा यांचा परिणाम कवितेतून व्यक्त होतांना जाणवतो.

यातील सहभागी कवी या प्रमाणे आहेत-

१.जयश्री  जोशी --पुणे . २- चारुशीला  बेलसरे - -पुणे. ३- संजीवनी  औटी -पुणे , ४- श्रीनिवास  चंद्रात्रेय -तळेगाव दाभाडे ,

५-रवींद्र  गाडगीळ -पुणे , ६- विजयकुमार देशपांडे -पुणे , ७, शरद अत्रे -पुणे, ८-सुनंदा  कुलकर्णी -पुणे , ९-सुनिता भालेराव -डोंबिवली .

१०-भि.द .उशीर  उर्फ  रविकिरण- मुंबई , , ११- हेमंत परब -पुणे , १२- बाबू फिलीप डिसोजा -निगडी -पुणे.,

१३-उषा जोशी -पुणे, १४ -निर्मला जाधव -कोडोली -कोल्हापूर ,१५- गजानन प्रधान -पुणे, १६-मेधा थळे- नवे पनवेल.,

१७- पुरुषोत्तम बी.एम.कांबळे -वाशी- नवी मुंबई. १८-महालिंग शंकर मेणकुदळे- सातारा , १९-कल्पना मुकुंद  कांबळे-साळवे -दादर -मुंबई, 

२०-निर्मला केतकर -गोपालनगर -जि.वर्धा , २१- सुभाष गोखले -औंध-पुणे, २२-  रोहिणी  जाधव -बोरीवली-मुंबई.

या कवितेत लयबद्ध कविता आहेत, मुक्तछंद कविता मोठ्या प्रमाणात आहेत, गद्य -विधानात्मक  अशा रचना आहेत..या कविता ओळींच्या संख्येने  छोट्या -मोठ्या वाटाव्या अशा आहेत.यातून  कवींनी आपले जीवन -तत्वज्ञान मांडलेच आहे , याच बरोबर  काही चांगले घडावे ही अपेक्षा व्यक्त करतांना  आपल्या कवितेतून त्यांचे   मनापासूनचे  व्यक्त होणे "जास्त भावणारे आहे.

काही कवितांचे उल्लेख उदाहरणादाखल करतो आहे-..यामुळे संग्रहातील  कविता  किती विविधतेच्या आहेत याची  कल्पना  येऊ शकेल.

आपल्या जगण्याची लढाईत मन कितीही दुखी  झाले तरी ,आनंद तर शोधावा लागेल .त्यासाठी निरपेक्षपणे हे करता येईल.....कर्तव्य म्हणून...

१. तसा क्षण ही कुठेतरी भिजत 

पडलेलाच असतो

रुजून वर येण्याची त्याचीही वेळ 

ठरलेलीच असते

आणि म्हणूनच उगवण्याची वाट न बघता 

आपण आनंदाच्या बिया पेरायच्याच  असतात ...(कर्तव्य - जयश्री  जोशी )

विठूमाउली आणि त्याचे भक्त म्हणजे एक वेगळे नाते आहे श्रद्धा आणि भक्तीचा संगम विठूच्या दर्शनाची ओढ अशी असते त्याची की कविता ...

२.पंढरीच्या वाटेवर पाऊलेही चालती 

   भक्तजनांच्या मनात विठूनाम जागृती 

   मन शांतविते जगन्माऊली ती 

   भवसागर पार करी भक्तांची  नाव ती ...(विठूमाउली - चारुशीला  बेलसरे )

मनाची समजूत घालणारी ,जगण्याचे भान देणारी ही रचना ...

३.न व्हायचे सप्तसुरात  लुब्ध 

   न  इंद्रधनूच्या रंगात  बद्ध 

    मावळेल वेदना  मन क्षुब्ध

     हवा असा एक मायेचा शब्द ...(अपेक्षा - रोहिणी  जाधव )

नारी रुपाचे यथार्थ दर्शन या कवितेतून होते.....

४. आग आहे पाणी आहे

    लखलखती वीज  आहे

    बुरसटलेल्या विचारांनो 

    आजची मी आधुनिक नारी आहे ..( आदि- शक्ती..कल्पना मुकुंद कांबळे साळवे )

खंत ,विषाद मनात दाटून आल्यावर मनाची व्यथा अशा शब्दातच व्यक्त होते....

५.. वय उताराच झालं 

     नाव लागली  पैलतीरी 

      परि दोन पिढ्यात उभी 

     अजुनी  विचारांची दरी ...(कसा मी गप्प  राहू ..रवींद्र  गाडगीळ )

जगण्याने जे जे काही दिले त्यावर विचार न करता ,आयुष्य कसे जगावे याचे भान देणारी  कविता..

  ६.    कष्ट  संकटे कायम ती तर 

      मनी बनवूया होड्या कणखर 

      तरू सोबतीने भवसागर 

      आयुष्य मिळाले आहे सुंदर ...(आयुष्य मिळाले आहे सुंदर ..विजयकुमार देशपांडे )

माणूस आणि नसर्ग  यांच्यातील दुरावा चिंताजनक झाला आहे म्हणून या नात्याचं महत्व सांगणे ही एक जबाबदारीच ठरते ..अशी एक कविता ..

७.जीवनाचा आनंद घेण्यासाठी 

   अन जगण्याचा अर्थ 

   उमजून घेण्यासाठी 

   प्रत्येकानं निसर्गाशी 

    नातं जोडायला हवं ....(निसर्गाशी नातं ..शरद अत्रे )

८. पाउस नाही ..अवर्षण ..दुष्काळ , तहानलेली सृष्टी ..त्यासाठी ही प्रार्थना

    तृषार्त व्याकुळ धरा 

     मृगा तू बरस खरा 

     प्रतीक्षा ती बीजांतरी 

      सुजन नवल  जरा ....(वर्षायाचना ..बाबू फिलीप  डिसोझा  )

९/ आपल्या आयुष्यात येणाऱ्या माणसांचे महत्व असाधारण असेच असते  म्हणूनच त्यांच्या सहवासाचे क्षण मनात       असतात ..हा भावनिक असा अक्षय साठा असतो..त्याची ही भावूक कविता .

     एकटेपणात सावली 

     आणि भेटल्यावर पाउस पाडतात 

     नदीसारखे नितळ पाणी 

      समुद्रापर्यंत  ..वाहत आणतात 

      जिव्हाळ्याची  माणसं अशी 

       मनात साठून राहतात ...(साठवण ..मेधा थळे)

१०. कवीच्या मनात  कविते विषयीची कृतज्ञता व्यक्त करणारी ही कविता ..सुनंदा कुलकर्णी यांची..

कविता म्हणजे काय असते..? हे सांगतांना त्या म्हणतात ..

कविता म्हणजे माउली 

कविता म्हणजे सावली 

सतत  माझ्या पाठी असते 

जगण्याचे मला बळ देते.....( कविता म्हणजे काय असते..? .सुनंदा कुलकर्णी )

देशासाठी लढणारे सैनिक आमचे.हा तर देशाचा अभिमानाचा विषय ..या विषयीची ही कविता..

११.विनाश दाटता ऐसा 

कुणी कुणाचा नसतो 

तेथे सैनिक आमचा हा 

देव होऊनी येतो ....(सैनिक  आमचा ..भि.द .उशीर उर्फ रविकिरण )

राजकारण आणि त्यातील  पक्ष बदलू मंडळी यांच्यावर भाष्य करणारी ही मार्मिक रचना ..

१२. सरड्यासारखे रंग बदलण्याची 

किमया असते आमच्या अंगात 

बाजी अंगलट आली तर 

माफीनामा सदैव आमच्या खिशात ....(आम्ही आयाराम गयाराम ....गजानन प्रधान )

१३. निसर्गाशी फारकत घेणारा माणूस कसा आहे याचे वर्णन करणारी कविता अचूक चित्र उभे करते..

      जंगलातल्या मुक्यांना म्हणतो आहे रानटी 

      स्वतःच्या महालासाठी मोडतोय त्यांची घरटी 

       माणूस माणूस राहिला नाही झालाय जनावर 

       अनावश्यक स्पर्धेपायी झालाय अनावर ....(रानटी ..हेमंत परब )

वरील विवेचनात सर्वच कवींच्या  रचनांचे उल्लेख करणे  शक्य नाही, लेखन मर्यादा लक्षात घ्यावी ही विनंती.

आभाळमाया 'हा प्रातिनिधिक कवितासंग्रह असला तरी यातील कवी -मंडळीनी  कवितेचे प्रतिनिधित्व नक्कीच केले आहे .सर्वांच्या लेखन-प्रवासास  मन:पूर्वक शुभेच्छा .

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

स्वागत -पुस्तकाचे -

अरुण वि.देशपांडे -पुणे 

मो-९८५०१७७३४२ 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

आभाळमाया -

(प्रातिनिधिक कविता संग्रह )-

संपादक -डॉ.अरविंद नेरकर 

श्रद्धा प्रकाशन ,

डी.एस.के "विश्व "

धायरी -पुणे- ११ 

पृ-१४४ , मुल्य-रु.१५०/-

संपर्क -९०११०२४१८४ 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

पुस्तक परिचय लेख- अमृताचा घनु..! राम शेवाळकर ..!

पुस्तक -परिचय लेख-
-अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
-------------------------------------------------
गुरुवर्यांचे स्मरण-
अमृताचा घनु -
राम शेवाळकर
-------------------------------------------------------------------
गुरुवर्य , आदरणीय सर "- अशा संबोधनाने ज्यांनी जनमानसांच्या हृदयात स्थान मिळवले आहे अशा प्राचार्य -राम शेवाळकर यांच्या जीवन-प्रवासाचा आलेख पुस्तक रूपाने सादर करण्याचा प्रयत्न लेखक -नागेश सु.शेवाळकर यांनी केला आहे. त्यांच्या लेखनाचे आपण कौतुक करू या.

कविवर्य -लक्ष्मीकांत तांबोळी यांनी प्रस्तुतच्या लेखनाबद्दल म्हटले आहे की - अमृताचा घनु " मध्ये राम शेवाळकरांच्या लेखक , वक्ता , कवी , प्राचार्य ,शिक्षणतज्ञ , संघटक , प्रशासक ,आचार्यकुलाचा उपासक इत्यादी पैलूंचा मोठ्या आपुलकीने , आदराने परामर्श घेण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. ".
लक्ष्मीकांत तांबोळीसर - या यांच्या अभिप्रायाची प्रचीती हे चरित्र -लेखन निश्चितच देते . नागेश शेवाळकर ही साहित्य-क्षेत्रातील सात्यायाने लेखन करणारे एक परिचित लेखक आहेतच .त्यांच्या लेखन-प्रवासाच्या आरंभीच नांदेड येथे त्यांना राम शेवाळकर सरांच्या सहवासाचा ,आणि लेखन-शुभेच्छांचा लाभ झाला .
गुरुवर्य राम शेवाळकर यांच्या विविध कार्याविषयक अनेकांनी लेखन केले आहे. असे असले तरी त्यांच्या विषयी असलेल्या अपार आदरापोटी - अजूनही अनेकांना शेवाळकर सर यांचे बद्दल लिहावेसे वाटत असते .प्रस्तून लेखन सिध्द करण्यात याच आपलेपणाचा आणि आदराचा मोठा भाग आहे. नागेश शेवाळकर यांनी मनोगतात याबद्दल लिहिलेले आहेच.
उत्तंग व्यक्तिमत्व " -याचे उदाहरण द्याचे असेल तर आपण प्राचार्य राम शेवाळकर "यांचा उल्लेख सह्जेतेने करतो. सरांच्या अफाट व्यासंगाचे ,विद्वत्तेचे ,व्यक्तिमत्वाच्या अष्टपैलू दर्शनाने .सर्वांना प्रभावित केले आहे. अशा या थोर व्यक्तिमत्वाच्या अनेक पैलूवर नागेश शेवाळकर यांनी समरसून लिहिले आहे. वाचकांना आनंद देणारे असे हे लेखन झाले आहे.
एक दृष्टीने नागेश शेवाळकर यांनी नव्या पिढीतील वाचकांना एका थोर गुरूंचे चरित्र कथन केले आहे.ही कथन शैली खूप हृद्य आणि रसाळ अशी झाली आहे. हे लेखन म्हणजे गुरु परंपरेला केलेले अभिवादनच होय.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
पुस्तक परिचय -
-अरुण वि.देशपांडे -पुणे .
मो- ९८५०१७७३४२
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
अमृताचा घनु
राम शेवाळकर -
ले- नागेश सू. शेवाळकर - संपर्क - ९४२३१३९०७१
प्रकाशक -
दत्ता डांगे
इसाप प्रकाशन -नांदेड.- संपर्क - ९८९००९९५४१
पृ.११२ , मूल्य - रु. १२०/
------------------------------------------------------------------------------------------------------------

पुस्तक-परिचय - आत्मभान -कविता संग्रह.

पुस्तक परिचय लेख-
-अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
मो- ९८५०१७७३४२
-----------------------------------------------------------------.
आत्मबल देणारी कविता -"
-आत्मभान ..!
-------------------------------------------------------------------
फेसबुक -जगतात -कालिदास चवडेकर हे सातत्याने कविता -लेखन करणारे एक कवी आहेत.संग्रह-रुपात कवीचे आपल्या कविते साहितचे येणे "एक अतिशय आनंददायक घटना असते. तितकीच ती त्याच्या कवितेची एक प्रकारे परीक्षा असते. कौतुक -प्रवास संपवून ही कविता पुढच्या प्रवासाची जाणीवपूर्वक तयारी करते आहे की नाही.याच्या खाणाखुणा संग्रहातील कवितेतून दिसू लागतात. म्हणून कवीच्या पहिल्या कविता -संग्रहाचे महत्व खूप असते.

कवी -कालिदास चवडेकर -- सोलापूरचे कवी म्हणून आता परिचित झाले आहेत. "आत्मभान " हा त्यांचा पहिलाकविता संग्रह -मार्च -२०१५ ला - प्रकाशित झाला आहे.त्यांचे या निमित्ताने मन:पूर्वक स्वागत आणि अभिनंदन करू या.
कवीचा पहिला संग्रह आला म्हणजे अनेक अर्थाने कवीला प्रसिद्धी मिळते , असे असले तरी त्याची "कवी-म्हणून जबाबदारी वाढते " हे कवीने मनात ठसवले पाहिजे. "चवडेकर -यांच्या ८० पृष्ठांच्या संग्रहात विविध स्वरूपाच्या कविता आहेत.
डॉ.लक्ष्मीनारायण बोल्ली यांनी या कवितेबद्दल शुभेच्छा देतांना म्हटले आहे.की- या कवीच्या कविता विचाराला प्रगल्भ करणाऱ्या, चिंतनाची खोली नि व्याप्ती वाढवणाऱ्या आहेत. त्यांची प्रसन्न शब्दकळा ", अर्थवाही प्रतिमा आणि काव्याला असलेली अंगभूत लय " यामुळे या कविता ओठावर घोळ्वाव्या अशा वाटतात .".
रसिक हो -
कविमनाला अनेक प्रश्न पडत असतात .आणि कवी आपल्यापरीने या प्रश्नांची उत्तरे शोधू पाहतो .यात कधी त्याच्या हाती निराशा हाती येते, कधी खंत -तर कधी खेद वाटून जातो .अशा वेळी मनास व्यक्त झाल्या शिवाय राहवत नाही. कवी चवडेकर सुद्धा - "जाणिवेचे भान" असलेला हा कवी - आपल्या कवितेला "आत्मभान " असे नाव देऊन व्यक्त होतो आहे.
तसे पाहिले तर
कवी -कालिदास चवडेकर यांच्या कवितेचा आरंभ २५ वर्षापूर्वी झालेला आहे.. त्या आठवणी इथे कवितेतून व्यक्त झाल्या आहेत ही जाणवते.
" घाव त्यांचे सोसणे आता जमाया लागले
आसवांना रोखणे आता जमाया लागले ....! (पृ. ७५)
"कुठला तरी हवाच मुखवटा
हे जगण्याचे सोंग
वठवीन्यासाठी ...! (पृ- ७२ ),
" कळत नाही
कोणते ते धागे
ओढताहेत अजून
आतल्या आत ... (पृ ..५५ )-
ही काही उदाहरणे पुरेशी आहेत. बाकी कविता संग्रहातून जरूर वाचल्या पाहिजेत.
रसिक हो - अशा या कविता कवी -कालिदास चवडेकर यांच्या पुढील आश्वासक प्रवासाची साक्ष देणाऱ्या आहेत.
त्यांच्या लेखनास आपल्या सर्वांच्या वतीने शुभेच्छा देतो आहे.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
पुस्तक-परिचय -
-अरुण वि.देशपांडे -पुणे .
मो- ९८५०१७७३४२ .
-------------------------------------------------------------
आत्मभान -(कविता -संग्रह )
-कालिदास चवडेकर - संपर्क- ९०२१४१९६७१
प्रकाशक-
विजय बुक सर्व्हिसेस -सोलापूर -
संपर्क- ९०२१७२७३३२
पृष्ठ - ८० , मुल्य- रु. ७०/-
------------------------------------------------------------------------------------

पुस्तक-परिचय लेख- सहज ..!

पुस्तक-परिचय -
-अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
मो- ९८५०१७७३४२
---------------------------------------------------------------------------------
" सहज- (चारोळी संग्रह -
कवी -रमेश कलशेट्टी
-----------------------------------------------------------------------------------------
रसिक आणि कवी-मन असलेल्या व्यक्तीला आपणास जे जे सुचते ते शब्दातून व्यक्त करावेसे वाटणे स्वाभाविक असते . लेखन -माध्यम जर कविता असेल तर - कवी होणे सगळ्यांना आवडते .कविता -लेखनाच्या प्रांतात वावर असलेले सोलापूरचे कवी- रमेश कलशेट्टी - त्यांनी विपुल असे चारोळी -लेखन केले आहे .
आता ते - "- सहज - या शीर्षकाच्या चारोळी-संग्रह -स्वरूपात रसिकांना भेटत आहेत.
कवी -चारोळीकार - रमेश कलशेट्टी यांच्या या पहिल्या -संग्रहाचे आपण स्वागत करू या.

" सहज - या चारोळी संग्रहाचा हा परिचय....
" कच्च व्याकरण कच्ची भाषा
ट ला ट जुळवीत गेलो
कविता कळो ना कळो
मात्र मी कवी झालो ....(पृ..१४)
असे म्हणून या कवीला चालणार नाही , कारण कविता -रचना तंत्राचे भान ठेवून रचना केल्या तर याच रचना अधिक
सुबक-आणि नेमक्या होतील. हे त्यांच्या साठीच हितावह अशी गोष्ट ठरेल.
स्वतःच्या लेखन-भुमिके बद्दल अतिशय प्रांजळपणे कवी म्हणतो आहे -
"उपमा , यमक , अनुप्रास
सगळ माझ्या गावी नाही
साध ,सरळ , सोप लिहीण
बाकी काही नाही ......
ही भावना कौतक करण्या सारखी असली तरी , या पुढचा त्यांचा लेखन-प्रवास अधिक जाणीवेने करावयाचा असेल तर कवीचा लेखन-प्रवास अधिक जाणीवेने होणे आवश्यक आहे..
समाज-सेवा कार्यात रमणारे रमेश कलशेट्टी कविमनाचे असल्यामुळे सार्वजनिक जीवनातील अनुभव आपल्या चारोळ्यातून मांडावेसे वाटतात . जे पाहिले -ते लिहिणे -"हे इतके सोपे नसते .चिंतन -केल्याशिवाय हे शब्दरूप
पुरेसे प्रभावी होऊ शकत नाही ", असे या चारोळ्या वाचून सुचवावे वाटते.

कवी रमेश कलशेट्टी यांच्या प्रस्तुतच्या - सहज "- या संग्रहात२२० चारोळ्या आहेत. त्यात ही प्रेम-विषयक चारोळ्या अगदी भरपूर आहेत , या शिवाय इतर अनेक विषय - चारोळीतून येतात , या वेगळ्या आणि अर्थपूर्ण चारोळ्या म्हणजे कवी रमेश कलशेट्टी यांच्यातील कवीचे विशेष गुण आहेत."
या संग्रहात चारोळ्या विषयवार -विभागवार दिल्या गेल्या नाहीत त्यामुळे , प्रेम-विषयक चारोळी -गर्दीत ,कवीच्या चिंतनशील , आणि आशय दृष्ट्या अधिक छान अशा चारोळ्या दुर्लक्षित राहण्याची शक्यता वाटते.
मला भावलेल्या काही चारोळ्यांचा इथे आवर्जून उल्लेख करतो ---
" आपल्या जगण्याला कधीही
केलेल्या कर्माने भागा
आपोआप दिसेल प्रत्येकाच्या हृदयात
कुठे आहे आपली जागा ............(पृ- ८ )

संसारातील जोडप्यांनी सामंजस्य सोडून दिले आहे - म्हणून कवीला प्रश्न पडलाय की-

"भातुकलीच्या खेळातली
राजा अन राणी
मोठेपणी का आणतात
एकमेकांच्या डोळ्यात पाणी .......(पृ.१० )

यश-आणि अपयश - एकाचे प्रदर्शन केले जाते, दुसरे लपवून ठेवले जाते .या दोन्हीवर ही एक उत्तम रचना ..
स्पर्धेतला विजय
फक्त विजेत्याचा नसतो
खिलाडूवृत्तीने पराजय स्वीकारणार्या
प्रतिस्पर्ध्याचाही असतो ...... (पृ ..२१ )

आपल्या जीवनात नैतिक-मुल्यांची चाड बाळगलीच पाहिजे .आणि ही नैतिक -मूल्य आपले जीवन संपन्न बनवणारी असतात , ही चारोळी -त्यामुळे संस्कार-क्षम रचना आहे असे वाटेल..
" दोन प्रकारची भाकरी माहित मला
कष्टाची अन बुद्धिमत्तेची
कष्टाला लागते जोड प्रामाणिकपणाची
बुद्धिमत्तेला नितीमत्तेची ......(पृ ..५२ )
आई " हा कविता -विषय कवीच्या चारोळीतून आलेला आहेच..
आईची माया म्हणजे
कधीही न आटणारा झरा
मुलानंतर नातवंडावर
पांघरते ममतेचा पदर खरा ........(पृ ..६० )

रसिक हो, कवी रमेश कलशेट्टी यांच्या "सहज" या चारोळी संग्रहातील प्रेम-विषयक चारोळ्या सुद्धा वाचकांना आवडतील अशाच आहेत. काही चारोळ्या - निसर्ग -विषयक भावना व्यक्त करणाऱ्या आहेत.
जेष्ठ -पत्रकार श्री .अरविंद जोशी -प्रस्तावनेत या चारोळ्यांना "बहारदार किंचितिका "असे विशेषण बहाल करतात ,
"सहज " हा चारोळी संग्रह वाचून वाचकांना या -"किंचितिका - नक्कीच बहारदार वाटतील .
कवी -रमेश कलशेट्टी यांना यापुढे ही समाज-सेवाकार्यात व्यस्त असतांना अनेक कविता -विषय मिळत राहो ,
आणि त्यांची कविता समाज-प्रबोधन करीत राहो -अशा शुभेच्छा देतो.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
पुस्तक-परिचय -
-अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
मो- ९८५०१७७३४२
---------------------------------------------------------------------------------
सहज - (चारोळी -संग्रह )
रमेश कलशेट्टी
पृ- ६० , मुल्य- ५० /-
सोलापूर
संपर्क - ९८२३४३०९७१ .
---------------------------------------------------------------------------------
प्रकाशक -
श्रम साफल्य प्रकाशन
भगवान नगर -सोलापूर
संपर्क - ९३७३५७९१८९
---------------------------------------------------------------------------------------------

दखलपात्र - अग्रलेख संग्रह . पुस्तक -परिचय -

दुसऱ्या- आवृत्तीच्या निमित्ताने ---
"- एका संपादकाची -"दखलपात्र "-वाटचाल.
दखलपात्र - अग्रलेख संग्रह .
पुस्तक -परिचय -
लेखक - अरुण वि . देशपांडे - पुणे .
मो- ९ ८ ५ ० १ ७ ७ ३ ४ २
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
वृतपत्र विक्रेता ते संपादक आणि प्रकाशक , असा प्रवाही प्रवास करणारे
घनश्याम पाटील , हे उत्तम लेखक आहेत. त्यांच्या लेखणीचे मनोज्ञ -रूपदर्शन ",
घडवणारे त्यांच्या अग्रलेख" लेखनाचे पुस्तक " दखलपात्र " या शीर्षकाने गेल्यावर्षी
प्रकाशित झाले . या लेखनाचे वाचकांनी यथोचित स्वागत करून, भरभरून अभिप्राय दिले .
या प्रतिसादाची "दखल प्रकाशकांना घ्यावी लागली ,आणि या लेख-संग्रहाची "दुसरी -आवृत्ती नुकतीच प्रकाशित झाली आहे . या निमित्ताने या लेख-संग्रह बद्दल थोडेसे.

मासिक -साहित्य चपराक " आणि "साप्ता- चपराक ",या दोन नियतकालिकांचे
संपादन करणाऱ्या घनश्याम पाटलांनी या " अग्रलेखांचे - लेखन केलेले आहे , त्यांचा विविध लेखांचा
समावेश या "दखलपात्र " संग्रहात करण्यात आलेला आहे. आपल्या या लेखनातून त्यानी
"वर्तमानाची ठळकपणे नोंद घेतली आहे. आहे ,
या लेखनातून व्यक्त होतांना , आपले मत , आपली खंत मांडतांना ,मनातून
दाटून आलेला विषाद , वाटणारा आनंद, आणि समाधान "," या विविध भावना शब्दरूपात वाचणे
म्हणजे संपादक घनश्याम पाटील यांच्या व्यक्तीमात्वातील विविध भाव- गुणांचे दर्शनच घडून येते.
आपल्या आजूबाजूस नित्य घडणाऱ्या घटना , प्रसंग, त्यासाठी प्रत्यक्ष्य -
अप्रत्याक्ष्यपणे जबाबदार असणाऱ्या सर्वांना " संपादक - घनश्याम पाटील,
यांनी आपल्या "अग्रलेखांचा विषय बनवले आहे.
आपल्या लेखन -भूमिकेबद्दल ते म्हणतात - " माझ्या संस्थेचे घोषवाक्यही
"सामान्य माणसाचा उंचावलेला स्वर" ,असेच आहे.
त्यामुळे अग्रलेख लिहितांना अलिखित पूर्वसंकेत बाजूला सारून मी त्याची
मांडणी सुरु केली , आपल्या जिगरी दोस्ताशी ज्याप्रमाणे सहज -संवाद साधावा
त्या प्रमाणे अग्रलेखाची संवादी भाषा ठेवली
हे करतांना मनाला जे पटेल, रुचेल तेच लिहित गेलो. सत्य -असत्य ,
चांगले आणि वाईट अशी पडताळणी करून सत्याची वकिली केली .
एखाद्याला फक्त झोडपणे एवढाच आमचा उद्देश नाही ,त्यामुळे समजात जे काही
चांगले आहे ते स्वीकारण्याची , त्याचे भरभरून कौतुक करण्याची "गुण-ग्राहकता "
आम्ही दाखवली आहे.
"तत्व - तळमळ आणि तिडीक ", या त्रीसूत्री च्या आधारावर आमची संस्था उभी आहे.
आपल्या पत्रकारितेच्या प्रवासाची तपपूर्ती करणारे " संपादक -लेखक-प्रकाशक
घनश्याम पाटील -यांचे हे मनोगत या लेखनातून यथातथ्य व्यक्त झाले आहे .

जेष्ठ समीक्षक -लेखक प्रा ,डा. श्रीपाल सबनीस सर , यांची सार्थ अशी प्रस्तावना
या लेख- संग्रहास लाभली आहे. "दखलपात्र "- या संग्रहाचे मुल्य सर्वार्थाने वाढवणारी
ही प्रस्तावना आहे.
सबनीस सर म्हणतात - सांस्कृतिक मुल्य व्यवस्था आणि अंतरंगातील विसंवादाचा
या संपादकाने घेतलेला शोध कमालीचा प्रत्ययकारी व सत्यनिष्ठा रुजवणारा आहे. ",
अर्थात व्यक्ती -द्वेषापेक्षा व्यक्ती -दोषांवर व असभ्य प्रवृत्तीवर या अग्रलेखात
शाब्दिक हल्ला केल्यामुळे टीका विषय झालेली व्यक्ती सुद्धा दिलदारपणे टाळी देऊ शकते .
मात्र त्यांच्यात घनश्यामचा मूळ सांस्कृतिक हेतू जाणण्याची व पचवण्याची क्षमता हवीच.

संपादकीय -अग्रलेख अगदी आवडीने वाचणारे " असंख्य वाचक आहेत . या वाचकांसाठी
"दखलपात्र "-हा अग्रलेखांचा संग्रह म्हणजे एक वाचनीय पुस्तक आहे.
माझ्या मते , या संग्रहातील अग्रलेखांची ढोबळमानाने खालील प्रमाणे वर्गवारी
करता येऊ शकेल.
१. राजकारण , २. अर्थकारण , ३ सांस्कृतिक आणि साहित्य- कला क्षेत्र , ४,
सामाजिक समस्या आणि त्यावरील उपाय योजना.
यातील अग्रलेखांची शीर्षके -उदाहरण स्वरूप देतो।, जे मला विशेष वाटून गेलेले आहेत
.
. सदगुणांचा स्फोट अटळ ।! (पृ,२७ ), , नव्या युगाचा झंकार ।(पॄ ४३ ),
. अण्णा धन्यवाद ।(पृ ५८ ),मरणाचे स्मरण ठेवावे ।( पृ -७ ५ ) राजकारणातला
सुपर स्टार गेला …(पृ - ७ २ ), लोककवी मनमोहन …(पृ -११ ० )
, पुण्यभूषण सुधीर गाडगीळ ।( पृ- १२७ ), अखेर न्याय मिळाला …(पृ -१३० ). ,
ही राजभाषा असे…. (पृ -१४९ )…….
,अजब तुझे सरकार ।(पृ-१३३ ),
घनश्याम पाटील यांच्या लेखनात प्रभावी भाषा शैली ,विविध संदर्भांची खुबीने केलेली पेरणी ,
लेखन -विषयाचा अभ्यास, त्याबद्दलची तळमळ , साहित्यक आणि काव्यात्म उदाहरणे ,
वाचकांशी साधलेला आत्मीय संवाद , ही गुण-वैशिष्ट्ये या लेखनाला गुणवत्ता
बहाल करून देणारी अशीच आहेत.
लेखक -संपादक-प्रकाशक - घनश्याम पाटील यांच्या लेखन प्रवासास शुभेछा.
एकूण ४५ अग्रलेखांचा समावेश असलेला संग्रह - चित्रकार सुहास जगताप यांच्यामुखपृष्ठामुळे अधिक आकर्षक झालेला आहे.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
दुसऱ्या- आवृत्तीच्या निमित्ताने ---
"- एका संपादकाची -"दखलपात्र "-वाटचाल.
दखलपात्र - अग्रलेख संग्रह .
पुस्तक -परिचय -
लेखक - अरुण वि . देशपांडे - पुणे .
मो- ९ ८ ५ ० १ ७ ७ ३ ४ २
----------------------------------------------------
दखलपात्र -"
अग्रलेख -संग्रह
ले- घनश्याम पाटील
प्रकाशक -
चपराक प्रकाशन
संपर्क - ९२२ ६ २ २ ४ १ ३ २
पृ - १७६ , मुल्य - रु. १३० / -
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

पुस्तक-परिचय -lलेख- माझी फेसबुकगिरी

पुस्तक-परिचय -
ले- अरुण वि.देशपांडे -पुणे.
मो- ९८५०१७७३४२
-------------------------------------------------------------------------
आभासी दुनिया आणि वास्तवातील दुनियेचा
धांडोळा घेणारे ललित रम्य लेखन -!
"माझी फेसबुकगिरी "-
----------------------------------------------------------------------------------------------------
 श्री .सचिन मधुकर परांजपे - लिखित  "माझी फेसबुकगिरी ", हा लेख-संग्रह नुकताच
वाचण्यात आला .
"फेसबुक " या मायानगरीत आनंदाने रमणारे असे प्रचंड आहेत.या माध्यमातून
आपल्यातील कलावंतास रसिकांच्या सामोर आणावे अशी इच्छा  असणे स्वाभाविकच आहे.
  या अशा धडपडीच्या भावनेला फेसबुकवर अजिबात अडथळा नाही,आणि म्हणूनच
"जो-तो आपल्या लेखन-क्षमता आणि मर्यादेप्रमाणे - लेखक-कवी  आणि साहित्यिक
म्हणून आपली साहित्यसेवा सदर करीत असतो..

लेखक -सचिन परांजपे यांचे प्रस्तुतचे लेखन हेही "फेसबुकवरील लेखन आहे",
 फेसबुक वरील वाचकांनी आणि मित्रांनी या लेखनास आपली पावती या अगोदरच दिलेली आहे .
हेच लेखन आता सर्व वाचकांच्या भेटीस "माझी फेसबुकगिरी " या लेख-संग्रहाच्या
स्वरूपात आले आहे. हे लेखन वाचल्यावर असेही म्हणता येईल की-
"फेसबुकवर सुद्धा छान ललित लेखन केले जाते."

या लेखनातला "मी " हा या लेखनाचा लेखक असला तरी, या "मी- मध्ये ,
वाचकाला स्वतःचे प्रतिबिंब आहे असा भास होतो, याचे कारण असे आहे की,
या संपूर्ण लेखनास "एक सार्वत्रिक भावनेचा स्पर्श आहे", म्हणून यातील लेखन-
-विषय , यातील व्यक्तीरेखा ",  फक्त लेखक सचिन परांजपे यांच्याच न वाटता त्या आपल्याही
परिवारातील परिचित आहेत असे वाटते. हे श्रेय लेखकाचे आहे.

प्रसंग आणि घटना -हे नित्यनियमित घडत असतात , या सर्वांना सामोरे जात असतांना
सामान्य माणूस   "नेमका काय करतो? , कसा व्यक्त होतो  ? ,! याची अनेक उदाहरणे लेखकाने
फार बारकाईने टिपली आहेत. त्यामुळे असेही जाणवते की -
हा लेखक  -माणसाशी एक नाते जोडून आहे ,आणि हे नाते ,जपून ठेवण्याची त्याची  असोशी ",
 या लेखनातील  भावपूर्ण असा धागा आहे.

साडेतीनशे पृष्ठांच्या या पुस्तकात -लेखक सचिन परांजपे यांनी भरभरून
लिहिले आहे .या लेखनात त्यांच्या मनातील खंत-विषाद , आस्था -अनास्था ,
विषमता आणि विसंगती , व्यक्ती आणि त्यांच्तील नमुने , नियती- प्रारब्ध ,
संचित ", जीवन आणि त्यातील सर्व प्रकारचे भले-बुरे अनुभव " अगदी प्रभावी
शैलीतून व्यक्त झालेले आहे.

या संग्रहातील कोणत्याही लेखांचे संदर्भ मी मुदाम टाळले आहेत कारण , हे लेख
आवर्जून वाचावे असेच आहेत . मला आवडलेल्या काही लेखांची शीर्षके देतो..
"बापमाणूस "- (पृ -१५ ), श्रीधराप्पा"- (पृ -२९) , "चैताली "- (पृ -४३ ),
मोहिते "-(पृ- ५५) ,  गणूभटजी "-(पृ- ६३ ), "सोफियासिंग "-( पृ- ७७ ),
"जाहिरात -एक प्रबोधन "-(पृ.१४२ ), "माहितीये मला "- (पृ- १५९ ) ,
मध्यमवर्गीय माणसांचे जग , त्यातील माणसे यांची अतिशय भावपूर्ण दर्शन
रसाळ अशा शब्दातून लेखक -सचिन मधुकर परांजपे यांनी केले आहे.

"माझी फेसबुकगिरी ", या संग्रहाने वाचनीय आनंद नक्कीच दिला आहे.या बद्दल मी
माझे प्रकाशक -मित्र आणि शब्दांजली प्रकाशनाचे -श्री .राज जैन यांना धन्यवाद देतो.
------------------------------------------------------------------------------------------------
पुस्तक परिचय -
-अरुण वि.देशपांडे -पुणे
संपर्क - ९८५०१७७३४२ .
----------------------------------------------------
लेख-संग्रह - "माझी फेसबुकगिरी ..!                                   
-सचिन मधुकर परांजपे .
संपर्क- ९८२३१२४२४२ .
प्रकाशक -
राज जैन -शब्दांजली प्रकाशन -पुणे.
संपर्क - ९८९२७३०९७९
पृ -३५० , किंमत - रु.३६० /-
-------------------------------------------------------------------------------------------------